TÁI THIẾT NIỀM VUI & HY VỌNG SAU CƠN LŨ
Is 35, 1-6a. 10; Mt 11, 2-11
Tác giả: Lm. Gioan Trần
Hôm nay, Chúa Nhật thứ Ba Mùa Vọng, khắp nơi trên thế giới tiếng reo vui vang vọng: Gaudete in Domino semper – hãy vui mừng trong Chúa luôn mãi! Giữa bóng tối chờ đợi Đấng Cứu Thế, phụng vụ mời gọi chúng ta hân hoan, vì hy vọng đang ló dạng như bình minh.
Tiên tri Isaia vẽ nên bức tranh sống động: “Sa mạc và đất khô cằn sẽ hoan hỉ, hoang địa sẽ reo mừng và nở hoa. Như hoa huệ, nó sẽ nở rộ và hân hoan reo mừng… Mắt người mù sẽ được mở ra, tai người điếc sẽ được thông, kẻ què sẽ nhảy múa như nai, và lưỡi người câm sẽ reo hò… Những kẻ được Chúa chuộc sẽ trở về Si-on với tiếng hát, vui mừng và hoan hỉ sẽ ngự trị trên đầu họ, và họ sẽ nhận được niềm vui và hạnh phúc, còn nỗi sầu muộn và than van sẽ biến mất” (Is 35:1-2,5-6a,101). Đây không phải giấc mơ xa xôi, mà là lời hứa Chúa biến đổi mọi sa mạc thành vườn hoa hy vọng.
Còn Thánh Vịnh thì ca lên: Chúng ta ca tụng Chúa là Đấng “làm trời đất, biển cả và muôn vật trong đó; Đấng giữ lời minh tín muôn đời, Đấng thi hành công bình cho kẻ bị ức, ban của ăn cho kẻ đói khát. Chúa giải thoát những người tù tội… Mở mắt người mù, nâng đỡ kẻ bị quật ngã, yêu thương người công chính, che chở kẻ xa lạ, nâng đỡ trẻ mồ côi và góa phụ” (Tv 146:6c-7,8-92).
Nơi bài đọc 2, Thánh Giacôbê khuyên nhủ: “Anh em hãy kiên nhẫn cho tới ngày Chúa đến. Xem nông dân chờ đợi quý mùa của đất đai, kiên nhẫn chờ những cơn mưa đầu mùa và mưa cuối mùa. Anh em cũng vậy, hãy kiên nhẫn và củng cố tâm hồn anh em, vì ngày Chúa đến đã gần kề” (Gc 5:7-83).
Và trong Tin Mừng, trả lời cho ông Gioan Tẩy Giả hỏi từ tù ngục: “Ngài có phải là Đấng phải đến không?” Chúa đáp: “Hãy đi và loan báo cho ông Gioan nghe những gì anh em thấy và nghe: người mù được thấy, người què được đi, người phong hủi được sạch, người điếc được nghe, người chết được sống lại, và người nghèo được nghe Tin Mừng” (Mt 11:4-54). Những dấu chỉ ấy chính là Nước Trời đang đến, mang niềm vui giữa gian nan.
Như thế đó, Lời Chúa hôm nay như dòng suối mát giữa sa mạc thực tại. Đặc biệt, ở miền Nam trung bộ Việt Nam – vùng đất vừa chịu cơn lũ lụt kinh hoàng – chúng ta thấy sa mạc ấy: nhà cửa ngập sâu, cánh đồng tan hoang, gia đình mất mát, các Nhà Thờ hư hỏng… công việc tái thiết đang diễn ra, nhưng việc đó sẽ kéo dài và đầy khó khăn, đòi hỏi không chỉ vật chất mà còn tinh thần vững mạnh.
Vậy giữa bóng đêm thất vọng từ đam mê, tội lỗi, và nỗi đau hậu lũ, làm sao để hy vọng bừng sáng?
Chính vì thế, Mùa Vọng mời gọi chúng ta chuẩn bị Giáng Sinh không chỉ bằng cứu trợ, mà bằng những biểu tượng sống động: trang trí và thắp sáng nhà thờ. Không phải xa xỉ, mà là cần thiết, như ngọn nến Chúa Giêsu – soi chiếu tâm hồn, xua tan bóng tối, khơi dậy niềm vui giữa cuộc tái thiết dài hơi, đem hy vọng vào chốn thất vọng.
Quả thực, ta hãy nghĩ về ngọn nến: nó cháy để chiếu sáng, không phải để giữ cho riêng mình. Trang trí nhà thờ đón Noel – những ánh đèn lung linh, cây thông xanh tươi, hang đá ấm áp – chính là những NGỌN NẾN ấy, thắp lên giữa đêm đông. Chúng nhắc nhở rằng Chúa đang đến, biến lũ lụt thành bình an, tội lỗi thành ơn cứu độ.
