TÔN GIÁO

TIMÔTHÊ VÀ TITÔ: NHỮNG THỢ GẶT NHIỆT THÀNH

“Thầy để anh lại Crete để sửa chữa những gì còn khiếm khuyết” (Tt 1,5)

2 Tm 1,1-8; Tt 1,1-5; Lc 10,1-9; Mc 4,26-34

Hôm nay, trong bầu khí hân hoan của Lễ nhớ hai Thánh Giám mục Timôthê và Titô, chúng ta dừng lại nơi lời mời gọi khẩn thiết của Chúa Giêsu trên cánh đồng truyền giáo: “Lúa chín đầy đồng, mà thợ gặt lại ít” (Lc 10,2). Hình ảnh ấy không chỉ là một lời than thở, mà là một lời mời gọi dấn thân, và hai vị thánh mà chúng ta mừng kính hôm nay chính là những “thợ gặt” nhiệt thành, là những hoa trái đầu mùa tuyệt đẹp của thời đại các Tông đồ.

Thánh Phaolô, người thầy vĩ đại của dân ngoại, đã không đơn độc trong hành trình gieo hạt giống Tin Mừng. Ngài có những người con tinh thần, những người cộng sự đắc lực.

Trước hết, chúng ta hãy chiêm ngắm Thánh Timôthê. Ngài là kết tinh của một gia đình đạo đức tại Lycaonia, với người cha Hy Lạp và người mẹ Do Thái thánh thiện tên là Êunikê. Đức tin của Timôthê không tự nhiên mà có, nhưng được “rót vào hồn” từ bà ngoại Lois và mẹ ngài, như Thánh Phaolô đã xác nhận về “đức tin chân thành” nơi ngài (x. 2 Tm 1,5).

Cuộc đời Timôthê là một hành trình “khơi dậy ân sủng” (x. 2 Tm 1,6). Dù sức khỏe mong manh và bản tính có phần rụt rè, nhưng khi gặp Thánh Phaolô tại Lystra, ngài đã can đảm bước theo thầy. Chịu cắt bì để hòa nhập với người Do Thái, Timôthê đã cùng Phaolô bôn ba khắp Tiểu Á và Hy Lạp. Ngài đã nếm trải đòn vọt tại Philippi, chứng kiến mưa đá tại Lycaonia, và cuối cùng dừng chân tại Êphêsô để chống lại lạc giáo. Theo truyền thống, ngài là Giám mục tiên khởi của Êphêsô và đã tử đạo vào khoảng năm 97, hiện diện mãi mãi trong ký ức Giáo Hội qua thánh tích tại Termoli, nước Ý.

Bên cạnh nét dịu dàng của Timôthê là sự cương nghị của Thánh Titô, Như Phaolô nói, Titô là “đồng sự yêu quý” (2 Cr 8,23).. Ngài là người Hy Lạp, xuất thân ngoại giáo, là bằng chứng sống động cho thấy ơn cứu độ phổ quát. Titô là người kiến tạo hòa bình và trật tự. Chính ngài đã cùng Phaolô dự Công đồng Giêrusalem năm 49 để bảo vệ tự do cho người tín hữu gốc dân ngoại (x. Gl 2,1-3). Nếu Timôthê là người con an ủi, thì Titô là người chiến sĩ chấn chỉnh. Phaolô đã sai ngài đến đảo Cratê – nơi nổi tiếng với sự hỗn loạn đạo đức và dân chúng “chuyên dối trá, tham lam” (x. Tt 1,12) – với sứ mạng: “Sửa chữa những gì còn khiếm khuyết” (Tt 1,5). Titô đã tổ chức Giáo Hội tại đó vững mạnh và an nghỉ trong tuổi già bình an.

Hai vị thánh, hai tính cách, hai hoàn cảnh xuất thân khác biệt, nhưng cùng chung một nhịp đập trái tim với Tin Mừng. Trong buổi Tiếp kiến chung ngày 13 tháng 12 năm 2006, Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI đã suy niệm về hai vị thánh này và nhắn nhủ chúng ta rằng: “Timôthê và Titô dạy chúng ta phục vụ Tin Mừng với lòng quảng đại, biết rằng đây không phải là công việc của riêng ta mà là của Chúa.”

Ngày nay, cánh đồng lúa vẫn chín vàng và chờ đợi tay người gặt. Mỗi người chúng ta, dù là bậc cha mẹ đang dạy con đức tin như bà Lois và mẹ Êunikê, hay những người trẻ đang dấn thân giữa xã hội đầy thách đố như Titô tại Cratê, đều được mời gọi trở thành cộng sự của Thiên Chúa. Đừng sợ hãi sự nhỏ bé của mình, vì Nước Thiên Chúa như hạt giống, “đêm hay ngày, người ấy ngủ hay thức, hạt giống vẫn nảy mầm và mọc lên” (Mc 4,27) nhờ quyền năng của Chúa.

