Chúa Nhật Thứ II Thường Niên – Năm A

Suy niệm Lời Chúa - Chúa Nhật Thứ II Thường Niên – Năm A

CHIÊN THIÊN CHÚA – TỪ BỜ SÔNG GIOĐAN ĐẾN NHỊP ĐẬP CUỘC ĐỜI

“Đây là Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xóa bỏ tội trần gian” (Ga 1,29).

Is 49,3.5-6 ;  1Cr 1,1-3 ; Ga 1,29-34

Lm. John Trần

Hôm nay, chúng ta bước vào Chúa Nhật II Thường Niên, rời bỏ sự ấm áp của hang đá để ra đi đến bờ sông Giođan lộng gió.

Tại đây, chúng ta không còn thấy các thiên thần ca hát hay các mục đồng vây quanh nữa. Thay vào đó, chúng ta gặp lại Gioan Tẩy Giả – vị ngôn sứ với lối sống khắc khổ, tiếng nói vang rền như sấm sét. Và quan trọng hơn cả, chúng ta thấy ngón tay của ông.

Trong Tin Mừng hôm nay, Gioan không giảng về luân lý, ông không kêu gọi sửa đường. Ông làm một hành động đơn giản nhưng mang tính quyết định cho lịch sử cứu độ: Ông giơ tay chỉ vào một người thợ mộc Nazareth đang tiến lại và tuyên bố: “Đây là Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xóa bỏ tội trần gian” (Ga 1,29).

Lời giới thiệu ấy, thưa cộng đoàn, không phải là một lời xã giao. Nó là một bản tuyên ngôn đức tin chấn động, làm thay đổi hoàn toàn cách nhân loại hiểu về Thiên Chúa và về ơn cứu độ.

Tại sao lại là “Chiên” và “Gánh tội”?

Có bao giờ chúng ta tự hỏi: Tại sao Đấng Cứu Thế đầy quyền năng của Thiên Chúa không được ví như một con sư tử dũng mãnh của chi tộc Giuđa, hay một đại bàng kiêu hãnh thống trị bầu trời? Tại sao lại là “Chiên” – một loài vật yếu đuối, hiền lành và dễ bị tổn thương?

Để hiểu được điều này, chúng ta phải trở về với tâm thức của người Do Thái. Hình ảnh “Chiên” gợi lên hai dòng chảy ký ức bi tráng:

  • Chiên Vượt Qua trong đêm xuất hành tại Ai Cập, máu chiên bôi lên cửa đã cứu dân khỏi sứ thần hủy diệt.
  • Người Tôi Trung Đau Khổ mà ngôn sứ Isaia đã mô tả: “Như chiên bị đem đi làm thịt, như cừu câm nín khi bị xén lông” (Is 53,7).

Khi gọi Đức Giêsu là “Chiên”, Gioan Tẩy Giả mạc khải rằng: Thiên Chúa không cứu độ thế gian bằng bạo lực, bằng gươm giáo hay sự áp đặt quyền lực. Ngài cứu độ bằng Tình Yêu Tự Hiến.

Đặc biệt, động từ mà Gioan sử dụng: “Đấng xóa bỏ tội trần gian”. Trong nguyên ngữ Hy Lạp là Airōn. Đức cố Giáo hoàng Bênêđictô XVI, với sự uyên bác tuyệt vời, đã giải thích rằng từ này mang hai nghĩa: vừa là “xóa bỏ”, nhưng cũng vừa là “nhấc lên”, “ghé vai gánh lấy”. Đức Giêsu không xóa tội như cách chúng ta dùng tẩy xóa một vết mực trên giấy. Không! Ngài xóa tội bằng cách gánh sức nặng khủng khiếp của tội lỗi, của sự phản bội, sự hận thù và khổ đau nhân loại lên chính thân thể mình. Ngài mang lấy sức nặng ấy, vác nó lên đồi Canvê và tiêu hủy nó bằng chính Máu của Ngài. Đó là cái giá của Tình Yêu.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIII, trong thông điệp bất hủ Tametsi Futura Prospicientibus (năm 1900), đã từng tha thiết nhắc nhở nhân loại rằng: “Bất hạnh lớn nhất của con người là xa rời Đấng Cứu Chuộc”. Tại sao? Vì ngoài “Chiên Thiên Chúa”, không ai có đủ “máu thánh thiện” để trả lại cho chúng ta phẩm giá làm con, không ai đủ sức gánh thay cho chúng ta gánh nặng của cái chết đời đời.

Những “Con Chiên” gánh vác nỗi đau giữa đời thường

Hình ảnh “gánh lấy nỗi đau của người khác” không chỉ là một khái niệm thần học xa vời trong sách vở. Nó vẫn đang diễn ra, sống động và đầy cảm động ngay giữa lòng xã hội Việt Nam chúng ta những ngày đầu năm 2026 này.