Đức cố Giáo Hoàng Phanxicô đã dạy trong Bài Giảng Lễ Chúa Nhật Thứ Ba Mùa Vọng năm 2015, tại Vương Quốc Trung Phi, giữa những đau khổ tương tự: “Giữa những người đau khổ, những người già yếu, những người tuyệt vọng chỉ xin một miếng bánh công bình, một chút chú ý và lòng tốt – tất cả chúng ta đang tìm kiếm ân sủng của Thiên Chúa, ân sủng của bình an. Chúa Giêsu không để chúng ta vượt qua một mình; Ngài mời gọi chúng ta vượt qua cùng Ngài, bằng cách giải phóng mình khỏi những khái niệm chia rẽ về gia đình và huyết thống, để xây dựng một Giáo Hội là gia đình của Thiên Chúa, mở rộng cho mọi người, quan tâm đến những người cần nhất“[i] Trang trí không tách rời cứu trợ; nó bổ sung, mang ánh sáng tinh thần để nuôi dưỡng sức mạnh tái thiết vật chất.
Đức cố Giáo Hoàng Bênêđictô XVI, trong Bài Giảng Chúa Nhật Thứ Nhất Mùa Vọng ngày 28 tháng 11 năm 2009, nhấn mạnh: “Mùa Vọng thúc đẩy chúng ta hiểu ý nghĩa của thời gian và lịch sử như một kairos, một cơ hội thuận lợi cho ơn cứu độ. Chúa Giêsu minh họa điều này qua các dụ ngôn: người đầy tớ chờ chủ trở về, các trinh nữ chờ chàng rể… Hy vọng đánh dấu hành trình nhân loại, nhưng đối với Kitô hữu, nó được sống động bởi một sự chắc chắn: Chúa hiện diện trong dòng chảy cuộc đời chúng ta, đồng hành và một ngày kia sẽ lau khô nước mắt chúng ta. Một ngày không xa, mọi sự sẽ hoàn tất trong Nước Thiên Chúa, Nước của công bình và bình an“[ii]. Những ánh sáng Noel chính là biểu tượng kairos ấy: giữa tái thiết kéo dài ở Vùng lũ – cần gạo, nhà cửa, trường học, cở sở vật chất.. – chúng soi đường cho tâm hồn, chống lại thất vọng từ đam mê trần thế và bóng tối tội lỗi. Không phải lãng phí, mà là đầu tư hy vọng: một nhà thờ lung linh mời gọi mọi người đến cầu nguyện, chia sẻ, và cùng nhau xây dựng lại.
Hơn nữa, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, trong Thông Điệp Ngày Thế Giới Ông Bà Và Người Cao Tuổi lần thứ 5 năm 2025, khích lệ: “dù thân xác bên ngoài chúng ta đang hao mòn, nhưng nội tâm chúng ta được đổi mới mỗi ngày’ (2 Cr 4:16). Hãy luôn ngợi khen Thiên Chúa vì lòng nhân lành, nuôi dưỡng sự hiệp nhất với người thân, mở lòng với những người xa cách, và đặc biệt với những người cần giúp đỡ. Bằng cách này, chúng ta sẽ là dấu chỉ hy vọng, bất kể tuổi tác”[iii].
Ở những vùng lũ đã qua, những người dân giữa lũ lụt cần không chỉ cơm ăn, mà ánh sáng đức tin – và trang trí nhà thờ chính là ngọn đuốc ấy, thắp lên niềm vui Mùa Vọng, giúp họ kiên nhẫn như nông dân chờ mùa gặt.
Anh chị em thân mến, hãy để niềm vui hôm nay trở thành hành động: tiếp tục cứu trợ những vùng lũ đã qua bằng vật chất – gạo, quần áo, tiền bạc – nhưng cũng tham gia trang trí nhà thờ với tất cả tấm lòng. Mỗi ngọn đèn là lời cầu nguyện cho anh chị em nơi đang tái thiết; mỗi bông hoa là hy vọng chống lại bóng tối tội lỗi và đam mê. Hãy tiếp tục tìm cách giúp cho quỹ lũ lụt, và cùng nhau thắp sáng giáo xứ – biến sa mạc hậu lũ thành vườn hoa Isaia. Hãy chia sẻ câu chuyện hy vọng từ ông Gioan Tẩy Giả: Chúa đang đến, mang Tin Mừng cho người nghèo.
Chúng ta tin tưởng vào lời Thánh Vịnh: “Chúa sẽ ngự trị đời đời, Thiên Chúa của Si-on, qua muôn thế hệ” (Tv 146:102).
Xin Chúa Giêsu, Ánh Sáng Thế Gian, ban cho chúng ta sức mạnh sống niềm vui ấy, đặc biệt cho vùng thiên tai vừa qua. Amen.
[i] Homily of the Holy Father, Apostolic Journey – Central African Republic, 29 November 20155,https://www.vatican.va/content/francesco/en/homilies/2015/documents/papa-francesco_20151129_repcentrafricana-omelia-cattedrale-bangui.html
[ii] Celebration of First Vespers of the First Sunday of Advent, 28 November 2009
[iii] Message of the Holy Father for the 5th World Day for Grandparents and the Elderly, 27 July 20257