CHIẾN THẮNG TRONG SA MẠC TÂM HỒN
“Ngươi chớ thử thách Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi.” (Mt 4,7).
St 2,7-9;3,1-7; Rm 5,12-19 (Rm 5,12.17-19) ; Mt 4,1-11
Lm.John Trần
Mùa Chay là thời gian chúng ta dấn thân vào một cuộc chiến đấu thiêng liêng đặc biệt. Đó là cuộc chiến chống lại sự dữ đang bủa vây thế giới và đang âm thầm gặm nhấm tâm hồn mỗi người qua những cơn cám dỗ của “ba thù”: thế gian, xác thịt và ma quỷ.
1. Sự thật về Ma quỷ và sự sa ngã của con người
Trước hết, chúng ta cần xác định rõ đối phương của mình. Ma quỷ không phải là một biểu tượng văn chương hay một khái niệm tâm lý trừu tượng. Giáo lý Hội Thánh Công giáo khẳng định rằng: “Phía sau sự lựa chọn không vâng phục của các nguyên tổ chúng ta, có một giọng nói quyến rũ, chống lại Thiên Chúa, giọng nói này vì ganh tị mà khiến họ rơi vào sự chết” (GLHTCG, số 391). Sa-tan và các quỷ dữ vốn là những Thiên Thần được Thiên Chúa tạo dựng tốt lành, nhưng họ đã tự ý khước từ Thiên Chúa và vương quốc của Ngài. Từ đó, chúng trở nên những kẻ thù nguy hiểm, chuyên môn dùng sự dối trá để kéo con người rời xa tình yêu của Đấng Tạo Hóa.
Bài đọc I trích sách Sáng Thế đã phác họa cho chúng ta kịch bản đầu tiên của sự sa ngã. Trong vườn địa đàng hạnh phúc, con rắn xảo quyệt đã gieo rắc sự nghi ngờ vào lòng Ê-va về lòng tốt của Thiên Chúa. Và kết quả thật đau đớn: A-đam và Ê-va đã bất tuân, họ muốn tự mình định đoạt điều thiện điều ác mà không cần Thiên Chúa. Hậu quả là sự chết và đau khổ xâm nhập vào trần gian. “Vì một người duy nhất đã không vâng lời, mà muôn người thành tội nhân.” (Rm 5,19).
2. Chúa Giêsu – Đấng Chiến Thắng trong Sa mạc
Nếu A-đam cũ đã thất bại trong vườn địa đàng đầy hoa trái, thì A-đam Mới là Đức Giêsu Kitô đã chiến thắng vẻ vang trong sa mạc khô cằn. Bài Tin Mừng hôm nay (Mt 4,1-11) tường thuật lại ba cơn cám dỗ điển hình mà Chúa Giêsu đã trải qua. Những cám dỗ này không xa lạ, nó chính là những thực tại mà chúng ta đối diện hằng ngày.
Thứ nhất là cám dỗ về vật chất và sự hưởng thụ: “Nếu ông là Con Thiên Chúa, thì truyền cho những hòn đá này hoá bánh đi!” (Mt 4,3). Sau 40 đêm ngày ăn chay, cái đói cồn cào là một thực tế sinh lý. Ma quỷ muốn Chúa dùng quyền năng Thiên Chúa để phục vụ nhu cầu cá nhân, để biến tôn giáo thành công cụ thỏa mãn cái bụng. Nhưng Chúa Giêsu đã dùng Lời Chúa để đập tan: “Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng còn nhờ mọi lời miệng Thiên Chúa phán ra.” (Mt 4,4). Anh chị em thân mến, tiền bạc và của cải là cần thiết, nhưng nếu chúng ta đặt chúng lên trên lương tâm và đức tin, chúng ta đang biến mình thành nô lệ cho vật chất.
Thứ hai là cám dỗ về sự kiêu ngạo và thách thức Thiên Chúa: Quỷ đưa Người lên nóc Đền Thờ và bảo Người gieo mình xuống để chứng tỏ quyền năng. Đây là cám dỗ về cái “tôi” lừng lẫy, muốn Thiên Chúa phải phục vụ ý muốn của mình, muốn làm những điều ngoạn mục để được ca tụng. Trong cuộc sống, đôi khi chúng ta cũng đòi hỏi Chúa phải làmphép lạ theo ý mình, nếu không thì chúng ta oán trách, bỏ đạo. Chúa Giêsu dạy chúng ta thái độ của người con thảo: “Ngươi chớ thử thách Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi.” (Mt 4,7).
