GIA ĐÌNH – NGÔI NHÀ CỦA LỜI CHÚA VÀ SỰ HIỆP THÔNG
“Sứ thần Chúa hiện ra báo mộng cho ông Giuse rằng: ‘Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai Cập, và cứ ở đó cho đến khi tôi báo lại, vì vua Hêrôđê sắp tìm giết Hài Nhi đấy!’”
(Mt 2,13-15.19-23)
Chúng ta đang sống trong bầu khí hân hoan của Mùa Giáng Sinh. Ánh sáng từ hang đá Bêlem vẫn còn tỏa rạng. Nhưng hôm nay, Phụng vụ Giáo hội mời gọi chúng ta chuyển cái nhìn từ Hài Nhi nằm trong máng cỏ sang một bức tranh rộng lớn hơn, thực tế hơn … đó là bức tranh về Gia đình Thánh Gia.
Khi nghe bài Tin Mừng hôm nay, có lẽ nhiều người trong chúng ta sẽ cảm thấy một sự đồng cảm sâu sắc. Thánh Gia không phải là một gia đình được miễn trừ khỏi đau khổ. Ngược lại, ngay từ những ngày đầu tiên, các Ngài đã phải đối diện với sự bấp bênh, nguy hiểm và nghèo khó.
Lời Chúa thuật lại rằng: “Sứ thần Chúa hiện ra báo mộng cho ông Giuse rằng: ‘Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai Cập, và cứ ở đó cho đến khi tôi báo lại, vì vua Hêrôđê sắp tìm giết Hài Nhi đấy!’” (Mt 2,13).
Thưa anh chị em, hãy hình dung cảnh tượng ấy. Giữa đêm khuya, một người cha phải đánh thức vợ con dậy, vội vã thu xếp hành lý để trốn chạy khỏi quê hương. Không phải đi du lịch, mà là đi tị nạn. Họ không có bảo hiểm, không có sự an toàn, chỉ có những mối đe dọa chực chờ. Đó là hình ảnh của sự lao đao và mong manh của phận người.
Nhưng chính trong hoàn cảnh ngặt nghèo đó, chúng ta thấy được nội lực phi thường của Thánh Gia. Nội lực ấy đến từ đâu? Thưa, nó không đến từ tiền bạc hay quyền lực, mà đến từ sự vâng phục tuyệt đối vào Lời Chúa.
Thánh Giuse là mẫu gương tuyệt vời của việc lắng nghe và thực thi Lời Chúa. Ngài không tranh luận, không than vãn. Tin Mừng ghi lại rất ngắn gọn: “Ông Giuse liền trỗi dậy, và đang đêm, đưa Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai Cập.” (Mt 2,14). Sự thinh lặng và hành động dứt khoát của Thánh Giuse cho thấy Ngài để Lời Chúa là kim chỉ nam duy nhất cho đời sống gia đình mình.
Liên kết với chủ đề năm phụng vụ về “Lời Chúa và Thánh Thể”, chúng ta thấy Thánh Gia chính là mô hình kiểu mẫu cho mọi gia đình Kitô hữu. Thánh Giuse và Mẹ Maria đã bảo vệ “Tấm Bánh Hằng Sống” là Chúa Giêsu, không phải trong một nhà tạm bằng vàng, mà giữa những sóng gió của cuộc đời. Họ đã nuôi dưỡng Chúa Giêsu bằng lời cầu nguyện và bằng tình yêu, sự hy sinh, trong sự âm thầm đầy thánh thiêng.
Ngày nay, các gia đình chúng ta cũng đang đối mặt với những “Hêrôđê” thời đại mới. Đó không hẳn là gươm giáo, mà là những áp lực kinh tế, là sự đổ vỡ trong tương quan, là những cám dỗ của lối sống hưởng thụ ích kỷ muốn “giết chết” mầm mống đức tin nơi con cái chúng ta.
Vậy làm sao chúng ta có thể đứng vững được?
