MÙA CHAY

Thứ Hai Tuần I – Mùa Chay Năm A

Bởi
Thứ Hai Tuần I – Mùa Chay Năm A

GẶP GỠ CHÚA NƠI KHUÔN MẶT ANH EM

“Nào những kẻ Cha Ta chúc phúc, hãy đến hưởng vinh quang Nước Trời.” (Mt 25,34

Lv 19,1-2.11-18 ; Mt 25 ,31-46

Lm.John Trần

Có một câu chuyện kể rằng: Một đêm trăng thanh vắng, vị tu sĩ già nhìn qua cửa sổ và thấy một thiên thần đang cầm cây bút vàng viết vào cuốn sổ cũng bằng vàng ròng chói lọi. Ngài rón rén lại gần và cung kính hỏi: “Thưa Ngài, Ngài đang ghi chép điều gì thế?”. Thiên thần mỉm cười đáp: “Ta đang ghi tên những người hết lòng yêu mến Thiên Chúa”. Vị tu sĩ hồi hộp nhờ thiên thần kiểm tra xem có tên mình không. Sau khi lật từng trang, thiên thần lắc đầu bảo không thấy. Dù thoáng buồn, nhưng vị tu sĩ không thất vọng, ông khiêm tốn thưa: “Vậy xin Ngài vui lòng ghi tên tôi như một người lúc nào cũng yêu mến tha nhân”. Thiên thần chiều ý ông.

Sau khi vị tu sĩ qua đời, người ta tìm thấy cuốn nhật ký của ông, trang đầu tiên ghi dòng chữ: “Tôi đi tìm linh hồn mình, tôi không thấy; tôi đi tìm Thiên Chúa, Người dường như quá xa xôi; nhưng khi tôi đi tìm người anh em, tôi đã gặp được cả Thiên Chúa và linh hồn mình”.

1. Sự thánh thiện không tách rời lòng thương xót

Câu chuyện trên là một minh họa sống động cho sứ điệp Lời Chúa mà chúng ta vừa nghe. Trong bài đọc I, sách Lêvi đưa ra một mệnh lệnh tuyệt đối từ Thiên Chúa: “Các ngươi phải thánh thiện, vì Ta, Đức Chúa, Thiên Chúa của các ngươi, Ta là Đấng Thánh.” (Lv 19,2). Nhưng làm thế nào để trở nên thánh? Thiên Chúa không đòi hỏi chúng ta làm những việc siêu phàm, nhưng Ngài yêu cầu chúng ta thực thi công bằng và bác ái: đừng trộm cắp, đừng nói dối, đừng áp bức người lao động, đừng nguyền rủa người điếc hay đặt chướng ngại cho người mù (x. Lv 19,11-14).

Đức Thánh Cha Phanxicô, trong Tông huấn Gaudete et Exsultate (Vui mừng và Hân hoan), đã khẳng định rằng: “Sự thánh thiện không thể hiểu thấu nếu không có lòng thương xót, vốn là chìa khóa của Thiên Đàng” (Phanxicô, 2018, số 105). Thánh thiện không phải là nhắm mắt cầu nguyện tách biệt với thế giới, mà là mở mắt để thấy nỗi đau của anh em.

2. Cuộc xét xử về Tình Yêu

Bài Tin Mừng theo thánh Mát-thêu hôm nay (Mt 25,31-46) phác họa cho chúng ta viễn cảnh của ngày Chung thẩm. Đây là một cuộc “sát hạch” mà đề thi đã được công bố trước. Thật ngạc nhiên, vị Thẩm phán Tối cao không hỏi chúng ta về kiến thức thần học cao siêu, cũng không hỏi về những chức vụ chúng ta nắm giữ. Câu hỏi duy nhất là: Chúng ta đã yêu thương như thế nào?

