Chúa Nhật

Chúa Nhật – Tuần 3 – Mùa Vọng

Bởi
TÁI THIẾT NIỀM HY VỌNG SAU CƠN LŨ

TÁI THIẾT NIỀM VUI & HY VỌNG SAU CƠN LŨ

Is 35, 1-6a. 10; Mt 11, 2-11

Tác giả: Lm. Gioan Trần

Hôm nay, Chúa Nhật thứ Ba Mùa Vọng, khắp nơi trên thế giới tiếng reo vui vang vọng: Gaudete in Domino semper – hãy vui mừng trong Chúa luôn mãi! Giữa bóng tối chờ đợi Đấng Cứu Thế, phụng vụ mời gọi chúng ta hân hoan, vì hy vọng đang ló dạng như bình minh.

Tiên tri Isaia vẽ nên bức tranh sống động: “Sa mạc và đất khô cằn sẽ hoan hỉ, hoang địa sẽ reo mừng và nở hoa. Như hoa huệ, nó sẽ nở rộ và hân hoan reo mừng… Mắt người mù sẽ được mở ra, tai người điếc sẽ được thông, kẻ què sẽ nhảy múa như nai, và lưỡi người câm sẽ reo hò… Những kẻ được Chúa chuộc sẽ trở về Si-on với tiếng hát, vui mừng và hoan hỉ sẽ ngự trị trên đầu họ, và họ sẽ nhận được niềm vui và hạnh phúc, còn nỗi sầu muộn và than van sẽ biến mất” (Is 35:1-2,5-6a,101). Đây không phải giấc mơ xa xôi, mà là lời hứa Chúa biến đổi mọi sa mạc thành vườn hoa hy vọng.

Còn Thánh Vịnh thì ca lên: Chúng ta ca tụng Chúa là Đấng “làm trời đất, biển cả và muôn vật trong đó; Đấng giữ lời minh tín muôn đời, Đấng thi hành công bình cho kẻ bị ức, ban của ăn cho kẻ đói khát. Chúa giải thoát những người tù tội… Mở mắt người mù, nâng đỡ kẻ bị quật ngã, yêu thương người công chính, che chở kẻ xa lạ, nâng đỡ trẻ mồ côi và góa phụ” (Tv 146:6c-7,8-92).

Nơi bài đọc 2, Thánh Giacôbê khuyên nhủ: “Anh em hãy kiên nhẫn cho tới ngày Chúa đến. Xem nông dân chờ đợi quý mùa của đất đai, kiên nhẫn chờ những cơn mưa đầu mùa và mưa cuối mùa. Anh em cũng vậy, hãy kiên nhẫn và củng cố tâm hồn anh em, vì ngày Chúa đến đã gần kề” (Gc 5:7-83).

Và trong Tin Mừng, trả lời cho ông Gioan Tẩy Giả hỏi từ tù ngục: “Ngài có phải là Đấng phải đến không?” Chúa đáp: “Hãy đi và loan báo cho ông Gioan nghe những gì anh em thấy và nghe: người mù được thấy, người què được đi, người phong hủi được sạch, người điếc được nghe, người chết được sống lại, và người nghèo được nghe Tin Mừng” (Mt 11:4-54). Những dấu chỉ ấy chính là Nước Trời đang đến, mang niềm vui giữa gian nan.

Như thế đó, Lời Chúa hôm nay như dòng suối mát giữa sa mạc thực tại. Đặc biệt, ở miền Nam trung bộ Việt Nam – vùng đất vừa chịu cơn lũ lụt kinh hoàng – chúng ta thấy sa mạc ấy: nhà cửa ngập sâu, cánh đồng tan hoang, gia đình mất mát, các Nhà Thờ hư hỏng… công việc tái thiết đang diễn ra, nhưng việc đó sẽ kéo dài và đầy khó khăn, đòi hỏi không chỉ vật chất mà còn tinh thần vững mạnh.

Vậy giữa bóng đêm thất vọng từ đam mê, tội lỗi, và nỗi đau hậu lũ, làm sao để hy vọng bừng sáng?

Chính vì thế, Mùa Vọng mời gọi chúng ta chuẩn bị Giáng Sinh không chỉ bằng cứu trợ, mà bằng những biểu tượng sống động: trang trí và thắp sáng nhà thờ. Không phải xa xỉ, mà là cần thiết, như ngọn nến Chúa Giêsu – soi chiếu tâm hồn, xua tan bóng tối, khơi dậy niềm vui giữa cuộc tái thiết dài hơi, đem hy vọng vào chốn thất vọng.

