Tháng 2

TỪ NGHI LỄ BÊN NGOÀI ĐẾN TÌNH YÊU BÊN TRONG

“Dân này tôn kính Ta bằng môi bằng miệng, còn lòng chúng thì lại xa Ta” (Mc 7,6)

1V8,22-23.27-30; Mc 7,1-13

Lm. John Trần

Trong đời sống đức tin, chúng ta thường dễ rơi vào cái bẫy của sự chỉn chu bề ngoài mà quên mất cái cốt lõi bên trong. Bài Tin Mừng hôm nay (Mc 7,1-13) tường thuật cuộc tranh luận giữa Chúa Giêsu và những người Pharisêu về truyền thống rửa tay. Đối với họ, đạo đức được đo bằng việc tuân giữ tỉ mỉ các tập tục: “Họ còn giữ nhiều tập tục khác nữa như rửa chén bát, bình lọ và các đồ đồng” (Mc 7,4). Nhưng Chúa Giêsu đã dùng lời ngôn sứ Isaia để cảnh tỉnh: “Dân này tôn kính Ta bằng môi bằng miệng, còn lòng chúng thì lại xa Ta” (Mc 7,6).

Chúa Giêsu không phủ nhận sự sạch sẽ, nhưng Người kịch liệt phản đối lối sống đạo “duy hình thức” – nơi mà người ta dùng luật lệ để che đậy một trái tim thiếu vắng tình thương.

Trong bài đọc I, vua Salomon khi khánh thành Đền Thờ đã thốt lên: “Có thật Thiên Chúa cư ngụ dưới đất chăng? Này, trời cao thẳm còn không chứa nổi Ngài, huống chi là ngôi nhà con đã xây đây!” (1V 8,27). Salomon hiểu rằng Thiên Chúa không bị giới hạn trong bốn bức tường gạch đá, Ngài hiện diện nơi tâm hồn chân thành.

Hôm nay, Giáo hội mừng kính Thánh nữ Scholastica – em gái của Thánh Đan sĩ Bênêđictô. Cuộc đời bà là một minh chứng sống động cho việc ưu tiên tình yêu trên lề luật. Chuyện kể rằng trong cuộc gặp gỡ cuối cùng, bà đã xin anh mình ở lại qua đêm để đàm đạo về tâm linh. Thánh Bênêđictô từ chối vì kỷ luật đan viện không cho phép ông ở ngoài dòng đêm đó. Thánh Scholastica đã gục đầu cầu nguyện, và một cơn mưa dữ dội ập đến khiến thánh nhân không thể ra về. Khi Thánh Bênêđictô phàn nàn, bà trả lời: “Em xin anh, anh chẳng nghe; em xin Chúa, Chúa đã nhậm lời“. Thánh Grêgôriô Cả đã nhận xét về sự kiện này: “Bà làm được nhiều hơn vì bà yêu mến nhiều hơn“.

Thánh Scholastica không phá đổ kỷ luật, nhưng bà nhắc chúng ta rằng: luật lệ phải phục vụ tình yêu, chứ không phải giam cầm nó. Trong Tông huấn Gaudete et Exsultate, Đức Thánh Cha Phanxicô đã cảnh báo về hình thức “đạo đức giả” khi quá chú trọng vào những quy tắc khô khan: “Thường khi, vì đi ngược với sự thúc đẩy của Thần Khí, đời sống của Giáo Hội trở thành một món mẫu của bảo tàng hay của riêng một thiểu số ưu tuyển. Điều này xảy ra khi một số nhóm Kitô hữu đề cao thái quá một số quy tắc, tập tục hay những lối hành xử riêng nào đó. Khi ấy, Tin Mừng có nguy cơ bị giản lược và bị bóp nghẹt, bị tước mất tính đơn sơ, sức hấp dẫn và hương vị của nó” (Phanxicô, 2018, số 58). Ngài cũng nhấn mạnh trong Bài giảng tại Nhà trọ Thánh Marta rằng: “Lòng đạo đức thực sự không phải là một chiếc áo khoác ngoài, mà là một trái tim biết rung cảm trước Thiên Chúa và tha nhân” (Phanxicô, 2014).

Kính thưa anh chị em, đôi khi chúng ta đi lễ hằng ngày, đọc kinh râm ran nhưng lại mang một trái tim xét nét, khinh khi người khác. Đó là lúc chúng ta “gạt bỏ mệnh lệnh của Thiên Chúa để nắm giữ truyền thống của người phàm” (Mc 7,8). Chúa muốn chúng ta giữ sạch chén bát, nhưng Ngài khao khát chúng ta giữ sạch tâm hồn khỏi sự vô cảm và lòng kiêu ngạo.