Chúa Giêsu đồng hóa chính mình với những kẻ bé mọn nhất: “Ta đói, các ngươi đã cho ăn; Ta khát, các ngươi đã cho uống; Ta là khách lạ, các ngươi đã tiếp rước; Ta trần truồng, các ngươi đã cho mặc; Ta đau yếu, các ngươi đã thăm viếng; Ta ngồi tù, các ngươi đã đến hỏi han.” (Mt 25,35-36).

Đây chính là điểm cốt lõi của đức tin Công giáo. Thiên Chúa không ở đâu xa lạ, Người đang hiện diện ẩn tàng nơi người hàng xóm khó tính, nơi đứa trẻ mồ côi, nơi người già neo đơn hay người bệnh tật đang cần một lời an ủi. Khi chúng ta phục vụ con người, chúng ta đang phụng thờ Thiên Chúa. Ngược lại, nếu chúng ta nói yêu mến Chúa mà lại dửng dưng trước nỗi đau của anh em, chúng ta chỉ là những kẻ giả hình. Thánh Gioan Tông đồ đã cảnh báo: “Nếu ai nói mình yêu mến Chúa mà lại ghét anh em mình, thì đó là kẻ nói dối.” (1 Ga 4,20).

Thưa anh chị em, Mùa Chay là hành trình đi vào sa mạc để chiến thắng cái tôi ích kỷ. Những việc đạo đức như ăn chay, hãm mình sẽ trở nên vô nghĩa nếu nó không dẫn chúng ta đến việc thực thi bác ái. Trong Bài giảng ngày 26 tháng 2 năm 2024, Đức Thánh Cha Phanxicô nhắc nhở: “Lòng thương xót là hình thức cao nhất của sự công chính… Đừng quên rằng, vào buổi xế chiều của cuộc đời, chúng ta sẽ bị xét xử dựa trên tình yêu.”

Chúng ta thường dễ dàng dâng cho Chúa những lời kinh dài, nhưng lại khó lòng nở một nụ cười với người làm mình phật ý. Chúng ta dễ dàng đóng góp tiền bạc để xây dựng cơ sở vật chất, nhưng lại khó lòng dành thời gian để lắng nghe một người đang tuyệt vọng. Chúa Giêsu hôm nay mời gọi chúng ta hãy đi vào thực tế của lòng thương xót.

Ngày hôm nay, Lời Chúa mời gọi mỗi người chúng ta tự hỏi: Ai là “người anh em bé nhỏ” đang đứng bên cạnh tôi? Có thể đó là người chồng, người vợ đang cần sự thấu hiểu; là đứa con đang cần sự khích lệ; hay là một người nghèo khổ tình cờ gặp trên đường.

Đức tin phải được minh chứng bằng việc làm (x. Rm 2,13). Đừng đợi đến ngày Chung thẩm mới hối tiếc vì đã bỏ lỡ cơ hội yêu thương. Hãy biến mỗi ngày trong Mùa Chay này thành một cơ hội để ghi tên mình vào “cuốn sổ vàng” của Thiên Chúa bằng những cử chỉ tử tế nhỏ bé nhất.

Lạy Chúa, xin mở mắt chúng con để chúng con nhận ra khuôn mặt Chúa nơi anh chị em. Xin cho trái tim chúng con đừng chai đá trước những nhu cầu của người lân cận. Nhờ đó, trong ngày sau hết, chúng con hy vọng được nghe lời ngọt ngào của Chúa: “Nào những kẻ Cha Ta chúc phúc, hãy đến hưởng vinh quang Nước Trời.” (Mt 25,34). Amen.

Chúa Nhật I Mùa Chay – Năm A

Bởi
Suy niệm Lời Chúa Chúa Nhật I Mùa Chay – Năm A

CHIẾN THẮNG TRONG SA MẠC TÂM HỒN

“Ngươi chớ thử thách Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi.” (Mt 4,7).