Chúng ta hãy nhìn vào câu chuyện phi thường tại Bệnh viện Bạch Mai vừa qua. Các y bác sĩ đã kiên trì suốt 47 ngày đêm ròng rã, xuyên qua cả những ngày nghỉ lễ, để giành giật sự sống cho một bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn nguy kịch (vừa xuất viện ngày 06/01/2026)[i]. Trong 47 ngày ấy, họ đã phải đưa ra những quyết định đau đớn như cắt bỏ một phần cơ thể để giữ lại mạng sống cho bệnh nhân. Họ chấp nhận kiệt sức, chấp nhận áp lực ngàn cân, chấp nhận rủi ro nghề nghiệp. Các bác sĩ ấy đã làm gì? Họ đã “gánh lấy” sự nguy kịch của bệnh nhân, “mang lấy” nỗi lo âu của gia đình người bệnh để đổi lấy sự hồi sinh. Đó chẳng phải là hình ảnh phản chiếu sống động của Đấng Chăn Chiên Lành nghề hay sao?

Tập thể y bác sĩ liên chuyên khoa tham gia cứu chữa cho người bệnh – Nguồn: BV Bạch Mai

Hay như chúng ta thấy những các bạn trẻ trong các câu lạc bộ “Bảo vệ sự sống“. Điểm chung của họ là gì? Là họ chọn lối sống không vị kỷ. Thay vì chọn việc nhẹ nhàng, họ chọn việc khó. Thay vì sống cho riêng mình, họ chọn gánh vác trách nhiệm với cộng đồng.

Những con người ấy, dù có thể không tuyên xưng cùng một đức tin như chúng ta, nhưng qua hành động hy sinh và phục vụ, họ đang họa lại dung mạo của “Chiên Thiên Chúa” – Đấng đến để phục vụ chứ không phải để được phục vụ.

Mặt khác, thay vì tìm kiếm những tấm gương xa lạ, chúng ta hãy nhìn vào chính lịch sử sống động của Giáo hội. Hãy nhớ lại hình ảnh Thánh Maximiliano Kolbe trong trại tập trung Auschwitz năm xưa. Khi ngài bước ra khỏi hàng và nói với tên lính Đức quốc xã: ‘Tôi muốn chết thay cho người tù này’, ngài đã họa lại trọn vẹn hình ảnh của Chiên Thiên Chúa – Đấng chấp nhận chết để người khác được sống.

Hay gần gũi hơn ngay tại quê hương Việt Nam, chúng ta hãy nhìn vào những nữ tu tại các trại phong Di Linh, Bến Sắn, hay các soeur đang chăm sóc bệnh nhân HIV/AIDS giai đoạn cuối tại các mái ấm. Họ không được vinh danh trên tivi, không có ánh hào quang sân khấu, nhưng họ đang hằng ngày, hằng giờ kề cận, lau rửa những vết thương lở loét mà người đời xa lánh.

Điểm chung của họ là gì? Là họ chọn lối sống không vị kỷ. Thay vì chọn việc nhẹ nhàng, họ chọn việc khó. Thay vì sống cho riêng mình, họ chọn gánh vác trách nhiệm và nỗi đau của tha nhân…

Hãy trở nên “Ngón tay của Gioan”

Trở lại với Bài đọc II hôm nay, Thánh Phaolô gọi chúng ta là “những người đã được thánh hiến trong Đức Kitô Giêsu”. Chúng ta được thánh hiến, được tách riêng ra, không phải để đóng cửa lại trong nhà thờ hưởng thụ sự bình an ích kỷ. Chúng ta được thánh hiến để trở thành những ngón tay chỉ đường.

Thế giới hôm nay, với sự phát triển chóng mặt của công nghệ và AI, con người dễ dàng tìm thấy mọi thông tin, nhưng lại rất khó tìm thấy ý nghĩa cuộc đời. Họ lạc lối giữa những “thần tượng” ảo. Đây chính là lúc người Kitô hữu phải đóng vai trò của Gioan Tẩy Giả.

Làm sao để người Việt Nam hôm nay nhận ra Chúa Giêsu là Chiên Thiên Chúa?

  • Họ sẽ nhận ra Chúa, khi thấy những người cha, người mẹ Công giáo biết “gánh đỡ” gánh nặng cho nhau, kiên nhẫn chịu đựng những khuyết điểm của nhau thay vì chỉ trích và ly tán.
  • Họ sẽ nhận ra Chúa, khi thấy người trẻ Công giáo chúng ta trung thực trong học tập và làm việc, dám nói không với gian dối, sống một cuộc đời “được thánh hiến” giữa môi trường đầy cám dỗ.
  • Họ sẽ nhận ra Chúa, khi thấy chúng ta biết thay thế bạo lực bằng sự hiền lành, thay thế kiêu ngạo bằng khiêm nhường, như lời Đức Thánh Cha Phanxicô đã dạy: “Môn đệ của Chiên thì không được có nanh vuốt của sói, mà phải lấy sự vô tội thắng ác tâm, lấy tình yêu thắng sức mạnh bạo tàn”.

Lời mời gọi từ Bàn Tiệc Thánh

Chỉ ít phút nữa đây, trên bàn thờ này, linh mục sẽ nâng cao Mình Thánh Chúa và lặp lại chính lời của Gioan Tẩy Giả cách đây 2000 năm: “Đây Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xóa bỏ tội trần gian…”.