Quả thực, ta hãy nghĩ về ngọn nến: nó cháy để chiếu sáng, không phải để giữ cho riêng mình. Trang trí nhà thờ đón Noel – những ánh đèn lung linh, cây thông xanh tươi, hang đá ấm áp – chính là những NGỌN NẾN ấy, thắp lên giữa đêm đông. Chúng nhắc nhở rằng Chúa đang đến, biến lũ lụt thành bình an, tội lỗi thành ơn cứu độ.

Đức cố Giáo Hoàng Phanxicô đã dạy trong Bài Giảng Lễ Chúa Nhật Thứ Ba Mùa Vọng năm 2015, tại Vương Quốc Trung Phi, giữa những đau khổ tương tự: “Giữa những người đau khổ, những người già yếu, những người tuyệt vọng chỉ xin một miếng bánh công bình, một chút chú ý và lòng tốt – tất cả chúng ta đang tìm kiếm ân sủng của Thiên Chúa, ân sủng của bình an. Chúa Giêsu không để chúng ta vượt qua một mình; Ngài mời gọi chúng ta vượt qua cùng Ngài, bằng cách giải phóng mình khỏi những khái niệm chia rẽ về gia đình và huyết thống, để xây dựng một Giáo Hội là gia đình của Thiên Chúa, mở rộng cho mọi người, quan tâm đến những người cần nhất“[i] Trang trí không tách rời cứu trợ; nó bổ sung, mang ánh sáng tinh thần để nuôi dưỡng sức mạnh tái thiết vật chất.

Đức cố Giáo Hoàng Bênêđictô XVI, trong Bài Giảng Chúa Nhật Thứ Nhất Mùa Vọng ngày 28 tháng 11 năm 2009, nhấn mạnh: “Mùa Vọng thúc đẩy chúng ta hiểu ý nghĩa của thời gian và lịch sử như một kairos, một cơ hội thuận lợi cho ơn cứu độ. Chúa Giêsu minh họa điều này qua các dụ ngôn: người đầy tớ chờ chủ trở về, các trinh nữ chờ chàng rể… Hy vọng đánh dấu hành trình nhân loại, nhưng đối với Kitô hữu, nó được sống động bởi một sự chắc chắn: Chúa hiện diện trong dòng chảy cuộc đời chúng ta, đồng hành và một ngày kia sẽ lau khô nước mắt chúng ta. Một ngày không xa, mọi sự sẽ hoàn tất trong Nước Thiên Chúa, Nước của công bình và bình an“[ii]. Những ánh sáng Noel chính là biểu tượng kairos ấy: giữa tái thiết kéo dài ở Vùng lũ – cần gạo, nhà cửa, trường học, cở sở vật chất.. – chúng soi đường cho tâm hồn, chống lại thất vọng từ đam mê trần thế và bóng tối tội lỗi. Không phải lãng phí, mà là đầu tư hy vọng: một nhà thờ lung linh mời gọi mọi người đến cầu nguyện, chia sẻ, và cùng nhau xây dựng lại.

Hơn nữa, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, trong Thông Điệp Ngày Thế Giới Ông Bà Và Người Cao Tuổi lần thứ 5 năm 2025, khích lệ: “dù thân xác bên ngoài chúng ta đang hao mòn, nhưng nội tâm chúng ta được đổi mới mỗi ngày’ (2 Cr 4:16). Hãy luôn ngợi khen Thiên Chúa vì lòng nhân lành, nuôi dưỡng sự hiệp nhất với người thân, mở lòng với những người xa cách, và đặc biệt với những người cần giúp đỡ. Bằng cách này, chúng ta sẽ là dấu chỉ hy vọng, bất kể tuổi tác”[iii].

Ở những vùng lũ đã qua, những người dân giữa lũ lụt cần không chỉ cơm ăn, mà ánh sáng đức tin – và trang trí nhà thờ chính là ngọn đuốc ấy, thắp lên niềm vui Mùa Vọng, giúp họ kiên nhẫn như nông dân chờ mùa gặt.