St 2,7-9;3,1-7; Rm 5,12-19 (Rm 5,12.17-19) ; Mt 4,1-11

Lm.John Trần

Mùa Chay là thời gian chúng ta dấn thân vào một cuộc chiến đấu thiêng liêng đặc biệt. Đó là cuộc chiến chống lại sự dữ đang bủa vây thế giới và đang âm thầm gặm nhấm tâm hồn mỗi người qua những cơn cám dỗ của “ba thù”: thế gian, xác thịt và ma quỷ.

1. Sự thật về Ma quỷ và sự sa ngã của con người

Trước hết, chúng ta cần xác định rõ đối phương của mình. Ma quỷ không phải là một biểu tượng văn chương hay một khái niệm tâm lý trừu tượng. Giáo lý Hội Thánh Công giáo khẳng định rằng: “Phía sau sự lựa chọn không vâng phục của các nguyên tổ chúng ta, có một giọng nói quyến rũ, chống lại Thiên Chúa, giọng nói này vì ganh tị mà khiến họ rơi vào sự chết” (GLHTCG, số 391). Sa-tan và các quỷ dữ vốn là những Thiên Thần được Thiên Chúa tạo dựng tốt lành, nhưng họ đã tự ý khước từ Thiên Chúa và vương quốc của Ngài. Từ đó, chúng trở nên những kẻ thù nguy hiểm, chuyên môn dùng sự dối trá để kéo con người rời xa tình yêu của Đấng Tạo Hóa.

Bài đọc I trích sách Sáng Thế đã phác họa cho chúng ta kịch bản đầu tiên của sự sa ngã. Trong vườn địa đàng hạnh phúc, con rắn xảo quyệt đã gieo rắc sự nghi ngờ vào lòng Ê-va về lòng tốt của Thiên Chúa. Và kết quả thật đau đớn: A-đam và Ê-va đã bất tuân, họ muốn tự mình định đoạt điều thiện điều ác mà không cần Thiên Chúa. Hậu quả là sự chết và đau khổ xâm nhập vào trần gian. “Vì một người duy nhất đã không vâng lời, mà muôn người thành tội nhân.” (Rm 5,19).

2. Chúa Giêsu – Đấng Chiến Thắng trong Sa mạc

Nếu A-đam cũ đã thất bại trong vườn địa đàng đầy hoa trái, thì A-đam Mới là Đức Giêsu Kitô đã chiến thắng vẻ vang trong sa mạc khô cằn. Bài Tin Mừng hôm nay (Mt 4,1-11) tường thuật lại ba cơn cám dỗ điển hình mà Chúa Giêsu đã trải qua. Những cám dỗ này không xa lạ, nó chính là những thực tại mà chúng ta đối diện hằng ngày.

Thứ nhất là cám dỗ về vật chất và sự hưởng thụ: “Nếu ông là Con Thiên Chúa, thì truyền cho những hòn đá này hoá bánh đi!” (Mt 4,3). Sau 40 đêm ngày ăn chay, cái đói cồn cào là một thực tế sinh lý. Ma quỷ muốn Chúa dùng quyền năng Thiên Chúa để phục vụ nhu cầu cá nhân, để biến tôn giáo thành công cụ thỏa mãn cái bụng. Nhưng Chúa Giêsu đã dùng Lời Chúa để đập tan: “Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng còn nhờ mọi lời miệng Thiên Chúa phán ra.” (Mt 4,4). Anh chị em thân mến, tiền bạc và của cải là cần thiết, nhưng nếu chúng ta đặt chúng lên trên lương tâm và đức tin, chúng ta đang biến mình thành nô lệ cho vật chất.

