KHUÔN VÀNG THƯỚC NGỌC TRONG TƯƠNG QUAN
“Tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình thì anh em cũng hãy làm cho người ta”
Et 14,1.3-5.12-14; Mt 7,7-12
Lm. John Trần
Có một câu chuyện hóm hỉnh về Nasruddin, một người nổi tiếng là khó tính. Khi được hỏi tại sao ông không bao giờ lập gia đình, Nasruddin giải thích: “Suốt thời thanh xuân, tôi đã dành trọn thời gian để tìm kiếm người phụ nữ hoàn hảo. Tại Cairo, tôi gặp một người vừa đẹp vừa thông minh, nhưng nàng lại quá sắc sảo, thiếu sự dịu dàng. Tại Baghdad, tôi tìm thấy một người vừa đẹp, vừa thông minh lại quảng đại, nhưng chúng tôi lại chẳng bao giờ có cùng quan điểm. Cuối cùng, tôi đã gặp được nàng – người phụ nữ hoàn hảo nhất: đẹp, thông minh, nhân hậu và đức hạnh. Nàng hội tụ tất cả những gì tôi mơ ước!” Mọi người nôn nóng hỏi: “Vậy tại sao ông không cưới nàng?”. Nasruddin thở dài: “Tiếc thay, nàng cũng đang đi tìm một người đàn ông hoàn hảo. Và nàng đánh giá tôi là một người đàn ông quá nhiều thiếu sót!”
1. Căn bệnh “Đòi hỏi” và Sự quên lãng chính mình
Câu chuyện của Nasruddin phản chiếu một thực trạng tâm lý phổ biến của con người: chúng ta thường đặt ra những tiêu chuẩn rất cao cho người khác nhưng lại dễ dãi với chính mình. Chúng ta đòi hỏi người bạn đời phải tâm lý, đòi hỏi con cái phải ngoan ngoãn, đòi hỏi hàng xóm phải tử tế và đồng nghiệp phải tận tâm. Thế nhưng, có bao giờ chúng ta tự hỏi: “Tôi đã là người bạn đời tâm lý, người cha mẫu mực hay người hàng xóm tử tế chưa?”.
Đức Thánh Cha Phanxicôđã nhắc nhở rằng: “Thế giới sẽ tốt đẹp hơn không phải vì chúng ta đòi hỏi người khác thay đổi, nhưng vì chúng ta bắt đầu thay đổi chính mình”. Sự ích kỷ thường làm chúng ta mù quáng, khiến chúng ta chỉ nhìn thấy “cái rác” trong mắt anh em mà không thấy “cái xà” trong mắt mình.
2. “Khuôn vàng Thước ngọc” của Tin Mừng
Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đưa ra một nguyên tắc đạo đức tối thượng: “Tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình, thì chính anh em cũng hãy làm cho người ta.” (Mt 7,12).
Chúa không dạy chúng ta một thái độ thụ động như: “Điều gì mình không muốn thì đừng làm cho người”. Ngài mời gọi một thái độ chủ động và tích cực: Hãy làm trước.
Bạn muốn được tôn trọng? Hãy tôn trọng người khác trước.
Bạn muốn được tha thứ? Hãy tập bao dung với lầm lỗi của anh em.
Bạn muốn được lắng nghe? Hãy học cách thinh lặng để thấu hiểu người bên cạnh.
Chúa Giêsu khẳng định đây là tóm lược của “Luật Mô-sê và lời các ngôn sứ”. Nghĩa là, toàn bộ đạo lý cốt lõi của Kinh Thánh không nằm ở những lý thuyết cao siêu, mà nằm ở cách chúng ta đối xử với nhau trong cuộc sống hằng ngày.
3. Cậy trông vào sức mạnh của lời cầu nguyện
Để thực hiện được “Khuôn vàng Thước ngọc” này, con người yếu đuối của chúng ta cần đến ơn Chúa. Vì thế, ngay trước khi đưa ra quy luật ấy, Chúa Giêsu đã khích lệ chúng ta: “Anh em cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ mở ra cho.” (Mt 7,7).
Chúa muốn chúng ta hãy kiên trì cầu nguyện. Cầu nguyện không phải để “sai bảo” Chúa làm theo ý mình, nhưng cầu nguyện để xin Chúa ban sức mạnh giúp chúng ta chiến thắng sự ích kỷ. Trong bài đọc I, hoàng hậu Ét-te đã quỳ xuống cầu nguyện trong cơn gian nan: “Lạy Chúa là Thiên Chúa của con, xin đến cứu giúp con, vì con cô đơn, chẳng có ai giúp đỡ ngoài Ngài.” (Et 14,14). Nhờ sự tin tưởng phó thác, bà đã tìm thấy can đảm để dấn thân cứu dân tộc mình. Mùa Chay chính là thời điểm để chúng ta “gõ cửa” lòng thương xót Chúa, xin Ngài biến đổi trái tim chai đá của chúng ta thành trái tim biết yêu thương.
4. Sống Mùa Chay: Từ “Đòi quyền lợi” đến “Trao yêu thương”
Thưa cộng đoàn, Mùa Chay không chỉ là ăn chay kiêng thịt, mà là ăn chay “sự xét nét” và “đòi hỏi”. Thay vì hăng máu kiện tụng, tranh chấp quyền lợi hay nằng nặc đòi người khác phải xoay quanh mình, chúng ta hãy tập sống thích nghi và hy sinh.
Trong gia đình: Vợ chồng thay vì trách móc, hãy nhìn vào những hy sinh của nhau.
Ngoài xã hội: Đừng chỉ đòi hỏi quyền lợi cá nhân mà quên đi bổn phận với cộng đồng.
Lạy Chúa, xin cho chúng con hiểu rằng: Hạnh phúc không đến từ việc nhận lãnh, nhưng đến từ việc cho đi. Xin ban cho chúng con trái tim quảng đại của Chúa, để chúng con biết làm cho anh em những gì chúng con mong ước cho chính mình. Nhờ đó, cuộc đời chúng con sẽ trở thành bài ca tôn vinh lòng nhân hậu của Chúa. Amen.