Anh chị em thân mến, hãy để niềm vui hôm nay trở thành hành động: tiếp tục cứu trợ những vùng lũ đã qua bằng vật chất – gạo, quần áo, tiền bạc – nhưng cũng tham gia trang trí nhà thờ với tất cả tấm lòng. Mỗi ngọn đèn là lời cầu nguyện cho anh chị em nơi đang tái thiết; mỗi bông hoa là hy vọng chống lại bóng tối tội lỗi và đam mê. Hãy tiếp tục tìm cách giúp cho quỹ lũ lụt, và cùng nhau thắp sáng giáo xứ – biến sa mạc hậu lũ thành vườn hoa Isaia. Hãy chia sẻ câu chuyện hy vọng từ ông Gioan Tẩy Giả: Chúa đang đến, mang Tin Mừng cho người nghèo.

Chúng ta tin tưởng vào lời Thánh Vịnh: “Chúa sẽ ngự trị đời đời, Thiên Chúa của Si-on, qua muôn thế hệ” (Tv 146:102).

Xin Chúa Giêsu, Ánh Sáng Thế Gian, ban cho chúng ta sức mạnh sống niềm vui ấy, đặc biệt cho vùng thiên tai vừa qua. Amen.

[i] Homily of the Holy Father, Apostolic Journey – Central African Republic, 29 November 20155,https://www.vatican.va/content/francesco/en/homilies/2015/documents/papa-francesco_20151129_repcentrafricana-omelia-cattedrale-bangui.html

[ii] Celebration of First Vespers of the First Sunday of Advent, 28 November 2009

[iii] Message of the Holy Father for the 5th World Day for Grandparents and the Elderly, 27 July 20257

Chúa Nhật Thứ 2 Mùa Vọng – Năm A

Bởi
Giảng Lễ Chúa Nhật Thứ 2 Mùa Vọng – Năm A

 “Hãy ăn năn thống hối, vì Nước Trời gần đến”

(Is 11, 1-10; Rm 15, 4-9; Mt 3, 1-12)

Tác giả: Lm.Gioan Trần.

Hôm nay, giữa những ngày Mùa Vọng, Phụng Vụ Lời Chúa đưa chúng ta đến một khung cảnh hoàn toàn khác biệt: không phải là ánh đèn lấp lánh của lễ hội, mà là hoang địa miền Giuđê. Tại đó, một Tiếng Kêu mạnh mẽ vang lên, thách thức sự tự mãn và mời gọi sự tỉnh thức. Đó là Gioan Tẩy Giả, người được sai đến để chuẩn bị con đường cho Chúa. Sứ điệp của ông thật đơn sơ nhưng khẩn thiết: “Anh em hãy sám hối, vì Nước Trời đã đến gần” (Mt 3:2).

Sứ điệp này không chỉ dành cho những người đương thời, mà còn vang vọng đến mỗi người chúng ta, những người đang tiến đến Lễ Giáng Sinh và hướng về ngày Chúa quang lâm.

Khát vọng Vương Quốc hòa bình và công lý

Để hiểu được tại sao chúng ta cần phải sám hối, chúng ta phải nhìn thấy vẻ đẹp của Vương Quốc đang đến. Ngôn sứ Isaia, trong Bài đọc thứ nhất, đã thắp lên niềm hy vọng ấy bằng một hình ảnh đầy chất thơ và tiên tri.

Isaia loan báo về Đấng Mêsia, một “chồi non” sẽ đâm ra “từ gốc Giêssê” (Is 11:1). Đây là một vị Vua khiêm nhường, nhưng được trang bị trọn vẹn sức mạnh của Thiên Chúa. Trên Ngài, “Thần Khí Đức Chúa sẽ ngự xuống… Thần Khí khôn ngoan và minh mẫn, Thần Khí mưu lược và dũng mãnh, Thần Khí hiểu biết và kính sợ Đức Chúa” (Is 11:2).

Vương quốc ấy được Isaia mô tả bằng những hình ảnh huyền diệu: “Sói sẽ ở với chiên con, beo nằm bên dê nhỏ… và một đứa bé sẽ chăn dắt chúng” (Is 11:6). Đây là lời hứa về sự hòa giải toàn diện, một sự đổi mới vũ trụ mà chúng ta được mời gọi cộng tác.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV, trong Sứ điệp nhân Ngày Thế giới Người Cao tuổi lần thứ 5 năm 2025, đã nhắc nhở chúng ta phải “tiến bước với niềm tin vào Chúa”, vì chính niềm tin ấy làm sống lại năng lượng và mang lại hy vọng, nhắc nhở chúng ta rằng “dù con người bề ngoài của chúng ta có hao mòn, con người bề trong vẫn được đổi mới từng ngày”. Chúng ta phải là những dấu chỉ của hy vọng.