Thứ hai là cám dỗ về sự kiêu ngạo và thách thức Thiên Chúa: Quỷ đưa Người lên nóc Đền Thờ và bảo Người gieo mình xuống để chứng tỏ quyền năng. Đây là cám dỗ về cái “tôi” lừng lẫy, muốn Thiên Chúa phải phục vụ ý muốn của mình, muốn làm những điều ngoạn mục để được ca tụng. Trong cuộc sống, đôi khi chúng ta cũng đòi hỏi Chúa phải làmphép lạ theo ý mình, nếu không thì chúng ta oán trách, bỏ đạo. Chúa Giêsu dạy chúng ta thái độ của người con thảo: “Ngươi chớ thử thách Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi.” (Mt 4,7).

Thứ ba là cám dỗ về quyền lực và sự thỏa hiệp với sự dữ: Quỷ hứa ban cho Người mọi vinh hoa thế gian nếu Người chịu sấp mình bái lạy nó. Đây là đỉnh điểm của sự lừa dối. Biết bao lần chúng ta đã “bán linh hồn” cho danh vọng, quyền lực, hay những thú vui bất chính chỉ để đổi lấy một chút hư vinh chóng qua? Chúa Giêsu khẳng định dứt khoát: “Ngươi phải bái lạy Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi, và phải thờ phượng một mình Người mà thôi.” (Mt 4,10).

3. Sống Mùa Chay: Chiến đấu bằng Vũ khí Thiêng liêng

Thưa cộng đoàn, ma quỷ lợi dụng chính những nhu cầu, đam mê và vết thương lòng của chúng ta để lôi kéo chúng ta vào bóng tối. Vậy làm sao để chiến thắng?

Trong Sứ điệp Mùa Chay năm 2024, Đức Thánh Cha Phanxicô đã nhấn mạnh rằng: “Mùa Chay là thời gian hoán cải, thời gian tự do… Thiên Chúa không muốn những nô lệ, nhưng là những người con.” Để đạt được sự tự do ấy, chúng ta cần học nơi Chúa Giêsu ba vũ khí quan trọng:

Một là, Tĩnh lặng và Hồi tâm. Chúa Giêsu vào sa mạc để ở một mình với Chúa Cha. Giữa thế giới ồn ào này, nếu không biết dành thời gian thinh lặng để xét mình, chúng ta sẽ dễ dàng bị cuốn trôi theo những giá trị ảo. Hãy dành ít phút mỗi tối để nhìn lại những thiếu sót của mình đối với Thiên Chúa và tha nhân.

Hai là, Ăn chay và Hy sinh. Ăn chay không phải là hình thức hành xác, nhưng là cách tập làm chủ bản thân. Khi chúng ta biết từ chối một món ăn ngon hay một thú vui vô bổ, chúng ta đang rèn luyện ý chí để nói “không” với tội lỗi. Đức Thánh Cha Phanxicô trong Bài giảng ngày 22 tháng 2 năm 2023 đã nhắn nhủ: ” Ăn chay không phải là một lòng sùng kính kỳ lạ, mà là một cử chỉ mạnh mẽ để nhắc nhở bản thân về những gì thực sự quan trọng và những gì chỉ là phù du. Chúa Giê-su đưa ra “lời khuyên vẫn còn giá trị hữu ích cho chúng ta: những cử chỉ bên ngoài phải luôn đi kèm với một tấm lòng chân thành và hành vi nhất quán. Thật vậy, xé áo mà lòng xa cách Chúa, tức là xa cách sự tốt lành và công chính, thì có ích gì?”

Ba là, Lời Chúa và Cầu nguyện. Chúa Giêsu chiến thắng mọi cám dỗ bằng cách trích dẫn Kinh Thánh. Lời Chúa chính là ánh sáng soi đường và là sức mạnh bảo vệ chúng ta. Một Kitô hữu không đọc Kinh Thánh giống như một người lính ra trận mà không có vũ khí.

4. Niềm Hy vọng Kitô giáo

Cuối cùng, dù chúng ta có yếu đuối và đôi khi sa ngã, đừng bao giờ tuyệt vọng. Chúa Giêsu đã chịu cám dỗ để thông phần với sự yếu đuối của chúng ta, và Ngài đã chiến thắng để ban cho chúng ta niềm hy vọng. Nếu chẳng may sa ngã, hãy lập tức đứng dậy qua Bí tích Hòa giải. Thiên Chúa là người Cha nhân hậu luôn chờ đợi chúng ta trở về.