Trong giây phút linh thiêng đó, xin mỗi người chúng ta đừng chỉ nhìn bằng đôi mắt thể xác, mà hãy nhìn bằng đôi mắt đức tin. Hãy mang tất cả những gánh nặng, những tội lỗi bí ẩn, những lo âu về cơm áo gạo tiền, và cả những bệnh tật của chúng ta… hãy đặt tất cả vào tay Ngài. Vì Ngài là Đấng duy nhất có thể gánh vác và xóa bỏ chúng.

Và khi đã được nuôi dưỡng bằng Thịt và Máu Chiên Thiên Chúa, xin cho chúng ta, khi bước ra khỏi cửa nhà thờ, sẽ trở thành những “ngón tay” sống động. Để qua cách sống yêu thương, hy sinh và gánh vác của chúng ta, những người xung quanh – đồng nghiệp, hàng xóm, bạn bè – có thể thốt lên rằng: “Tôi đã thấy Thiên Chúa hiện diện nơi con người này”.

Đó chính là sứ mạng của chúng ta trong tuần lễ mới này.

Lạy Mẹ Maria, Nữ Vương các Thánh Tông Đồ, xin cầu cho chúng con. Amen.


[i] https://bachmai.gov.vn/bai-viet/hanh-trinh-gianh-giat-su-song-cho-benh-nhan-soc-nhiem-khuan-nguy-kich-47-ngay-khong-buong-tay-cua-y-bac-si-benh-vien-bach-mai?id=a4c55978-6799-4014-9abc-e5cc58151980

Lễ Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa

Suy Niệm Chúa Nhật Lễ Chúa Giêsu chịu Phép Rửa

Chính tôi mới cần được Ngài làm phép rửa

Is 42,1-4.6-7; Cv 10,34-38; Mt 3,13-17

Nhấn Play để xem Bài giảng

Hôm nay, chúng ta cùng với toàn thể Giáo hội hân hoan cử hành Lễ Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa. Phụng vụ đưa chúng ta đến bên bờ sông Giođan, nơi dòng nước chảy trôi mang theo bao bụi bặm của trần thế, và cũng là nơi chứng kiến một khoảnh khắc linh thiêng thay đổi dòng lịch sử cứu độ. Khung cảnh ấy không chỉ là một sự kiện quá khứ, mà còn là một lời mời gọi sống động, đánh thức niềm hy vọng và bình an trong tâm hồn mỗi người chúng ta ngay lúc này.

Anh chị em hãy hình dung, Gioan Tẩy Giả đang đứng đó, rao giảng phép rửa sám hối. Dòng người tội lỗi xếp hàng lũ lượt: những người thu thuế, những binh lính, những người tội lỗi, những kẻ lầm than… Và kìa, giữa đám đông ấy, Đức Giêsu xuất hiện. Ngài lặng lẽ bước vào hàng ngũ của những tội nhân.

Thánh sử Matthêu thuật lại sự bối rối của Gioan Tẩy Giả: “Chính tôi mới cần được Ngài làm phép rửa, thế mà Ngài lại đến với tôi!” (Mt 3,14). Gioan kinh ngạc là phải! Bởi lẽ, Đức Giêsu là Đấng Thánh, Ngài hoàn toàn vô tội. Ngài không cần sự thanh tẩy. Vậy tại sao Ngài lại cúi mình xuống dòng nước ấy?

Câu trả lời nằm ở chính lời Đức Giêsu: “Bây giờ cứ làm đi, vì chúng ta nên làm như vậy để giữ trọn đức công chính.” (Mt 3,15). “Giữ trọn đức công chính” ở đây không phải là tuân thủ một luật lệ khô khan, mà là hoàn tất ý định yêu thương của Thiên Chúa. Bằng việc chịu phép rửa, Đức Giêsu bày tỏ sự liên đới trọn vẹn với phận người yếu đuối của chúng ta. Ngài không đứng trên cao để phán xét, mà bước xuống thấp để gánh vác.

Trong Bài giảng lễ Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa ngày 13 tháng 1 năm 2008, tại Nhà nguyện Sistina, Đức cố Giáo Hoàng Bênêđictô XVI đã giải thích mầu nhiệm này một cách tuyệt vời rằng: “Chúa Giêsu đã muốn dìm mình trong dòng sông Giođan… để nói lên rằng Ngài muốn chia sẻ thân phận của con người, ngoại trừ tội lỗi. Ngài đã xếp hàng cùng với những người tội lỗi, không phải vì Ngài có tội, nhưng vì Ngài muốn gánh lấy tội trần gian trên vai mình.”

Đó là niềm an ủi lớn lao cho chúng ta! Thiên Chúa không xa lạ, không dửng dưng trước nỗi đau hay sự lầm lạc của con người. Ngài như Người Tôi Trung mà tiên tri Isaia đã loan báo: “Cây lau bị giập, người không đành bẻ gãy, tim đèn leo lét, cũng chẳng nỡ tắt đi.” (Is 42,3). Có ai trong chúng ta đang cảm thấy mình như “cây lau bị giập” bởi áp lực cuộc sống, bởi bệnh tật, hay bởi những thất bại ê chề không? Hãy nhìn lên Chúa Giêsu tại sông Giođan hôm nay, Ngài đang đứng đó, bên cạnh chúng ta, để nâng đỡ và chữa lành chứ không phải để bẻ gãy.