Ước gì qua lời chuyển cầu của Thánh Scholastica, chúng ta biết đặt tình yêu lên trên hết. Xin cho mỗi chúng ta khi bước vào nhà thờ, không chỉ mang theo cái xác không hồn, nhưng mang theo một trái tim rực cháy niềm tin, để ánh sáng Tin Mừng thực sự chiếu soi vào mọi ngõ ngách của đời sống hằng ngày.

LẼ SỐNG CỦA SỰ THẬT VÀ GIÁ MÁU CỦA CHỨNG NHÂN

“Các vị tử đạo là những người đã tin vào tình yêu của Thiên Chúa đến cùng”

Hc 47,2-11; Mc 6,14-29

Lm.John Trần

Cuộc đời là một chuỗi những chọn lựa. Có những chọn lựa mang lại vinh quang tạm bợ, nhưng cũng có những chọn lựa dẫn đến sự sống đời đời dù phải trả bằng giá máu. Phụng vụ lời Chúa hôm nay đặt ra trước mắt chúng ta hai thái cực của tự do con người: một Hêrôđê hèn nhát bị giam cầm trong tội lỗi và một Gioan Tẩy Giả hiên ngang trong sự thật.

Trong bài Tin Mừng, thánh Máccô đã vẽ nên một bức tranh tương phản đầy nhức nhối. Vua Hêrôđê, dù nắm trong tay quyền sinh quyền sát, lại là kẻ nô lệ cho dục vọng và dư luận. Chỉ vì một lời hứa bốc đồng trong cơn say và để giữ diện mạo trước quan khách, ông đã ra lệnh chém đầu người mà ông hằng kính nể là Gioan. Ngược lại, thánh Gioan Tẩy Giả dù bị xiềng xích trong ngục tối, lại là người tự do nhất. Ngài tự do vì ngài đã chọn lẽ sống là sự thật. Ngài không thỏa hiệp với cái xấu, không cúi đầu trước bạo quyền, vì ngài biết mình là tiếng kêu của Đấng Công Chính.

Sứ mạng ngôn sứ luôn đi kèm với thập giá. Như sách Huấn Ca ca ngợi vua Đavít đã dùng hết tâm hồn để tôn vinh Đấng Tối Cao (x. Hc 47,8), thì Gioan Tẩy Giả và các vị Tử đạo cũng đã dùng chính mạng sống mình để làm một bài ca tôn vinh Thiên Chúa.

Hôm nay, chúng ta mừng kính thánh Phaolô Miki và 25 bạn tử đạo tại Nhật Bản. Các ngài là hiện thân của thánh Gioan Tẩy Giả trên đất nước mặt trời mọc vào thế kỷ XVI. Khi bị treo trên thập giá tại Nagasaki, thánh Phaolô Miki đã không buông lời oán hận. Ngài dõng dạc tuyên xưng đức tin và tha thứ cho những kẻ hành hình mình. Ngài đã chọn một lẽ sống vượt lên trên nỗi sợ cái chết: đó là tình yêu dành cho Đức Kitô.

Trong bài giảng tại Nagasaki ngày 25 tháng 2 năm 1981, Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã khẳng định: “Các vị tử đạo là những người đã tin vào tình yêu của Thiên Chúa đến cùng. Họ là những người đã chọn lựa một cách dứt khoát giữa ánh sáng và bóng tối, giữa sự sống và sự chết.”

Kính thưa cộng đoàn, giữa một thế giới mà giá trị đạo đức đôi khi bị đánh đổi bởi lợi ích cá nhân, chúng ta được mời gọi trở thành những “ngôn sứ của sự thật”.

• Chúng ta có dám nói “không” với gian dối trong công việc?
• Chúng ta có dám bảo vệ người thấp cổ bé họng trước những bất công?
• Chúng ta có dám sống thanh sạch giữa một xã hội đầy dẫy những “Hêrôđia” và “Salômê” của thời đại mới?

Thánh Phêrô nhắc nhở chúng ta: “Anh em là dòng giống được tuyển chọn, là tư tế vương giả, là dân thánh… để loan truyền những kỳ công của Người” (1Pr 2,9). Được chọn làm dân thánh không phải để hưởng thụ, mà để làm chứng. Đừng dùng tài năng Chúa ban để xây dựng “tháp Babel” cho cái tôi, nhưng hãy dùng chúng để gieo rắc hạt giống Tin Mừng.

Lạy Chúa, nhờ lời chuyển cầu của Thánh Phaolô Miki và các bạn tử đạo, xin cho chúng con ơn can đảm để luôn chọn Chúa làm gia nghiệp duy nhất. Xin cho chúng con biết sống ngay thẳng, thật thà, để dù trong hoàn cảnh nào, cuộc đời chúng con cũng rạng ngời ánh sáng của sự thật. Amen.