Như Đức Thánh Cha Phanxicô đã nói trong buổi đọc kinh Truyền Tin ngày 26 tháng 2 năm 2023: “Chúa Giêsu không tranh luận với ma quỷ. Người trả lời bằng Lời Chúa. Chúng ta cũng vậy, đừng bao giờ đối thoại với cám dỗ, nhưng hãy bám chặt vào Lời Chúa.”

Lạy Chúa, xin ban ơn sủng giúp chúng con bước vào Mùa Chay với lòng nhiệt thành. Xin cho chúng con biết dùng Lời Chúa làm kim chỉ nam, biết lấy việc cầu nguyện làm hơi thở, để sau cuộc chiến đấu trong sa mạc tâm hồn, chúng con được cùng Chúa chung hưởng vinh quang Phục Sinh. Amen.

Thứ Bảy sau Lễ Tro – Thánh Phêrô Đamianô; Gm, TSHT

Bởi
Thứ Bảy sau Lễ Tro - Thánh Phêrô Đamianô; Gm, TSHT

Ngày Giáo Phận Cầu Nguyện Cho Những Người Sống Đời Thánh Hiến Còn Sống Hay Đã Qua Đời

“Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trời là của họ.” (Mt 5,3).

1Sm 3,3b-10.19; Ep 1,3-14; Mt 5,1-10 – Is 58,9b-14; Lc 5,27-32

Lm.John Trần

Hôm nay, chúng ta cùng quy tụ trong bầu khí linh thánh của những ngày đầu Mùa Chay, đồng thời hiệp ý cùng Giáo phận cầu nguyện cho những người sống đời thánh hiến. Phụng vụ lời Chúa mời gọi chúng ta chiêm ngắm chân dung của Chúa Giêsu trong bài giảng trên núi, nơi Ngài công bố bản Hiến chương của Nước Trời: Tám Mối Phúc Thật.

Tôi xin chia sẻ chủ đề hôm nay là: “Sống Đời Thánh Hiến: Khúc Ca Của Tám Mối Phúc.”

1. Tiếng gọi từ miền Thập Giá và Vinh Quang

Trong bài Tin Mừng, Thánh Mattheu khắc họa hình ảnh Chúa Giêsu lên núi và bắt đầu giảng dạy: “Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trời là của họ.” (Mt 5,3). Đây không phải là những lời hứa hão huyền, mà là một lời mời gọi lội ngược dòng. Thế gian bảo rằng phúc cho ai giàu có, quyền thế và hưởng thụ; nhưng Chúa lại bảo phúc cho những ai biết cậy trông vào Thiên Chúa và có lòng xót thương.

Đặc biệt, đối với các tu sĩ và những người sống đời thánh hiến mà chúng ta cầu nguyện cho hôm nay, Tám Mối Phúc không chỉ là lý thuyết, mà là kim chỉ nam cho căn tính của họ. Khi khấn giữ Nghèo khó, Khiết tịnh và Vâng phục, họ đang nỗ lực hiện thực hóa lời Chúa: “Phúc thay ai có tâm hồn trong sạch, vì họ sẽ được nhìn thấy Thiên Chúa.” (Mt 5,8).

2. Sự thánh hiến là khí cụ của lòng thương xót

Thánh Phêrô Đamianô, vị Tiến sĩ Hội thánh mà chúng ta mừng kính hôm nay, là một mẫu gương sống động về việc kết hợp giữa đời sống ẩn tu khắc khổ và sự dấn thân phục vụ Giáo hội. Ngài đã dùng đời sống thánh thiện của mình để canh tân hàng giáo sĩ và bảo vệ đức tin.