Xin Chúa, qua lời chuyển cầu của hai Thánh Giám mục, ban cho chúng ta ơn can đảm để “không hổ thẹn vì lời làm chứng cho Chúa” (2 Tm 1,8), hầu đem niềm vui và bình an của Tin Mừng đến cho mọi người. Amen.

TỪ KẺ BẮT BỚ ĐẾN NGƯỜI ĐƯỢC CHINH PHỤC

“Tôi sống, nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi” (Gl 2,20).

Cv 22,3-16 hoặc Cv 9,1-22

Lm. John Trần

Hôm nay, Giáo Hội không mừng ngày sinh nhật hay ngày tử đạo của một vị thánh, mà lại nhớ đến một “cú ngã”. Đó là cú ngã ngựa lịch sử trên đường Đamát của Saolô. Một cú ngã đau điếng, nhưng lại là khởi đầu cho một cuộc đứng dậy vĩ đại nhất trong lịch sử truyền giáo của Giáo Hội: Saolô trở thành Phaolô.

1. Từ “ngựa cao” của sự kiêu ngạo đến “mặt đất” của sự khiêm nhu

Thánh Bài đọc 1 (Sách Công vụ Tông đồ) thuật lại rằng Saolô đang “thở ra những lời đe dọa” (Cv 9,1). Ông hừng hực khí thế, tự tin mình nắm giữ chân lý, và coi những người theo Giêsu là lạc giáo cần phải tiêu diệt. Ông đang ngồi trên “lưng ngựa” của sự tự mãn và nhiệt thành sai lạc.

Nhưng rồi, một ánh sáng chói lòa ập đến. Saolô ngã xuống. Trong bóng tối của sự mù lòa thể lý ấy, đôi mắt đức tin của ông bừng sáng. Ông nghe thấy tiếng nói thay đổi đời mình: “Saolô, Saolô, sao ngươi bắt bớ Ta?” (Cv 9,4).

Chúa Giêsu không nói “Sao ngươi bắt bớ các môn đệ của Ta”, mà là “bắt bớ Ta”. Ngay giây phút ấy, Phaolô nhận ra một chân lý thần học sâu sắc mà sau này ngài rao giảng suốt đời: Đức Kitô và Giáo Hội là một. Đụng đến người tín hữu nhỏ bé nhất là đụng đến chính con ngươi mắt Chúa.

2. Sự biến đổi sinh hoa trái

Thưa anh chị em, cú ngã ngựa lịch sử trên đường Đamát không biến Phaolô thành một người khác, nhưng biến đổi hướng đi của ngài. Từ một người nhiệt thành chống lại Chúa, ngài trở thành người nhiệt thành sống chết vì Chúa. Ngài đã thốt lên lời gan ruột: “Tôi sống, nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi” (Gl 2,20).

Sự trở lại ấy không dừng lại ở cá nhân Phaolô. Nếu hạt lúa mì không chết đi, nó không thể sinh hoa trái. “Cái tôi” của Saolô đã chết, để rồi từ đó nảy sinh những hoa trái tuyệt vời cho Giáo Hội, mà tiêu biểu ít là hai người con tinh thần: Thánh Timôthê và Thánh Titô.

Một người trở lại, muôn người được nhờ. Một ngọn nến bừng cháy đã thắp lên ngàn ngọn nến khác.

3. Bài học cho chúng ta: Hãy để Chúa “đánh ngã”

Nhìn vào Phaolô, chúng ta thấy chính mình. Có thể chúng ta không bắt bớ đạo Chúa bằng gươm giáo, nhưng chúng ta có đang “thở ra mối đe dọa” với người thân bằng những lời chỉ trích chua cay? Chúng ta có đang ngồi trên “lưng ngựa” của sự kiêu ngạo, cho rằng mình đạo đức hơn người khác, và khinh chê những anh chị em lầm lỗi?

Hôm nay, Chúa cũng muốn chặn chúng ta lại giữa đường đời tấp nập, để hỏi: “Tại sao con làm tổn thương Ta nơi chồng, vợ, con cái, và những người xung quanh con?”

Chúng ta cần một “Đamát” cho riêng mình. Chúng ta cần can đảm “ngã xuống” khỏi những định kiến, những thói hư tật xấu, để Chúa nâng chúng ta dậy. Đừng sợ sự mù lòa tạm thời – nghĩa là đừng sợ từ bỏ những cái nhìn trần tục – nhưng biết khiêm tốn từ bỏ để Chúa mở mắt cho chúng ta nhìn thấy ánh sáng thật.

Kính thưa anh chị em, Sự trở lại không phải là sự kiện một lần, mà là hành trình mỗi ngày. Xin Thánh Phaolô cầu thay nguyện giúp, để mỗi khi chúng ta vấp ngã hay sai lỗi, chúng ta không nằm lì trong thất vọng, nhưng biết bám vào ân sủng Chúa để đứng dậy, trở thành khí cụ bình an như ngài.

Amen.