NÊN KHÍ CỤ CỦA LÒNG NHÂN ÁI
“Thầy bảo anh em: đừng chống cự người ác, trái lại, nếu bị ai vả má bên phải, thì hãy giơ cả má bên trái ra nữa” (Mt 5,39).
1V 21,1-16 ; Mt 5,38-42
Lm.John Trần
Hôm nay, bước vào Thứ Hai Tuần XI Thường Niên, Lời Chúa mời gọi chúng ta đối diện với một trong những thử thách cam go nhất của đời sống Kitô hữu: Từ bỏ sự trả thù để chọn lấy lòng nhân ái.
Khuynh hướng tự nhiên của con người khi bị xúc phạm là muốn trả đũa, và thường là trả đũa nặng nề hơn mức người ta gây cho mình. Tục ngữ có câu: “Hòn đất ném đi, hòn chì ném lại” là vì thế. Luật Cựu Ước xưa đã cố gắng hạn chế sự trả đũa thái quá này bằng ranh giới của sự công bằng: “Mắt đền mắt, răng đền răng”. Tuy nhiên, nếu con người cứ để sự ghen ghét và lòng tham chiếm ngự, tội ác sẽ lên ngôi. Bài Đọc 1 (1V 21,1-16) là một minh chứng xót xa: Chỉ vì thèm muốn một vườn nho nhỏ bé, hoàng hậu Giê-sa-ben đã dùng quyền lực, mưu hèn kế bẩn để vu oan và tước đoạt mạng sống của ông Na-bốt. Đó là hố sâu của sự ích kỷ và bạo lực khi không có tình yêu thương soi đường.
Để bẻ gãy vòng xoáy bạo lực ấy, trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đã đưa ra một giáo huấn lội ngược dòng: “Thầy bảo anh em: đừng chống cự người ác, trái lại, nếu bị ai vả má bên phải, thì hãy giơ cả má bên trái ra nữa” (Mt 5,39).
Có một câu chuyện thời Xuân Thu Chiến Quốc minh họa rất sinh động cho chân lý này:
Nước Sở và nước Lương có chung biên giới và cùng trồng dưa. Người nước Lương siêng năng nên dưa tốt tươi, trĩu quả. Người nước Sở lười biếng nên ruộng dưa xơ xác. Sinh lòng ghen ghét, tối đến, người nước Sở lẻn sang bứt lá, nhổ gốc phá hoại ruộng dưa của nước Lương. Khi phát hiện, người dân nước Lương tức giận, định sang phá lại dưa bên nước Sở để trả thù. Nhưng vị quan sở tại đã can ngăn: “Nếu lấy ác xử ác thì chỉ gây thù chuốc oán, gieo mầm binh đao. Thay vì trả thù, ta cứ lẳng lặng sang tưới dưa cho họ, đó mới là thiện chí”.
Nghe lời, đêm đêm người Lương lén sang chăm sóc ruộng dưa cho nước Sở. Dưa nước Sở dần xanh tốt lại. Dân nước Sở sinh nghi, rình rập và phát hiện ra sự thật. Vua nước Sở vô cùng hổ thẹn, liền xuống chiếu trách phạt quan quân nước mình, rồi sai sứ giả mang thư và lễ vật sang nước Lương xin lỗi. Thế là hai nước giữ được sự bang giao yên bình lâu dài.
Kính thưa cộng đoàn, “Lấy oán báo oán, oán chập chùng; lấy ân báo oán, oán tiêu tan”. Chúa Giêsu dạy chúng ta không trả đũa, không phải vì Ngài muốn chúng ta trở thành những kẻ nhu nhược hay hèn nhát. Trái lại, nhân ái là thái độ của kẻ mạnh. Chỉ có người nào rất từ tâm, đầy bản lĩnh và tràn ngập tình yêu mới có thể chế ngự được khuynh hướng háo thắng nằm sẵn trong bản tính tự nhiên của mình.
Ước gì chúng ta luôn biết chiêm ngắm và bắt chước tình yêu của Chúa Giêsu trên Thập giá, Đấng đã cầu nguyện và xin ơn tha thứ cho những kẻ đóng đinh mình, để ngày càng có thêm lòng quảng đại tha thứ cho anh chị em chung quanh.
Lạy Chúa, xin giúp chúng con có được trái tim nhân hậu như Chúa. Giữa một thế giới đầy những hơn thua và đố kỵ, xin cho chúng con không lấy oán báo oán, nhưng luôn dùng lòng nhân ái và tình yêu mến Chúa làm kim chỉ nam để cư xử với đồng loại của mình. Amen.