TÔN GIÁO

QUAN TÂM ĐẾN NHAU BẰNG TÌNH YÊU VÔ VỊ LỢI

Is 42,1-7; Ga 12,1-11

Lm.John Trần

Trong bầu khí tĩnh lặng và trang nghiêm của những ngày đầu Tuần Thánh, Phụng vụ Lời Chúa mời gọi chúng ta chiêm ngắm lại hành trình tiến về đồi Canvê của Đức Giêsu. Bài đọc thứ nhất trích từ sách ngôn sứ Isaia khắc họa hình ảnh “Người Tôi Tớ Đau Khổ” của Thiên Chúa, trong khi bài Tin Mừng Gioan lại là một bức tranh sống động về những thái độ trái ngược nhau trước Tình Yêu cứu độ trong những ngày cuối cùng của Chúa trên dương thế.

Khuôn mặt nhân từ của Người Tôi Tớ

Càng tiến gần đến cuộc Khổ Nạn vì tội lỗi nhân loại, khuôn mặt nhân từ và bao dung của Thiên Chúa càng bừng sáng nơi Đức Giêsu. Ngài là Đấng Mêsia, là vị Vua của tình yêu, ung dung bước vào thành thánh để chịu sát tế như “con chiên gánh tội trần gian”, như cừu non ngoan ngoãn để người ta xén lông mà không hề mở miệng kêu ca. Ngài chính là hiện thân của Người Tôi Tớ trung tín mà Cựu Ước đã từng tiên báo:

“Nó sẽ không kêu to, không nói lớn, không để ai nghe tiếng giữa phố phường. Cây lau bị giập, nó không đành bẻ gãy, tim đèn leo lét, cũng chẳng nỡ tắt đi.”

Sự dịu dàng ấy là minh chứng hùng hồn nhất cho tình yêu thương xót. Nơi lời nói, hành động và cả cái chết của mình, Chúa Giêsu không bao giờ vùi dập hay kết án những tâm hồn đã lầm lỡ, rạn nứt. Ngược lại, Ngài luôn khơi lên trong lòng các tội nhân niềm hy vọng được thứ tha và làm lại cuộc đời.

Hai thái độ trước Tình Yêu

Đối lập với khuôn mặt thánh thiện, bao dung của Chúa, và đối lập với hành động đong đầy tình yêu của cô Maria, là sự tính toán lạnh lùng của Giuđa Íscariốt.

Maria đã dùng cả một cân dầu thơm cam tùng nguyên chất, vô cùng đắt giá, để xức chân Chúa Giêsu và lấy tóc mình mà lau. Đó là hành động của một trái tim yêu mến vô vị lợi, một sự “phung phí” thánh thiện dành trọn vẹn cho Đấng mà cô tôn thờ.

Ngược lại, Giuđa lại nhìn hành động ấy bằng đôi mắt của lòng tham. Lời chỉ trích của hắn: “Sao không bán dầu thơm đó lấy ba trăm quan tiền mà cho người nghèo?” nghe qua tưởng chừng như một sự quan tâm sâu sắc đến tha nhân, nhưng kỳ thực lại là lớp vỏ bọc hoàn hảo cho một tâm hồn tư lợi. Thánh sử Gioan đã vạch trần sự thật cay đắng: “Y nói thế không phải vì lo cho người nghèo, mà vì y là một tên ăn cắp…”. Đối với Giuđa lúc này, những đồng tiền vô tri còn có sức nặng hơn cả tình Thầy trò. Tiền bạc đã làm mù quáng lương tri, khiến hắn đánh mất khả năng cảm nhận tình yêu.

Bài học cho mỗi chúng ta

Lời Chúa hôm nay là một tiếng chuông cảnh tỉnh cho mỗi người trong hành trình Tuần Thánh. Ước gì khi chiêm ngắm những đau khổ mà Chúa Giêsu phải gánh chịu vì chúng ta, chúng ta học được cách nhìn tha nhân bằng chính ánh mắt nhân từ của Chúa. Đừng để sức mạnh của vật chất làm mờ đôi mắt đức tin, đừng để đồng tiền che lấp tiếng nói lương tâm hay bóp nghẹt tình huynh đệ. Quan tâm đến nhau không phải là sự đong đếm thiệt hơn, mà là sự trao ban chân thành từ trái tim.