Và khi Đức Giêsu bước lên khỏi nước, một cuộc “Hiển linh” khác đã diễn ra: “Các tầng trời mở ra… và có tiếng từ trời phán: Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người.” (Mt 3,16-17).

Lời tuyên phán này không chỉ dành riêng cho Chúa Giêsu, mà nhờ bí tích Rửa Tội, lời ấy cũng vang lên trên cuộc đời của từng người chúng ta. Ngày chúng ta chịu phép rửa, bầu trời tâm hồn chúng ta cũng mở ra, và Thiên Chúa Cha cũng nhìn chúng ta và nói: “Con là con yêu dấu của Cha.

Trong một thế giới đầy biến động, nơi mà giá trị con người thường bị đánh giá qua tài sản, địa vị hay những lượt “like” ảo trên mạng xã hội, chúng ta rất dễ rơi vào cảm giác lạc lõng và tự ti. Nhưng Tin Mừng hôm nay khẳng định lại căn tính cốt lõi của chúng ta: Chúng ta là Con Thiên Chúa. Đó là nguồn gốc của niềm vui và bình an đích thực không ai có thể lấy mất.

Trong Tông huấn Gaudete et Exsultate (Hãy Vui Mừng Hoan Hỷ), ban hành ngày 19 tháng 3 năm 2018, Đức Thánh Cha Phanxicô đã nhắc nhở chúng ta về ân sủng này: “Đừng sợ nên thánh. Ðiều đó không lấy mất của các con sức sống, niềm vui hay bình an đâu. Trái lại, các con sẽ trở nên điều mà Chúa Cha đã nghĩ đến khi tạo dựng các con.”

Sống mầu nhiệm Phép Rửa cũng có nghĩa là sống sứ mạng đem niềm vui đến cho người khác. Bài đọc hai từ sách Công Vụ Tông Đồ cho thấy chân dung của Chúa Giêsu sau khi được xức dầu Thánh Thần: “Đi tới đâu là Người thi ân giáng phúc tới đó, và chữa lành tất cả những kẻ bị ma quỷ kiềm chế.” (Cv 10,38).

Là những người đã chịu phép rửa, chúng ta cũng được mời gọi để “thi ân giáng phúc” như vậy. Thế giới hôm nay đang “khát” bình an và lòng nhân ái hơn bao giờ hết. Chúng ta hãy mang dòng nước mát của sông Giođan – dòng nước của sự khiêm nhường, của tình liên đới và yêu thương – vào trong gia đình, nơi công sở và khu xóm của mình.

Thưa anh chị em,

Giữa những lo toan của cơm áo gạo tiền, xin đừng để ngọn lửa của ân sủng ngày Rửa tội bị tro bụi thời gian vùi lấp. Hãy nhớ lại ngày trọng đại ấy, ngày chúng ta được tái sinh làm con cái Chúa, với tấm áo trắng được trao cho ta ngày Rửa Tội, chúng ta phải giữ nó tinh tuyền cho đến khi ra trước tòa Chúa.

Để kết thúc, tôi xin mượn lời của vị cha chung Giáo hội. Trong buổi Tiếp kiến chung ngày 9 tháng 1 năm 2019 tại Quảng trường Thánh Phêrô, Đức Thánh Cha Phanxicô đã đặt một câu hỏi rất thú vị: “Tôi muốn hỏi mỗi người trong anh chị em: anh chị em có nhớ ngày mình chịu Phép Rửa không?” Ngài nhắn nhủ tiếp: “Nếu không nhớ, khi về nhà, hãy hỏi cha mẹ, ông bà, cha đỡ đầu, mẹ đỡ đầu… Vì ngày đó là ngày Thánh Thần ngự vào lòng chúng ta.”

Xin Chúa Thánh Thần, Đấng đã ngự xuống trên Chúa Giêsu dưới hình chim bồ câu, hôm nay cũng ngự xuống và đổi mới tâm hồn mỗi người chúng ta, biến chúng ta thành những người con yêu dấu, luôn làm đẹp lòng Cha trên trời bằng đời sống yêu thương và phục vụ – luôn sống xứng đáng là con cái Chúa.

Amen.

Lm. John Trần


TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI, Bài giảng Lễ Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa, Nhà nguyện Sistina, ngày 13 tháng 1 năm 2008.
  2. Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Tông huấn Gaudete et Exsultate (Về lời mời gọi nên thánh trong thế giới ngày nay), ngày 19 tháng 3 năm 2018.
  3. Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Huấn dụ tại Buổi Tiếp kiến chung, Quảng trường Thánh Phêrô, ngày 9 tháng 1 năm 2019.

BÀI GIẢNG LỄ ĐỨC MARIA, MẸ THIÊN CHÚA

ĐỨC MARIA, MẸ THIÊN CHÚA

NGÀY CẦU NGUYỆN CHO HÒA BÌNH THẾ GIỚI

(Ds 6,22-27; Gl 4,4-7; Lc 2,16-21)

Mẹ Maria – Hòm Bia Giao Ước của Lời và Thánh Thể – Nguồn Bình An cho Thế Giới.