Trong Tông huấn Vita Consecrata, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã khẳng định rằng: “Đời sống thánh hiến không chỉ là một sự giúp đỡ trong quá khứ, nhưng là một quà tặng quý giá và cần thiết cho hiện tại và tương lai của Dân Chúa” (Vita Consecrata, số 2). Những người nam nữ tu sĩ là những người chọn sống “triệt để” Tin Mừng, để qua họ, thế gian thấy được thấp thoáng bóng dáng của Thiên Đàng ngay tại trần thế.

Chúng ta cầu nguyện cho những người đã qua đời, xin Chúa thương đón nhận những hy sinh thầm lặng của họ. Chúng ta cũng cầu nguyện cho những người đang sống, để họ luôn giữ được ngọn lửa nhiệt thành, không gục ngã trước những cám dỗ của chủ nghĩa thế tục. Như Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nhắn nhủ trong bài giảng ngày 2 tháng 2 năm 2024: “Đời sống thánh hiến là một cuộc gặp gỡ với Chúa Kitô: chính Ngài là Đấng đến với chúng ta, và chính chúng ta là những người đi đến với Ngài qua sự dẫn dắt của Thánh Thần.”

3. Sống Phúc Âm giữa lòng đời

Tám Mối Phúc không dành riêng cho các tu sĩ, mà là lời mời gọi cho tất cả chúng ta. Mỗi khi chúng ta biết nhịn nhục, biết khao khát sự công chính, hay biết kiến tạo hòa bình, chúng ta đang trở thành “muối cho đời và ánh sáng cho trần gian”.

“Phúc thay ai xây dựng hoà bình, vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa.” (Mt 5,9). Trong một thế giới đầy rẫy những chia rẽ, xin cho mỗi chúng ta, dù là giáo dân hay tu sĩ, biết nhìn nhau bằng ánh mắt cảm thông, biết trao cho nhau nụ cười của niềm hy vọng.

Nguyện xin qua lời chuyển cầu của Thánh Phêrô Đamianô, xin Chúa chúc lành cho tất cả những người sống đời thánh hiến trong Giáo phận chúng ta, để cuộc đời họ mãi là bài ca chúc tụng lòng thương xót Chúa, và để chúng ta cũng biết can đảm sống tinh thần Tám Mối Phúc trong chính gia đình và môi trường làm việc của mình. Amen.

Lễ Tro – Mùa Chay Năm 2026

Bởi
Lễ Tro – Mùa Chay 2026

“Hãy nhớ mình là bụi tro và sẽ trở về bụi tro”

Ge 2,12-18; 2Cr 5,20-6,2; Mt 6,1-6.16-18

Lm.John Trần

Hôm nay, chúng ta cùng nhau bước vào ngưỡng cửa của Mùa Chay Thánh bằng nghi thức xức Tro. Mùa Chay là một hành trình thiêng liêng kéo dài 40 ngày, một hành trình không phải để dẫn chúng ta đến sự u sầu, nhưng là để dẫn chúng ta đến niềm vui Phục Sinh rạng ngời. Dựa trên ý nghĩa sâu xa của bụi tro, tinh thần của Mùa Chay và đặc biệt là Sứ điệp Mùa Chay năm 2026 của Đức Thánh Cha Lêô XIV với chủ đề: “Lắng nghe và ăn chay: thời gian hoán cải”, tôi xin chia sẻ với anh chị em những suy tư sau đây để chúng ta cùng sống ý nghĩa mùa hồng phúc này.

1. Bụi Tro: Sự thật về thân phận và lòng khiêm nhường của con người

Khi chúng ta tiến lên để nhận tro trên đầu, vị linh mục sẽ nhắc lại lời trong sách Sáng Thế: “Hãy nhớ mình là bụi tro và sẽ trở về bụi tro”. Lời nhắc nhở này không phải là một bản án tử hình đầy bi quan, mà là một lời mời gọi sống trong sự thật về phận người.