Trong Bài giảng tại Quảng trường Thánh Phêrô ngày 27 tháng 10 năm 2013, nhân Ngày Hành hương của các Gia đình, Đức Thánh Cha Phanxicô đã nhắn nhủ rằng: “Các gia đình thân mến, anh chị em biết rõ: niềm vui đích thực được nếm trải trong gia đình không phải là cái gì hời hợt, không đến từ vật chất, từ hoàn cảnh thuận lợi… Niềm vui đích thực đến từ sự hòa hợp sâu xa giữa các nhân vị, cái mà mọi người cảm nghiệm trong tâm hồn mình, và làm cho chúng ta cảm thấy vẻ đẹp của việc được ở bên nhau, của việc hỗ trợ lẫn nhau trên đường đời.”
Sự hòa hợp sâu xa ấy, kính thưa cộng đoàn, chỉ có thể bén rễ sâu khi gia đình biết quy tụ bên Bàn tiệc Lời Chúa và Thánh Thể.
Nếu Thánh Giuse đã tìm thấy sức mạnh để đưa gia đình vượt qua sa mạc nhờ nghe Lời Sứ thần, thì ngày nay, các người cha, người mẹ cũng sẽ tìm thấy sự khôn ngoan để lèo lái con thuyền gia đình khi biết mở trang Tin Mừng ra đọc chung với nhau mỗi tối. Khi một gia đình cùng nhau tham dự Thánh Lễ ngày Chúa Nhật, cùng rước Chúa Giêsu Thánh Thể, họ đang đón nhận chính nguồn mạch tình yêu để tha thứ và bao dung cho nhau.
Tôi cũng muốn gợi nhắc đến một phương thế đạo đức bình dân nhưng đầy sức mạnh mà nhiều gia đình Việt Nam chúng ta vẫn giữ, đó là Kinh Mân Côi, việc lần chuỗi Mân Côi là cách thế để “tiêu diệt thói xấu, giảm tẩy tội lỗi” và giúp gia đình “được bền vững mãi trong ơn nghĩa của Chúa”. Khi cả nhà cùng đọc kinh, đó chính là lúc chúng ta suy niệm về cuộc đời Chúa Giêsu và Mẹ Maria, biến ngôi nhà mình thành một “Nazarét nhỏ”.
Trở lại với bài Tin Mừng, sau khi Hêrôđê băng hà, Thánh Giuse lại một lần nữa nghe Lời Chúa để đưa gia đình trở về: “Ông liền trỗi dậy, đưa Hài Nhi và mẹ Người về đất Ít-ra-en.” (Mt 2,21). Họ về Nazarét, sống một cuộc đời âm thầm, giản dị. Chính trong sự bình thường đó, Chúa Giêsu đã lớn lên, thêm khôn ngoan và đầy ân sủng.
Ước mong sao, mỗi gia đình trong giáo xứ chúng ta hôm nay, dù đang gặp khó khăn, thử thách hay đang sống trong bình an, đều biết mời Chúa Giêsu cùng đi trên con thuyền của mình.
Trong Bài giảng tại thánh đường Truyền Tin ở Nazarét, ngày 5 tháng 1 năm 1964, Đức Thánh Cha Phaolô VI đã thốt lên những lời đầy cảm động: “Nazarét dạy chúng ta ý nghĩa của gia đình, sự hiệp thông trong tình yêu, vẻ đẹp nghiêm trang và giản dị, tính chất linh thiêng và bất khả xâm phạm của gia đình… Nazarét nhắc nhở chúng ta rằng gia đình là trường học đầu tiên của Tin Mừng.”
Xin cho mỗi bữa cơm gia đình, mỗi giờ kinh tối, và mỗi Thánh Lễ … trở thành nguồn nội lực giúp chúng ta loan truyền Tin Mừng bằng chính đời sống yêu thương của mình. Đừng sợ hãi, vì Chúa Giêsu – Đấng Emmanuel – đang ở cùng gia đình anh chị em.
Amen.
Lm. Gioan Trần
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Bài giảng nhân Ngày Hành hương của các Gia đình trong Năm Đức Tin, Quảng trường Thánh Phêrô, ngày 27 tháng 10 năm 2013.
- Đức Giáo Hoàng Phaolô VI, Diễn từ tại Vương cung thánh đường Truyền Tin ở Naxarét, Đất Thánh, ngày 5 tháng 1 năm 1964.
- Tài liệu đính kèm: 15 Lời Hứa Đức Mẹ Maria Hứa Ban Cho Những Ai Lần Chuỗi Mân Côi (Source references included in brackets).