Nhấn Play để xem video bài chia sẻ:

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ, và cách riêng là những ai đang khao khát sự bình an trong ngày đầu năm mới này,

Trong khoảnh khắc chúng ta bước qua ngưỡng cửa vào năm mới, Phụng vụ Hội Thánh không mời gọi chúng ta nhìn vào những pháo hoa rực rỡ hay những dự báo kinh tế, nhưng mời gọi chúng ta chiêm ngắm một người Mẹ đang bồng ẵm Con mình. Hôm nay là Lễ Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa.

Tại sao Giáo hội lại đặt lễ này ngay ngày đầu năm? Bởi vì chúng ta không thể bắt đầu hành trình tương lai mà thiếu vắng sự che chở của người mẹ, và quan trọng hơn, chúng ta không thể tìm thấy Thiên Chúa nếu không qua “cửa ngõ” mà Người đã chọn để đến thế gian: đó là lòng dạ Đức Trinh Nữ Maria.

1. Đức Maria – Người Mẹ cưu mang “Lời” nhập thể

Bài đọc hai từ thư gửi tín hữu Galát cho chúng ta một khẳng định thần học ngắn gọn nhưng vĩ đại: “Khi thời gian tới hồi viên mãn, Thiên Chúa đã sai Con mình xuống, sinh làm con một người đàn bà.” (Gl 4,4).

Cụm từ “sinh làm con một người đàn bà” xác quyết rằng Thiên Chúa không hiện ra như một ảo ảnh, nhưng Ngài đã thực sự mang lấy xác phàm, mang lấy dòng máu nhân loại từ Mẹ Maria. Mẹ không chỉ sinh ra xác thể của Chúa Giêsu, nhưng vì Người Con đó là Ngôi Hai Thiên Chúa, nên Mẹ thực sự là Mẹ Thiên Chúa (Theotokos).

Khi chúng ta tôn vinh Mẹ là Mẹ Thiên Chúa, chúng ta đang khẳng định rằng Thiên Chúa đã “cắm lều” ở giữa chúng ta. Đây là nền tảng của niềm hy vọng: Thiên Chúa không ở xa, Ngài đã trở thành “Emmanuel”.

2. Mẹ Maria – Mẫu gương kín múc sức mạnh từ Lời Chúa

Tin Mừng Luca hôm nay khắc họa một hình ảnh tuyệt đẹp: giữa sự ồn ào của các mục đồng và những biến cố lạ lùng, “còn bà Maria thì hằng ghi nhớ mọi kỷ niệm ấy, và suy đi nghĩ lại trong lòng.” (Lc 2,19).

Thưa cộng đoàn, đây chính là bí quyết của sức mạnh của người Kitô hữu. Mẹ Maria không để Lời Chúa và các biến cố trôi tuột đi. Mẹ “ghi nhớ” và “suy đi nghĩ lại”.

Trong bối cảnh năm mục vụ về “Lời Chúa và Thánh Thể“, Mẹ Maria hiện diện như người môn đệ đầu tiên biết kín múc sức mạnh từ Lời Chúa và cưu mang Thánh Thể (là chính Chúa Giêsu) trong lòng. Cuộc đời Mẹ là một chuỗi Mân Côi sống động, nơi Mẹ suy niệm các mầu nhiệm Vui, Sáng, Thương, Mừng của cuộc đời Chúa Giêsu. Chính việc suy niệm các mầu nhiệm không chỉ là đọc kinh, mà là để Lời Chúa thấm nhập vào máu thịt, biến đổi chúng ta nên giống Chúa Kitô.

Chính Đức Giáo Hoàng Lêô XIII, vị Giáo hoàng của Kinh Mân Côi, trong Thông điệp Supremi Apostolatus Officio ban hành ngày 1 tháng 9 năm 1883, đã khẳng định mạnh mẽ rằng: “Kinh Mân Côi là phương dược hiệu nghiệm nhất để chữa trị những tai họa đang làm xã hội điêu đứng.” Ngài nhìn thấy nơi tràng chuỗi Mân Côi – tức là việc cùng Mẹ suy gẫm Lời Chúa – một sức mạnh nội tâm có thể đánh bại sự dữ và mang lại bình an.

3. Mẹ Maria – Nữ Vương Hòa Bình

Ngày đầu năm cũng là ngày cầu nguyện cho hòa bình. Bài đọc một từ sách Dân Số vang lên lời chúc phúc cổ xưa: “Nguyện Đức Chúa ghé mắt nhìn và ban bình an cho anh em.” (Ds 6,26).

Bình an (Shalom) trong Kinh Thánh không chỉ là vắng bóng tiếng súng, mà là sự hiện diện trọn vẹn của Thiên Chúa. Nhìn vào hang đá, chúng ta thấy “Hoàng Tử Bình An” nằm trong tay Mẹ Maria. Muốn có hòa bình, thế giới phải quay về với Đấng là nguồn bình an.

Trong Sứ điệp Ngày Hòa bình Thế giới năm 2024, Đức Thánh Cha Phanxicô đã nhấn mạnh đến những thách thức của thời đại mới, nhưng Ngài luôn nhắc nhở chúng ta quay về với trường học của Mẹ Maria. Trong Bài giảng ngày 1 tháng 1 năm 2014, tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, Đức Thánh Cha Phanxicô đã nhắn nhủ rằng: “Mẹ Maria là người biết giữ gìn, biết ‘suy đi nghĩ lại’ trong lòng… Nơi Mẹ, Lời Chúa tìm được ngôi nhà để cư ngụ.” Khi lòng chúng ta có Chúa (như Mẹ có Chúa), chúng ta mới có bình an thật sự để trao ban cho người khác.