  • Nhìn nhận sự hữu hạn: Trong một thế giới mà con người đôi khi tự phụ rằng mình có thể làm chủ mọi sự nhờ công nghệ và trí tuệ, bụi tro nhắc chúng ta về sự mỏng manh. Chúng ta không bất tử. Mọi danh vọng, quyền lực, của cải mà chúng ta dày công xây đắp, cuối cùng cũng sẽ tan biến như làn khói. Nhận tro là cách chúng ta thừa nhận rằng: “Lạy Chúa, con không là gì nếu thiếu Ngài.”
  • Sức mạnh của sự khiêm nhường: Tro vốn là kết quả của sự thiêu rụi. Để có tro, vật chất phải kinh qua lửa đỏ. Đời sống Kitô hữu cũng vậy, để trở nên khí cụ của Chúa, chúng ta phải để lửa tình yêu Thiên Chúa thiêu rụi những tự mãn, ích kỷ và kiêu ngạo. Khi cúi đầu nhận tro, chúng ta hạ mình xuống để Thiên Chúa có thể nâng chúng ta lên. Đó là bước đầu tiên và quan trọng nhất của sự hoán cải: trả lại vị trí trung tâm của cuộc đời cho Thiên Chúa.

2. Mùa Chay: Hành trình trở về và canh tân nội tâm

Mùa Chay không đơn thuần là một giai đoạn giữ luật lệ khắt khe về ăn uống, mà là một “cuộc thao luyện tâm linh”. Con số 40 ngày gợi lại hành trình của dân Israel băng qua sa mạc để về Đất Hứa, và 40 ngày Chúa Giêsu ăn chay trong hoang địa để chiến đấu với cám dỗ.

Đức Thánh Cha Lêô XIV trong sứ điệp năm nay đã nhấn mạnh rằng: Mùa Chay là thời gian để chúng ta thoát khỏi những “sa mạc của sự cô đơn” và “hoang địa của sự dửng dưng”. Ngài gọi đây là “thời gian thuận tiện” để dọn dẹp những rác rưởi trong tâm hồn, những thói quen xấu đã bám rễ sâu khiến chúng ta xa rời Thiên Chúa và anh chị em.

Hoán cải (metanoia) trong Mùa Chay có nghĩa là thay đổi hướng đi. Nếu bấy lâu nay chúng ta đang mải mê chạy theo những giá trị tạm bợ, thì 40 ngày này là cơ hội để chúng ta quay lưng lại với bóng tối và hướng nhìn về phía Ánh Sáng của Tin Mừng.

3. Sứ điệp của Đức Thánh Cha Lêô XIV: Lắng nghe và Ăn chay

Trong văn bản Sứ điệp Mùa Chay 2026, Đức Thánh Cha đã đặt ra hai hành động song hành: Lắng nghe và Ăn chay. Đây chính là “kim chỉ nam” cho chúng ta trong năm nay.

  • Lắng nghe: Cửa ngõ của sự hiệp thông

Đức Thánh Cha nhận định rằng xã hội hiện đại đang rơi vào cuộc khủng hoảng của việc lắng nghe. Chúng ta nói quá nhiều nhưng nghe quá ít; chúng ta nghe âm thanh nhưng không nghe được tiếng lòng.

