NHỮNG CHỨNG NHÂN THẦM LẶNG CỦA NGÔI LỜI
Trong bầu khí hân hoan của tuần Bát nhật Giáng Sinh, phụng vụ Giáo hội dường như đưa chúng ta đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Hôm qua, chúng ta vừa mừng kính Thánh Gioan Tông đồ, vị môn đệ được Chúa yêu mến, một nhân chứng hùng hồn của tình yêu, người đã tựa đầu vào ngực Chúa và sống trọn vẹn cho tình yêu ấy.
Hôm nay, gam màu của phụng vụ bỗng thay đổi đột ngột. Từ màu trắng tinh khôi của tình yêu Thánh Gioan, chúng ta chuyển sang màu đỏ thắm của máu đào. Chúng ta mừng kính các Thánh Anh Hài tử đạo. Các ngài không phải là những nhà thần học uyên bác, không phải là những tông đồ bôn ba rao giảng. Các ngài là những vị thánh nhỏ bé, đơn sơ, những “nhân chứng bất đắc dĩ” đã âm thầm chết thay cho Hài Nhi Giêsu ngay tại Bêlem.
Sự hy sinh của các ngài nhắc nhở chúng ta rằng: mầu nhiệm Nhập Thể không chỉ có ánh sáng huy hoàng của các thiên thần, mà còn có bóng tối của sự chối từ và thập giá ngay từ những ngày đầu tiên.
1. Bóng tối của sự chối từ Thiên Chúa
Bài Tin Mừng (Mt 2,13-18) thuật lại một biến cố đau thương. Vua Hêrôđê, khi nghe tin có một “Vị Vua Do Thái” mới sinh, đã hoảng loạn. Sự hoảng loạn này không chỉ là nỗi sợ chính trị, mà là nỗi sợ của bóng tối trước ánh sáng.
Lịch sử cho chúng ta biết Hêrôđê là một bạo chúa đa nghi và tàn độc. Để bảo vệ ngai vàng, ông ta đã không ngần ngại làm bất cứ việc gì. Đối với một kẻ dám giết chính ruột thịt mình vì sợ mất quyền lực, thì việc ra lệnh tàn sát các bé trai từ hai tuổi trở xuống ở Bêlem để trừ hậu họa là điều không có gì lạ.
Hêrôđê đại diện cho một thế lực muốn loại trừ Thiên Chúa ra khỏi cuộc sống. Khi con người say mê quyền lực, danh vọng, và những dục vọng tội lỗi, sự hiện diện của Thiên Chúa trở nên một mối đe dọa. Chúa Giêsu đến như ánh sáng quở trách bóng tối, và phản ứng của bóng tối là tìm cách dập tắt ánh sáng.
Hình ảnh đáng ghê sợ của Hêrôđê năm xưa vẫn còn thấp thoáng trong thế giới hôm nay. Chúng ta rùng mình trước những tội ác man rợ xảy ra trong xã hội, những vụ án cướp của giết người tàn bạo không tha cả trẻ nhỏ (như vụ án Lê Văn Luyện… trước đây). Những tội ác đó là hồi chuông báo động về sự xuống cấp của lương tri khi vắng bóng Thiên Chúa.
Nhưng còn một sự “tàn sát” âm thầm và quy mô hơn nhiều, đó là “văn hóa sự chết” đang lan tràn. Hàng triệu thai nhi – những “anh hài” thời hiện đại – bị tước đoạt quyền sống ngay trong dạ mẹ chỉ vì sự ích kỷ, vì sợ mất thanh danh, vì ngại hy sinh, hay vì coi sự sống là gánh nặng. Đó là tội ác chống lại Thiên Chúa, Đấng là Chủ tể sự sống. Khi loại bỏ những mầm sống vô tội, con người đang lặp lại hành động của Hêrôđê: muốn Thiên Chúa đừng can thiệp vào những toan tính và đam mê của mình.
2. Chứng tá của sự yếu đuối
Giữa bức tranh u tối đó, các Thánh Anh Hài xuất hiện như những tia sáng nhỏ nhoi nhưng kiên cường. Các ngài là những vị tử đạo đặc biệt. Các ngài chưa biết nói, chưa biết Chúa Giêsu là ai, chưa có ý thức tự nguyện dâng hiến mạng sống.
Vậy tại sao Giáo hội tôn phong các ngài là Thánh Tử Đạo?
Bởi vì các ngài đã chết vì Chúa Kitô và chết thay cho Chúa Kitô. Máu các ngài đổ ra là để Đấng Cứu Thế được sống và hoàn tất sứ mạng cứu độ nhân loại. Các ngài đã tuyên xưng Đức Kitô không phải bằng lời nói, mà bằng chính sự sống non nớt bị tước đoạt của mình. Như Thánh Quýêt-tô (Quodvultdeus) đã nói: “Các trẻ thơ chết vì Đức Kitô mà không biết; cha mẹ các em khóc than các thánh tử đạo đang khi các em không biết mình tử đạo… Tuy chưa biết nói, các em đã tuyên xưng Đức Kitô“.
Các Thánh Anh Hài dạy chúng ta rằng: để làm chứng cho Chúa, không nhất thiết phải có tài năng xuất chúng hay làm những việc vĩ đại. Thiên Chúa có thể dùng chính sự yếu đuối, bé nhỏ, và bất lực của chúng ta để làm sáng danh Ngài, miễn là chúng ta thuộc về Ngài.
3. Lời mời gọi trở thành chứng nhân trong đời thường
Mừng lễ các Thánh Anh Hài hôm nay không chỉ là việc tưởng nhớ một biến cố đau thương trong quá khứ, mà là một lời mời gọi sống động cho mỗi người chúng ta trong hiện tại.
Thứ nhất, chúng ta được mời gọi noi gương Thánh Giuse trong bài Tin Mừng: tỉnh thức và sẵn sàng bảo vệ sự sống, bảo vệ đức tin trước những “Hêrôđê” thời đại mới. Chúng ta cần can đảm lên tiếng bênh vực những người yếu thế, đặc biệt là các thai nhi vô tội.
Thứ hai, chúng ta được mời gọi trở thành những “anh hài” thiêng liêng của Chúa. Chúng ta có thể không bị đòi buộc phải đổ máu đỏ, nhưng chúng ta được mời gọi “tử đạo trắng” mỗi ngày. Đó là việc “chết đi” cho những tính hư nết xấu, những đam mê tội lỗi, sự ích kỷ và kiêu ngạo.
Chúng ta tuyên xưng Chúa Giêsu không chỉ bằng môi miệng, mà bằng việc sẵn sàng đón nhận những hy sinh, vất vả, những thiệt thòi trong cuộc sống vì lòng mến Chúa và yêu người. Đừng trốn tránh nhiệm vụ làm chứng cho Chúa ngay trong những việc nhỏ bé, âm thầm và vô danh nhất của bổn phận hằng ngày.
Lạy Chúa Hài Đồng Giêsu, Chúa đã đón nhận sự hy sinh của các trẻ thơ Bêlem như những bông hoa đầu mùa của ơn cứu độ. Xin vì lời bầu cử của các Thánh Anh Hài, giúp chúng con can đảm tiêu diệt tội lỗi trong con người mình, và ban cho chúng con ơn sức mạnh để dám sống, và nếu cần, dám chết cho tình yêu Chúa trong thế giới hôm nay. Amen.
Lm. Gioan Trần