THÁNH HÓA LAO ĐỘNG THEO GƯƠNG THÁNH GIUSE
“Ông này không phải là con bác thợ sao?” (Mt 13,55).
St 1,26–2,3 ; Cl 3,14-15.17.23-24 ; Mt 13,54-58
Lm. Gioan Trần
Hôm nay, hòa chung niềm vui với toàn thế giới trong ngày Quốc tế Lao động, Giáo hội mời gọi chúng ta chiêm ngưỡng gương lao động của Thánh Giuse Thợ. Đây không chỉ là một sự trùng hợp ngẫu nhiên, nhưng là một lời khẳng định mạnh mẽ về giá trị linh thánh của lao động trong chương trình cứu độ của Thiên Chúa.
1. Lao động: Cộng tác vào công trình sáng tạo của Thiên Chúa
Ngay từ những trang đầu của sách Sáng Thế, chúng ta thấy một Thiên Chúa làm việc. Ngài sáng tạo vũ trụ, muôn vật và cuối cùng là con người. Lời Chúa khẳng định: “Thiên Chúa phán: ‘Chúng ta hãy làm ra con người theo hình ảnh Chúng ta’” (St 1,26). Sau khi hoàn tất, Ngài nghỉ ngơi và thánh hóa ngày thứ bảy.
Khi làm việc, con người không chỉ đơn thuần là tìm kế sinh nhai, mà đang thực thi mệnh lệnh của Đấng Tạo Hóa: làm chủ trái đất và cộng tác vào việc hoàn thiện công trình sáng tạo.
Thánh Giuse tại xưởng mộc Nazaret đã cụ thể hóa chân lý này. Những nhát rìu, những đường bào của Ngài không chỉ tạo ra vật dụng, mà là lời kinh dâng lên Thiên Chúa. Lao động, vì thế, là một ơngọi cao cả chứ không phải là một hình phạt.
2. Phẩm giá của người lao động
Bài Tin Mừng theo thánh Matthêu đưa chúng ta về quê hương Nazaret, nơi dân chúng sửng sốt hỏi nhau: “Ông này không phải là con bác thợ sao?” (Mt 13,55). Trong mắt người đời, danh xưng “con bác thợ” có vẻ tầm thường, nhưng đối với Thiên Chúa, đó là một tước hiệu cao quý.
Chúa Giêsu – Ngôi Lời nhập thể – đã dành phần lớn cuộc đời mình để làm việc bên cạnh Thánh Giuse. Ngài đã thánh hóa đôi bàn tay chai sần và những giọt mồ hôi của người lao động. Sự hiện diện của Chúa tại xưởng mộc cho thấy rằng: giá trị của con người không đo bằng địa vị hay thu nhập, nhưng đo bằng tình yêu và sự trung tín họ đặt vào công việc.
Trong Sắc lệnh Laborem Exercens, Số 27, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã nhấn mạnh Lao động là một thiện ích cho con người… vì nhờ lao động, con người không những biến đổi thiên nhiên, thích nghi nó với những nhu cầu của mình, mà còn tự hoàn mình với tư cách là con người, là đang vác thập tự giá mỗi ngày theo chân Đức Kitô trong sự vất vả của lao động:
“Mồ hôi và lao nhọc, công việc tất yếu gắn liền với tình trạng hiện tại của nhân loại, mang đến cho người Kitô hữu và tất cả những ai được kêu gọi theo Chúa Kitô khả năng chia sẻ một cách yêu thương trong công việc mà Chúa Kitô đã đến để thực hiện. Công việc cứu rỗi này đã được thực hiện thông qua sự đau khổ và cái chết trên Thập tự giá. Bằng cách chịu đựng sự lao nhọc trong sự hiệp nhất với Chúa Kitô chịu đóng đinh vì chúng ta, con người theo một cách nào đó cộng tác với Con Thiên Chúa để cứu chuộc nhân loại. Anh ta tỏ ra là một môn đệ đích thực của Chúa Kitô bằng cách vác thập tự giá mỗi ngày trong hoạt động mà anh ta được kêu gọi thực hiện”[1].