  • Lắng nghe Lời Chúa: Mùa Chay mời gọi chúng ta mở cuốn Kinh Thánh ra. Đức Thánh Cha viết: “Đừng để Lời Chúa rơi vào mảnh đất sỏi đá của lòng ích kỷ”. Lắng nghe ở đây không chỉ là tiếp nhận thông tin, mà là để Lời Chúa thấm nhập vào tư duy, phán đoán và hành động của chúng ta.
  • Lắng nghe tiếng kêu của thực tại: Đức Thánh Cha tha thiết mời gọi chúng ta lắng nghe tiếng rên siết của những người nghèo khổ, những người bị gạt ra bên lề, và cả tiếng kêu cứu của ngôi nhà chung Trái Đất. Ngài nhấn mạnh: “Ai không biết lắng nghe anh chị em mình thì cũng không thể nghe được tiếng Thiên Chúa”. Sự lắng nghe chân thành sẽ phá tan bức tường của sự dửng dưng, giúp chúng ta bước ra khỏi cái tôi chật hẹp để thấu cảm với nỗi đau của người khác.
  • Ăn chay: Sự tự do khỏi nô lệ vật chất

Ăn chay theo sứ điệp năm 2026 của Đức Thánh Cha không chỉ giới hạn ở việc bớt đi một bữa ăn hay kiêng thịt. Ngài đưa ra một cái nhìn rộng lớn và sâu sắc hơn:

  • Ăn chay là từ bỏ: Đó là việc từ bỏ những thói quen tiêu dùng vô độ, từ bỏ sự lệ thuộc vào mạng xã hội, và từ bỏ những lời nói gây chia rẽ, cay độc trên không gian mạng. Ăn chay giúp chúng ta lấy lại quyền làm chủ bản thân, thay vì để các bản năng dẫn dắt.
  • Ăn chay để chia sẻ: Đức Thánh Cha nhấn mạnh: “Số tiền tiết kiệm được từ việc ăn chay phải trở thành nguồn lực cho bác ái”. Ăn chay mà không có bác ái thì chỉ là một hình thức giảm cân hay rèn luyện ý chí đơn thuần. Việc nhịn ăn phải đi đôi với việc làm cho người khác được no lòng. Đó là cách chúng ta thực hành sự liên đới, minh chứng rằng chúng ta yêu mến Thiên Chúa qua việc phục vụ tha nhân.

4. Sống Mùa Chay trong tinh thần Hiệp hành

Một điểm đặc biệt trong sứ điệp của Đức Thánh Cha năm nay chính là tính Cộng đoàn. Ngài nhắc nhở chúng ta rằng hành trình Mùa Chay không phải là một cuộc chạy marathon đơn độc. Chúng ta cùng nhau xức tro, cùng nhau cầu nguyện và cùng nhau hoán cải.

Mùa Chay là dịp để chúng ta chữa lành các mối tương quan trong gia đình, trong xứ đạo và trong xã hội. Đức Thánh Cha mời gọi mỗi Kitô hữu hãy trở thành những “người xây dựng hòa bình” ngay trong môi trường sống của mình. Ngài nói: “Thế giới đang khát khao sự dịu dàng của Thiên Chúa, và chúng ta chính là những kênh dẫn đưa sự dịu dàng đó đến với mọi người thông qua sự lắng nghe và chia sẻ”.

Anh chị em thân mến,

Nghi thức xức tro hôm nay có giá trị hơn nếu nó dẫn đến một sự thay đổi thực sự trong tâm hồn. Đừng để tro chỉ nằm lại trên tóc, nhưng hãy để tinh thần của sự khiêm nhường thấm sâu vào trái tim.

Hãy tự hỏi mình: Trong Mùa Chay này, tôi sẽ dành bao nhiêu thời gian mỗi ngày để lắng nghe Chúa qua Kinh Thánh? Tôi sẽ ăn chay khỏi thói xấu nào để dành không gian cho sự tử tế? Và tôi sẽ thực hiện hành động bác ái cụ thể nào để chia sẻ nỗi khổ đau với anh chị em chung quanh?

Xin Chúa, qua lời chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria, giúp chúng ta sống những ngày Mùa Chay này thật sốt sắng. Xin cho mỗi chúng ta, khi kết thúc hành trình 40 ngày này, không còn là những con người của ngày hôm nay, nhưng là những con người mới, được tái sinh trong tình yêu và ánh sáng của Chúa Phục Sinh.

Amen.