Tạm kết

Năm mới sẽ mang đến những thách thức gì, chúng ta chưa biết. Nhưng chúng ta biết chắc một điều: chúng ta có một người Mẹ, chúng ta trao phó tất cả vào vòng tay từ ái của Mẹ.

Đặc biệt, để “Lời Chúa và Thánh Thể” thực sự trở thành nội lực cho việc loan báo Tin Mừng trong năm nay, chúng ta cùng nhau thực hiện một điều cụ thể đó là:

Hãy tái khám phá Kinh Mân Côi trong gia đình. Đừng đọc như một cái máy, nhưng hãy đọc như Mẹ Maria: “suy đi nghĩ lại trong lòng“. Mỗi chục kinh, hãy để một mầu nhiệm của Lời Chúa chạm vào vết thương, vào lo âu của anh chị em. Chính lúc đó, Thánh Thể mà chúng ta rước lấy trong Thánh Lễ này sẽ phát huy tác dụng, biến chúng ta thành những người kiến tạo hòa bình. Nguyện xin Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa, che chở mỗi người, mỗi gia đình trong vạt áo yêu thương của Mẹ suốt năm tháng này.

Amen.


TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. Đức Giáo Hoàng Lêô XIII, Thông điệp Supremi Apostolatus Officio (Về việc sùng kính Kinh Mân Côi), ngày 01/09/1883.
  2. Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Bài giảng Lễ trọng Đức Maria Mẹ Thiên Chúa – Ngày Hòa bình Thế giới lần thứ 47, Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, ngày 01/01/2014.
  3. Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Sứ điệp nhân ngày Hòa bình Thế giới lần thứ 57 (Trí tuệ nhân tạo và Hòa bình), ngày 01/01/2024.
  4. Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, số 495 (Về Đức Maria là Mẹ Thiên Chúa).

Bài giảng đêm Giáng Sinh 2025

BÀI GIẢNG ĐÊM GIÁNG SINH 2025 - LM. VINH SƠN TRẦN HẢI NINH

Chúa Hài Đồng – Quà Tặng cho nhân loại

Lm. Vinh Sơn Trần Hải Ninh – GPXL

Xin mời xem video bài giảng trong thánh lễ đêm Giáng sinh 2025:

Nội dung sau được biên soạn lại dựa trên bài giảng trong thánh lễ đêm Giáng sinh 2025:

1. Sự hạ sinh của Đấng Cứu Thế trong cảnh nghèo hèn

Câu chuyện Giáng Sinh bắt đầu từ sắc lệnh của hoàng đế Cesare Augusto về việc kiểm tra dân số, khiến Giuse và Maria phải từ Nazaret trở về Bêlem. Trong hoàn cảnh không tìm được chỗ trong hàng quán, Maria đã hạ sinh con trai đầu lòng, bọc con trẻ trong khăn vải và đặt nằm trong máng cỏ. Giữa đêm tối, ánh quang của Thiên Chúa bao tỏa và thiên thần đã loan báo cho các mục đồng một tin mừng đặc biệt: Đấng Cứu Thế đã giáng sinh. Dấu hiệu để nhận biết Ngài không phải là sự huy hoàng, mà là một hài nhi mới sinh bọc trong khăn vải, đặt nằm trong máng cỏ,.

2. Ý nghĩa của “Món quà” qua một câu chuyện đời thường

Để giúp chúng ta hiểu thế nào là một món quà ý nghĩa, có một câu chuyện về đôi vợ chồng trẻ: Khi anh chồng phải thở oxy trong bệnh viện, người vợ vì quá lo lắng và thương chồng nên đã đứng sát bên cạnh. Tuy nhiên, vì đang mang thai lớn, bụng của người vợ vô tình đè vào ống dẫn oxy khiến anh chồng không thở được,. Khi anh chồng thều thào bảo vợ “lùi ra một chút” để oxy có thể truyền vào, hành động lùi ra đúng lúc của người vợ đã trở thành món quà tuyệt vời nhất, cứu sống người chồng.

Từ hình ảnh đó, chúng ta thấy Chúa Hài Đồng chính là món quà tuyệt vời nhất mà Thiên Chúa ban tặng cho nhân loại,. Ngài là món quà mà không ai khác có thể trao ban, bởi qua Ngài, Thiên Chúa đã trả lại cho con người phẩm giá làm con Thiên Chúa – phẩm giá vốn đã bị đánh mất từ thuở vườn địa đàng do tội lỗi.

3. Sự khác biệt giữa quà tặng tâm linh và quà tặng vật chất

Trong thời đại văn minh ngày nay, lễ Giáng Sinh thường bị biến thành một lễ hội kinh tế, nơi người ta tấp nập mua sắm những món quà vật chất xa xỉ. Tuy nhiên:

Quà tặng vật chất: Thường mang tính tạm thời, có thể khiến người ta vui khi nhận được quà to nhưng cũng dễ gây thất vọng nếu không đúng ý. Những thứ này sẽ tan biến theo thời gian và chúng ta không thể mang theo khi qua đời.