Lạy Chúa Giêsu, xin thương xót chúng con là những kẻ tội lỗi. Xin tha thứ cho những lần chúng con đã nhắm mắt làm ngơ, không thấy và không giúp đỡ những anh chị em đang cần đến chúng con. Xin ban cho chúng con một trái tim biết yêu thương vô vị lợi như Chúa. Amen.

TÌNH YÊU CỦA CHÚA

“Đưa lưng cho người ta đánh đòn, giơ má cho người ta giựt râu” (Is 50,6).

Is 50,4-7 ; Pl 2,6-11; Mt 26,14-27,66

Lm.John Trần

Hôm nay, cùng với Giáo hội toàn cầu, chúng ta bước vào Tuần Thánh – tuần lễ quan trọng trong năm phụng vụ. Khởi đầu bằng sự tung hô rộn rã “Hoan hô Con vua Đavít“, nhưng kết thúc lại là tiếng thét phẫn nộ “Đóng đinh nó vào thập giá“. Phụng vụ Lễ Lá đưa chúng ta đi từ vinh quang đến khổ nhục, để ta nhận ra rằng: Thiên Chúa đã vẽ chữ YÊU ngang qua cuộc đời Đức Giêsu.

1. Dung mạo Người Tôi trung và sự tự hạ

Các bài đọc hôm nay giới thiệu cho chúng ta một dung mạo nghịch lý của Đấng Messia. Ngôn sứ Isaia tiên báo về một Người Tôi Trung “đưa lưng cho người ta đánh đòn, giơ má cho người ta giựt râu” (Is 50,6). Ngài không thoái lui trước nhục hình vì Ngài biết Thiên Chúa ở cùng Ngài.

Thánh Phaolô trong thư Philipphê còn đẩy sự kinh ngạc lên cao điểm khi khẳng định Đức Giêsu, dù là Thiên Chúa, đã “hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ… hạ mình, vâng lời cho đến nỗi bằng lòng chịu chết, chết trên cây thập tự” (Pl 2,7-8). Đây không phải là sự thất bại của một vĩ nhân, mà là sự chiến thắng của Tình Yêu tự hủy.

Nói về nỗi đau của những người đang cô đơn, tuyệt vọng và bị bỏ rơi như Chúa, Đức Thánh Cha Phanxicô đã chia sẻ trong bài giảng Lễ Lá ngày 5 tháng 4 năm 2020: “Chúa Giê-su đã trải qua sự bỏ rơi hoàn toàn trong một hoàn cảnh mà Ngài chưa từng trải qua trước đây để được hiệp nhất với chúng ta trong mọi sự. Ngài đã làm điều đó vì tôi, vì bạn, vì tất cả chúng ta; Ngài đã làm điều đó để nói với chúng ta: “Đừng sợ hãi, các con không cô đơn. Ta đã trải qua tất cả sự tuyệt vọng của các con để được ở gần các con hơn”. Đó là mức độ mà Chúa Giê-su đã phục vụ chúng ta: Ngài đã xuống vực sâu của những đau khổ cay đắng nhất của chúng ta, đỉnh điểm là sự phản bội và bỏ rơi”.

2. Những gương mặt trong cuộc Thương Khó: Có tôi ở đó không?

Khi lắng nghe bài Tin Mừng theo Thánh Matthêu, chúng ta không chỉ nghe một câu chuyện lịch sử, mà là đang soi mình vào một tấm gương lớn. Giữa những âm mưu, sự phản bội và cái chết, chúng ta thấy thấp thoáng hình bóng của chính mình qua các nhân vật:

