TỪ HOÀI NGHI ĐẾN LỜI TUYÊN XƯNG VĨ ĐẠI
“Phúc thay những người không thấy mà tin”.
Ep 2,19-22 ; Ga 20,24-29
Lm. John Trần
Hôm nay, cùng với toàn thể Giáo Hội, chúng ta hân hoan mừng kính Thánh Tôma, một vị Tông đồ mà cuộc đời và hành trình đức tin của ngài luôn mang lại cho chúng ta một sự an ủi vô bờ bến. Lịch sử thường gắn cho ngài biệt danh “Tôma hồ nghi”, nhưng qua các bài đọc Phụng vụ hôm nay (Ep 2,19-22;Ga 20,24-29), và qua chính cuộc đời của ngài, chúng ta sẽ khám phá ra một chân dung tuyệt đẹp: Một con người đã đi xuyên qua bóng tối của sự hoang mang để dâng lên Thiên Chúa lời tuyên xưng đức tin mạnh mẽ trong Tin Mừng.
Trước khi đi vào biến cố Phục Sinh, chúng ta hãy nhìn lại đôi nét về con người của Thánh Tôma qua lăng kính Tin Mừng Gioan. Tôma, còn gọi là Đi-đy-mô, không phải là một người hời hợt hay kém lòng mến. Ngài là một con người vô cùng thực tế, có phần bi quan, nhưng lại cực kỳ trung thành.
- Khi Chúa Giêsu quyết định trở lại Giuđêa, giữa lúc các môn đệ khác đang sợ hãi vì người Do Thái tìm ném đá Thầy, chính Tôma đã khảng khái lên tiếng: “Cả chúng ta nữa, chúng ta cũng đi để cùng chết với Thầy” (Ga 11,16).
- Trong Bữa Tiệc Ly, khi Chúa Giêsu nói về con đường Ngài sẽ đi, cũng chính cái tính thực tế ấy của Tôma đã thốt lên: “Thưa Thầy, chúng con không biết Thầy đi đâu, làm sao chúng con biết được đường đi?”(Ga 14,5).
Tôma là thế! Ngài yêu Chúa bằng một trái tim chân thành, nhưng trí óc ngài đòi hỏi những bằng chứng cụ thể. Sự vắng mặt của ngài trong lần đầu tiên Chúa Phục Sinh hiện ra với các Tông đồ đã đẩy ngài vào một cuộc khủng hoảng đức tin tột độ. Ngài từ chối lời chứng của tập thể: “Nếu tôi không thấy dấu đinh ở tay Người… thì tôi nhất định không tin.” Sự hoài nghi của Tôma, suy cho cùng, là vết thương lòng của một người đã hy vọng quá nhiều vào Thầy mình, để rồi chứng kiến Thầy chết tức tưởi trên thập giá. Ngài sợ phải thất vọng thêm một lần nữa.
Trong bài Tin Mừng hôm nay, khi Chúa Giêsu hiện ra lần thứ hai. Ngài không trách mắng sự cứng lòng của Tôma bằng những lời kết án nặng nề. Trái lại, Vị Mục Tử Nhân Lành đã hạ mình xuống để đáp ứng đòi hỏi của con chiên đang lạc lối trong sự hoài nghi. Chúa cho Tôma xỏ ngón tay vào lỗ đinh, thọc bàn tay vào cạnh sườn Ngài.
Hành động của Chúa Giêsu mặc khải rằng: Đức Kitô Phục Sinh vinh quang vẫn mang trên mình những vết thương của cuộc Khổ Nạn. Những vết thương ấy không còn rỉ máu, mà tỏa ra ánh sáng của lòng thương xót. Khi ngón tay của Tôma chạm vào vết thương của Chúa, thì ân sủng từ vết thương của Chúa đã chữa lành căn bệnh hoài nghi trong linh hồn Tôma.
Ngay lúc đó, mọi lý luận thực tế sụp đổ, nhường chỗ cho một sự khuất phục hoàn toàn của tình yêu. Tôma đã thốt lên: “Lạy Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con!” (Ga 20,28). Tôma là người cuối cùng tin, nhưng lại là người đầu tiên tuyên xưng rõ ràng thần tính của Đức Giêsu Kitô.
Hành trình đức tin của Thánh Tôma đưa chúng ta trở về với bài đọc I trích thư gửi tín hữu Êphêsô (Ep 2,19-22). Thánh Phaolô khẳng định rằng, chúng ta “không còn là người xa lạ hay người tạm trú, nhưng là người đồng hương với các người thuộc thánh gia, được xây dựng trên nền tảng các Tông đồ và các Ngôn sứ, có chính Đức Kitô Giêsu làm đá tảng góc tường.”
Đức tin của Giáo Hội không rơi từ trên trời xuống, nhưng được truyền lại qua lời chứng của các Tông đồ – những con người bằng xương bằng thịt, có yếu đuối, có hoài nghi, nhưng đã được ơn Chúa Thánh Thần biến đổi. Theo truyền thống Giáo Hội, sau khi đón nhận ơn Thánh Thần, Thánh Tôma đã mang ngọn lửa đức tin ấy đi rao giảng Tin Mừng tận vùng Ba Tư và Ấn Độ xa xôi. Ngài đã dùng chính mạng sống mình, chịu tử đạo bằng giáo đâm, để làm chứng cho Đấng mà ngài đã từng thọc tay vào cạnh sườn. Nền móng đức tin của chúng ta được xây dựng trên chính sự vững chãi của những “tảng đá” đã từng nứt nẻ nhưng được ân sủng hàn gắn như thế.
Câu chuyện của Thánh Tôma là câu chuyện của mỗi người chúng ta. Trong hành trình dương thế, sẽ có những lúc chúng ta đối diện với đau khổ, mất mát, bất công, khiến chúng ta cũng hoang mang và muốn thốt lên như Tôma: “Tôi nhất định không tin nếu không thấy Chúa can thiệp”.
Nhưng Chúa Giêsu hôm nay để lại cho chúng ta một mối phúc tuyệt hảo, mối phúc thứ chín của Tin Mừng: “Phúc thay những người không thấy mà tin”. Chúng ta không được đặc ân chạm vào Chúa bằng xương bằng thịt, nhưng chúng ta chạm vào Ngài mỗi ngày qua Bí tích Thánh Thể, qua Lời Chúa, và qua những vết thương của những người nghèo khổ, bệnh tật xung quanh chúng ta.
Xin Thánh Tôma Tông Đồ cầu thay nguyện giúp cho mỗi người chúng ta. Xin cho những hoài nghi, yếu đuối của chúng ta không dẫn đến sự tuyệt vọng, mà trở thành bệ phóng đưa chúng ta đến một đức tin trưởng thành hơn. Để rồi trong mọi hoàn cảnh của cuộc đời, chúng ta luôn có thể sấp mình xuống và tuyên xưng: “Lạy Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con!” Amen.