Món quà Giêsu: Một Hài Nhi đơn sơ nơi máng cỏ nhưng lại là món quà vĩ đại và vĩnh cửu. Ngài mang đến ơn cứu độ và tình thương không bao giờ phai nhạt.

4. Lời gọi mời: Hãy trở thành món quà cho nhau

Chiêm ngắm Chúa Hài Đồng, mỗi người chúng ta cũng được mời gọi để trở thành món quà cho cuộc đời.

• Trong gia đình, chồng là quà tặng cho vợ, vợ là quà tặng cho chồng, cha mẹ và con cái là quà tặng cho nhau.

• Trong cộng đoàn, chúng ta sống theo tinh thần “bán anh em xa mua láng giềng gần”, trở thành món quà cho những người xung quanh qua sự quan tâm và giúp đỡ.

Đáng buồn thay, trong thế giới hiện đại, vì quá chú trọng vào vật chất mà con người dần quên đi những giá trị tình nghĩa, dẫn đến những xung đột đau lòng trong gia đình và cả những cuộc chiến tranh giữa các quốc gia.

5. Kết luận và lời nguyện cầu

Đứng trước hang đá đêm nay, chúng ta hãy cầu xin Chúa Hài Đồng – Hoàng tử Hòa bình – ban ơn để mỗi người chúng ta biết gạt bỏ cái tôi, biết “lùi lại” đúng lúc như người vợ trong câu chuyện trên, để trao ban oxy của tình thương và sự sống cho người khác. Khi chúng ta trở thành món quà cho nhau, chúng ta đang góp phần đem bình an, hạnh phúc và niềm vui Giáng Sinh lan tỏa suốt cả cuộc sống.

LỄ THÁNH GIA THẤT: CHÚA GIÊSU, ĐỨC MARIA VÀ THÁNH GIUSE

LỄ THÁNH GIA THẤT: CHÚA GIÊSU, ĐỨC MARIA VÀ THÁNH GIUSE

GIA ĐÌNH – NGÔI NHÀ CỦA LỜI CHÚA VÀ SỰ HIỆP THÔNG

Sứ thần Chúa hiện ra báo mộng cho ông Giuse rằng: ‘Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai Cập, và cứ ở đó cho đến khi tôi báo lại, vì vua Hêrôđê sắp tìm giết Hài Nhi đấy!’”

(Mt 2,13-15.19-23)

Chúng ta đang sống trong bầu khí hân hoan của Mùa Giáng Sinh. Ánh sáng từ hang đá Bêlem vẫn còn tỏa rạng. Nhưng hôm nay, Phụng vụ Giáo hội mời gọi chúng ta chuyển cái nhìn từ Hài Nhi nằm trong máng cỏ sang một bức tranh rộng lớn hơn, thực tế hơn … đó là bức tranh về Gia đình Thánh Gia.

Khi nghe bài Tin Mừng hôm nay, có lẽ nhiều người trong chúng ta sẽ cảm thấy một sự đồng cảm sâu sắc. Thánh Gia không phải là một gia đình được miễn trừ khỏi đau khổ. Ngược lại, ngay từ những ngày đầu tiên, các Ngài đã phải đối diện với sự bấp bênh, nguy hiểm và nghèo khó.

Lời Chúa thuật lại rằng: “Sứ thần Chúa hiện ra báo mộng cho ông Giuse rằng: ‘Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai Cập, và cứ ở đó cho đến khi tôi báo lại, vì vua Hêrôđê sắp tìm giết Hài Nhi đấy!’” (Mt 2,13).

Thưa anh chị em, hãy hình dung cảnh tượng ấy. Giữa đêm khuya, một người cha phải đánh thức vợ con dậy, vội vã thu xếp hành lý để trốn chạy khỏi quê hương. Không phải đi du lịch, mà là đi tị nạn. Họ không có bảo hiểm, không có sự an toàn, chỉ có những mối đe dọa chực chờ. Đó là hình ảnh của sự lao đao và mong manh của phận người.

Nhưng chính trong hoàn cảnh ngặt nghèo đó, chúng ta thấy được nội lực phi thường của Thánh Gia. Nội lực ấy đến từ đâu? Thưa, nó không đến từ tiền bạc hay quyền lực, mà đến từ sự vâng phục tuyệt đối vào Lời Chúa.

Thánh Giuse là mẫu gương tuyệt vời của việc lắng nghe và thực thi Lời Chúa. Ngài không tranh luận, không than vãn. Tin Mừng ghi lại rất ngắn gọn: “Ông Giuse liền trỗi dậy, và đang đêm, đưa Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai Cập.” (Mt 2,14). Sự thinh lặng và hành động dứt khoát của Thánh Giuse cho thấy Ngài để Lời Chúa là kim chỉ nam duy nhất cho đời sống gia đình mình.

Liên kết với chủ đề năm phụng vụ về “Lời Chúa và Thánh Thể”, chúng ta thấy Thánh Gia chính là mô hình kiểu mẫu cho mọi gia đình Kitô hữu. Thánh Giuse và Mẹ Maria đã bảo vệ “Tấm Bánh Hằng Sống” là Chúa Giêsu, không phải trong một nhà tạm bằng vàng, mà giữa những sóng gió của cuộc đời. Họ đã nuôi dưỡng Chúa Giêsu bằng lời cầu nguyện và bằng tình yêu, sự hy sinh, trong sự âm thầm đầy thánh thiêng.