3. Làm việc vì lòng mến Chúa
Thánh Phaolô trong bài đọc II đã đưa ra một nguyên tắc vàng cho mọi Kitô hữu lao động: “Anh em làm bất cứ việc gì, hãy làm tận tâm như làm cho Chúa, chứ không phải cho người đời” (Cl 3,23).
Thánh Giuse chính là mẫu gương của sự “tận tâm” đó. Ngài làm việc trong thầm lặng, không phô trương, nhưng đầy trách nhiệm để nuôi dưỡng Thánh Gia. Lao động của Ngài thấm đượm đức ái và sự bình an của Chúa Kitô. Khi chúng ta làm việc với ý lực dâng hiến, thì văn phòng, nhà máy, đồng ruộng hay gian bếp đều trở thành cung thánh.
Đức Thánh Cha Phanxicô, trong Tông thư Patris Corde, Ngày 8/12/2020, đã nhắc nhở chúng ta về lao động và gương sáng của Thánh Giuse:
“Thánh Giuse là một người thợ mộc làm việc lương thiện để nuối sống gia đình. Nơi Thánh Giuse, Chúa Giêsu đã học được giá trị, phẩm giá và niềm vui của việc ăn miếng bánh là thành quả lao động của chính mình. … Lao động trở thành cơ hội để con người nhận ra chính mình và trên hết là gia đình mình… Một gia đình thiếu việc làm sẽ phải đối mặt với những khó khăn, căng thẳng và chia rẽ” [2]. Vì vậy, ngày hôm nay cũng là dịp để chúng ta cầu nguyện cho những người thất nghiệp, những người đang phải lao động trong môi trường bất công hay cực nhọc.
Đức Thánh Cha Phanxicô còn viết tiếp: “Thánh Phaolô VI đã chỉ ra rằng Thánh Giuse đã thể hiện một cách cụ thể vai trò làm cha của mình “bằng cách biến cuộc đời mình trở thành của lễ hy sinh phục vụ mầu nhiệm nhập thể cùng với sứ vụ cứu thế. Thánh Giuse dùng quyền hạn hợp pháp của mình đối với Thánh Gia để cống hiến hết mình cho các ngài trong cuộc sống và công việc của mình. Ngài đã biến ơn gọi sống tình yêu gia đình của phàm nhân thành sự dâng hiến siêu phàm chính mình, trái tim và tất cả khả năng của mình, một tình yêu được dành để phục vụ Đấng Mêsia đang lớn lên trong mái ấm của ngài” [2].
Thưa cộng đoàn, nhìn vào gương Thánh Giuse Thợ, chúng ta được mời gọi tìm thấy niềm vui trong lao động hằng ngày. Đừng bao giờ coi công việc là gánh nặng, nhưng hãy biến nó thành con đường nên thánh.
Lạy Thánh Giuse Thợ, xin cầu bầu cho chúng con biết yêu mến công việc mình làm, biết dùng lao động để phục vụ anh chị em và làm sáng danh Chúa. Xin Chúa chúc lành cho bàn tay và khối óc của tất cả những người lao động trên toàn thế giới.
“Lạy Thánh Giuse diễm phúc,
xin cũng hãy tỏ ra ngài là cha của chúng con
và hướng dẫn chúng con đi trên đường đời.
Xin ban cho chúng con ân sủng, lòng thương xót và lòng can đảm,
và xin bảo vệ chúng con khỏi mọi sự dữ. Amen” [2].
Tham khảo tài liệu:
[1]. Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II. Sắc lệnh Laborem Exercens, 1981, Số 27, https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/en/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_14091981_laborem-exercens.html
[2]. Đức Thánh Cha Phanxicô, trong Tông thư Patris Corde, Ngày 8/12/2020; https://www.vaticannews.va/vi/pope/news/2020-12/tong-thu-patris-corde.html