Thứ ba là cám dỗ về quyền lực và sự thỏa hiệp với sự dữ: Quỷ hứa ban cho Người mọi vinh hoa thế gian nếu Người chịu sấp mình bái lạy nó. Đây là đỉnh điểm của sự lừa dối. Biết bao lần chúng ta đã “bán linh hồn” cho danh vọng, quyền lực, hay những thú vui bất chính chỉ để đổi lấy một chút hư vinh chóng qua? Chúa Giêsu khẳng định dứt khoát: “Ngươi phải bái lạy Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi, và phải thờ phượng một mình Người mà thôi.” (Mt 4,10).
3. Sống Mùa Chay: Chiến đấu bằng Vũ khí Thiêng liêng
Thưa cộng đoàn, ma quỷ lợi dụng chính những nhu cầu, đam mê và vết thương lòng của chúng ta để lôi kéo chúng ta vào bóng tối. Vậy làm sao để chiến thắng?
Trong Sứ điệp Mùa Chay năm 2024, Đức Thánh Cha Phanxicô đã nhấn mạnh rằng: “Mùa Chay là thời gian hoán cải, thời gian tự do… Thiên Chúa không muốn những nô lệ, nhưng là những người con.” Để đạt được sự tự do ấy, chúng ta cần học nơi Chúa Giêsu ba vũ khí quan trọng:
Một là, Tĩnh lặng và Hồi tâm. Chúa Giêsu vào sa mạc để ở một mình với Chúa Cha. Giữa thế giới ồn ào này, nếu không biết dành thời gian thinh lặng để xét mình, chúng ta sẽ dễ dàng bị cuốn trôi theo những giá trị ảo. Hãy dành ít phút mỗi tối để nhìn lại những thiếu sót của mình đối với Thiên Chúa và tha nhân.
Hai là, Ăn chay và Hy sinh. Ăn chay không phải là hình thức hành xác, nhưng là cách tập làm chủ bản thân. Khi chúng ta biết từ chối một món ăn ngon hay một thú vui vô bổ, chúng ta đang rèn luyện ý chí để nói “không” với tội lỗi. Đức Thánh Cha Phanxicô trong Bài giảng ngày 22 tháng 2 năm 2023 đã nhắn nhủ: ” Ăn chay không phải là một lòng sùng kính kỳ lạ, mà là một cử chỉ mạnh mẽ để nhắc nhở bản thân về những gì thực sự quan trọng và những gì chỉ là phù du. Chúa Giê-su đưa ra “lời khuyên vẫn còn giá trị hữu ích cho chúng ta: những cử chỉ bên ngoài phải luôn đi kèm với một tấm lòng chân thành và hành vi nhất quán. Thật vậy, xé áo mà lòng xa cách Chúa, tức là xa cách sự tốt lành và công chính, thì có ích gì?”
Ba là, Lời Chúa và Cầu nguyện. Chúa Giêsu chiến thắng mọi cám dỗ bằng cách trích dẫn Kinh Thánh. Lời Chúa chính là ánh sáng soi đường và là sức mạnh bảo vệ chúng ta. Một Kitô hữu không đọc Kinh Thánh giống như một người lính ra trận mà không có vũ khí.
4. Niềm Hy vọng Kitô giáo
Cuối cùng, dù chúng ta có yếu đuối và đôi khi sa ngã, đừng bao giờ tuyệt vọng. Chúa Giêsu đã chịu cám dỗ để thông phần với sự yếu đuối của chúng ta, và Ngài đã chiến thắng để ban cho chúng ta niềm hy vọng. Nếu chẳng may sa ngã, hãy lập tức đứng dậy qua Bí tích Hòa giải. Thiên Chúa là người Cha nhân hậu luôn chờ đợi chúng ta trở về.
Như Đức Thánh Cha Phanxicô đã nói trong buổi đọc kinh Truyền Tin ngày 26 tháng 2 năm 2023: “Chúa Giêsu không tranh luận với ma quỷ. Người trả lời bằng Lời Chúa. Chúng ta cũng vậy, đừng bao giờ đối thoại với cám dỗ, nhưng hãy bám chặt vào Lời Chúa.”
Lạy Chúa, xin ban ơn sủng giúp chúng con bước vào Mùa Chay với lòng nhiệt thành. Xin cho chúng con biết dùng Lời Chúa làm kim chỉ nam, biết lấy việc cầu nguyện làm hơi thở, để sau cuộc chiến đấu trong sa mạc tâm hồn, chúng con được cùng Chúa chung hưởng vinh quang Phục Sinh. Amen.