• Nhóm môn đệ thân tín: Giữa lúc Thầy xao xuyến trong vườn Gethsemani, họ lại ngủ say vì mệt mỏi và đam mê riêng. Chúng ta cũng thế, nhiều khi vì thú vui cá nhân mà dửng dưng trước nỗi đau của anh em ngay bên cạnh mình.
• Giuđa và Phêrô: Một người dùng nụ hôn để bán Thầy lấy 30 đồng bạc, một người vì sợ liên lụy mà chối Thầy ba lần. Ngày nay, chúng ta có đang bán đứng lương tâm vì danh lợi? Chúng ta có đang chối Chúa khi không dám lên tiếng bảo vệ sự thật và công lý?
• Đám đông dân chúng: Những người vừa mới tung hô “Hosanna” nay lại gào thét “Đóng đinh nó đi”. Đó là hình ảnh của sự thay lòng đổi dạ khi đức tin chỉ dựa trên những phép lạ hay lợi ích vật chất. Khi Chúa không đáp ứng ý riêng, chúng ta dễ dàng quay lưng lại với Ngài.
• Philatô và Hêrôđê: Những kẻ nắm quyền lực nhưng nhu nhược. Philatô biết Chúa vô tội nhưng vẫn rửa tay để mặc sát nhân vì sợ mất ghế tổng trấn. Đôi khi chúng ta cũng “rửa tay” vô trách nhiệm trước sự ác đang hoành hành trong xã hội và gia đình.

3. Lời mời gọi đáp trả tình yêu

Anh chị em thân mến, cuộc Thương Khó của Chúa Giêsu không phải là một kỷ niệm buồn để thương cảm, nhưng là một thực tại đang tiếp diễn. Chúa Giêsu vẫn đang vác thập giá qua những người thấp cổ bé họng, những thai nhi bị chối bỏ, những người già bị bỏ rơi.

Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo số 598 dạy rằng: “Trong giáo huấn đức tin của mình và trong chứng từ của các Thánh, Hội Thánh không bao giờ quên chân lý này: “Các tội nhân là những tác giả và tác viên của mọi cực hình mà Đức Kitô đã phải chịu”. Xét vì tội lỗi của chúng ta xúc phạm đến chính Đức Kitô, Hội Thánh không ngần ngại quy trách nhiệm tối đa về các cực hình Chúa Giêsu phải chịu cho các Kitô hữu, một trách nhiệm mà họ rất thường trút trên một mình người Do thái: “Chúng ta phải coi những kẻ thường xuyên sa ngã trong tội lỗi là những người đã phạm lỗi tầy trời ấy. Bởi lẽ tội lỗi của chúng ta đã làm Chúa Kitô phải chịu khổ hình thập giá, nên chắc chắn, chính những ai chìm đắm trong gian tà và tội ác, là những người đã tự tay đóng đinh Con Thiên Chúa vào thập giá một lần nữa và đã công khai sỉ nhục Người.”.

Tất cả chúng ta đều là tội đồ, chúng ta bước vào Tuần Thánh, Chúa mời gọi chúng ta hãy buông bỏ những “viên đá” của sự xét đoán, buông bỏ nụ hôn của Giuđa, và buông bỏ sự nhu nhược của Philatô. Chúng ta được mời gọi chết đi cho con người cũ ích kỷ để Chúa được sống lại trong tâm hồn mình. Hãy để đôi tay chúng ta không phải để đóng đinh anh em, nhưng để nâng đỡ và xoa dịu vết thương của họ.

Lạy Chúa Giêsu, khi nhìn lên Thập Giá, xin cho chúng con cảm nhận được trái tim Chúa đã tan nát vì yêu chúng con. Xin cho chúng con can đảm bước đi với Chúa trên con đường khổ giá, để cùng Ngài đạt tới vinh quang phục sinh. Amen.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Hội đồng Giám mục Việt Nam. (2011). Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo. Hà Nội: Nhà xuất bản Tôn giáo. (Số 598).
2. Đức Thánh Cha Phanxicô (2020, April 5). Homily of His Holiness Pope Francis: Palm Sunday of the Passion of the Lord. Libreria Editrice Vaticana. Truy lục từ https://www.vatican.va/content/francesco/en/homilies/2020/documents/papa-francesco_20200405_omelia-palme.html