Ngày nay, các gia đình chúng ta cũng đang đối mặt với những “Hêrôđê” thời đại mới. Đó không hẳn là gươm giáo, mà là những áp lực kinh tế, là sự đổ vỡ trong tương quan, là những cám dỗ của lối sống hưởng thụ ích kỷ muốn “giết chết” mầm mống đức tin nơi con cái chúng ta.

Vậy làm sao chúng ta có thể đứng vững được?

Trong Bài giảng tại Quảng trường Thánh Phêrô ngày 27 tháng 10 năm 2013, nhân Ngày Hành hương của các Gia đình, Đức Thánh Cha Phanxicô đã nhắn nhủ rằng: “Các gia đình thân mến, anh chị em biết rõ: niềm vui đích thực được nếm trải trong gia đình không phải là cái gì hời hợt, không đến từ vật chất, từ hoàn cảnh thuận lợi… Niềm vui đích thực đến từ sự hòa hợp sâu xa giữa các nhân vị, cái mà mọi người cảm nghiệm trong tâm hồn mình, và làm cho chúng ta cảm thấy vẻ đẹp của việc được ở bên nhau, của việc hỗ trợ lẫn nhau trên đường đời.”

Sự hòa hợp sâu xa ấy, kính thưa cộng đoàn, chỉ có thể bén rễ sâu khi gia đình biết quy tụ bên Bàn tiệc Lời Chúa và Thánh Thể.

Nếu Thánh Giuse đã tìm thấy sức mạnh để đưa gia đình vượt qua sa mạc nhờ nghe Lời Sứ thần, thì ngày nay, các người cha, người mẹ cũng sẽ tìm thấy sự khôn ngoan để lèo lái con thuyền gia đình khi biết mở trang Tin Mừng ra đọc chung với nhau mỗi tối. Khi một gia đình cùng nhau tham dự Thánh Lễ ngày Chúa Nhật, cùng rước Chúa Giêsu Thánh Thể, họ đang đón nhận chính nguồn mạch tình yêu để tha thứ và bao dung cho nhau.

Tôi cũng muốn gợi nhắc đến một phương thế đạo đức bình dân nhưng đầy sức mạnh mà nhiều gia đình Việt Nam chúng ta vẫn giữ, đó là Kinh Mân Côi, việc lần chuỗi Mân Côi là cách thế để “tiêu diệt thói xấu, giảm tẩy tội lỗi” và giúp gia đình “được bền vững mãi trong ơn nghĩa của Chúa”. Khi cả nhà cùng đọc kinh, đó chính là lúc chúng ta suy niệm về cuộc đời Chúa Giêsu và Mẹ Maria, biến ngôi nhà mình thành một “Nazarét nhỏ”.

Trở lại với bài Tin Mừng, sau khi Hêrôđê băng hà, Thánh Giuse lại một lần nữa nghe Lời Chúa để đưa gia đình trở về: “Ông liền trỗi dậy, đưa Hài Nhi và mẹ Người về đất Ít-ra-en.” (Mt 2,21). Họ về Nazarét, sống một cuộc đời âm thầm, giản dị. Chính trong sự bình thường đó, Chúa Giêsu đã lớn lên, thêm khôn ngoan và đầy ân sủng.

Ước mong sao, mỗi gia đình trong giáo xứ chúng ta hôm nay, dù đang gặp khó khăn, thử thách hay đang sống trong bình an, đều biết mời Chúa Giêsu cùng đi trên con thuyền của mình.

Trong Bài giảng tại thánh đường Truyền Tin ở Nazarét, ngày 5 tháng 1 năm 1964, Đức Thánh Cha Phaolô VI đã thốt lên những lời đầy cảm động: “Nazarét dạy chúng ta ý nghĩa của gia đình, sự hiệp thông trong tình yêu, vẻ đẹp nghiêm trang và giản dị, tính chất linh thiêng và bất khả xâm phạm của gia đình… Nazarét nhắc nhở chúng ta rằng gia đình là trường học đầu tiên của Tin Mừng.”

Xin cho mỗi bữa cơm gia đình, mỗi giờ kinh tối, và mỗi Thánh Lễ … trở thành nguồn nội lực giúp chúng ta loan truyền Tin Mừng bằng chính đời sống yêu thương của mình. Đừng sợ hãi, vì Chúa Giêsu – Đấng Emmanuel – đang ở cùng gia đình anh chị em.

Amen.

Lm. Gioan Trần


TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Bài giảng nhân Ngày Hành hương của các Gia đình trong Năm Đức Tin, Quảng trường Thánh Phêrô, ngày 27 tháng 10 năm 2013.
  2. Đức Giáo Hoàng Phaolô VI, Diễn từ tại Vương cung thánh đường Truyền Tin ở Naxarét, Đất Thánh, ngày 5 tháng 1 năm 1964.
  3. Tài liệu đính kèm: 15 Lời Hứa Đức Mẹ Maria Hứa Ban Cho Những Ai Lần Chuỗi Mân Côi (Source references included in brackets).