 Sám hối: dọn sẵn con đường trong tâm hồn

Để xứng đáng đón nhận vị Vua Hòa Bình này, chúng ta phải lắng nghe lời kêu gọi của Gioan Tẩy Giả. Ông chính là “tiếng kêu trong hoang địa”: “Hãy dọn sẵn con đường cho Chúa, sửa lối cho thẳng để Người đi” (Mt 3:3).

Ý nghĩa của sự hoán cải

Gioan Tẩy Giả mời gọi chúng ta một sự sám hối triệt để. Thánh Kinh ghi lại rằng ông đã cảnh báo những người Pharisêu và Sađốc, những người tự mãn với nguồn gốc của mình: “Hãy sinh hoa trái xứng với lòng sám hối” (Mt 3:8). Sám hối không chỉ là cảm xúc hối tiếc, mà phải được thể hiện bằng hành động cụ thể.

Giáo lý Công giáo dạy rằng Bí tích Hòa giải mang lại “sự tha thứ cho những xúc phạm đã phạm đến Thiên Chúa”, và đồng thời, “hòa giải với Giáo Hội”. Sự sám hối đích thực, hay hoán cải, là “sự ghê tởm những tội lỗi đã phạm, cùng với quyết tâm vững vàng không phạm tội nữa trong tương lai”.

Thánh Irênê thành Lyon, từ thế kỷ thứ hai, đã khẳng định rằng Gioan Tẩy Giả được sai đến để “làm cho Đấng Cứu Độ trở nên hữu hình cho mọi người”. Gioan đã hoàn thành sứ mạng của mình; giờ đây, chúng ta phải hoàn thành phần của mình bằng cách dọn dẹp tâm hồn.Sống đời sống hoán cải liên lỉ

Đức Giáo Hoàng Phaolô VI, trong Tông hiến Paenitemini, đã tái khẳng định rằng: “Theo luật Thiên Chúa, mọi tín hữu đều phải làm việc đền tội”. Ngài mời gọi chúng ta kết hợp sự hoán cải nội tâm với việc thực hiện các hành vi đền tội bên ngoài, bao gồm “lòng trung thành kiên trì với bổn phận của đời sống mình, chấp nhận những khó khăn phát sinh từ công việc và sự chung sống giữa con người, kiên nhẫn chịu đựng những thử thách của đời sống trần thế”.

Thánh Giêrônimô đã dùng hình ảnh người con hoang đàng để minh họa cho sự sám hối. Ngài nói rằng, người con đã “nhận lại chiếc nhẫn giao ước và được mặc lại áo choàng của Chúa Kitô” . Sám hối là hành trình trở về, nơi chúng ta được phục hồi phẩm giá.

Sống hiệp nhất và truyền lại đức tin

Sự sám hối của cá nhân phải dẫn đến sự đổi mới của cộng đồng.

Thánh Phaolô, trong Bài đọc thứ hai, mời gọi chúng ta sống trong sự hòa hợp: “Xin Thiên Chúa là nguồn kiên nhẫn và an ủi, cho anh em được đồng tâm nhất trí với nhau, theo gương Đức Kitô Giêsu” (Rm 15:5). Mục đích là để “cùng nhau, anh em đồng thanh tôn vinh Thiên Chúa” (Rm 15:6).

Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, khi nói chuyện tại Denver năm 1993, đã kêu gọi: “Anh chị em hãy duy trì sự hiệp nhất thiêng liêng vĩ đại giữa anh chị em, và tăng cường tinh thần hợp tác giữa tất cả các nhóm khác nhau” . Sự hiệp nhất này là minh chứng sống động cho Tin Mừng.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV, trong Tông thư In Unitate Fidei nhân kỷ niệm 1700 năm Công đồng Nicêa, đã cầu nguyện: “Linh hồn vĩnh cửu của Thiên Chúa, xin làm trẻ lại đức tin của Giáo Hội từ thời đại này sang thời đại khác. Xin giúp chúng con đào sâu nó và luôn trở về với những điều cốt yếu để rao giảng nó”.

Nước Trời đã đến gần. Việc chuẩn bị con đường cho Chúa không phải là một dự án lớn lao, mà là một hành trình hoán cải liên tục trong đời sống hằng ngày.

Hãy để lời kêu gọi của Gioan Tẩy Giả vang vọng trong lòng chúng ta. Hãy sinh hoa trái xứng với lòng sám hối bằng cách sống hiệp nhất, công bằng và hy vọng.

Chúng ta hãy cầu xin Đức Trinh Nữ Maria, người đã sẵn sàng đón nhận Ngôi Lời, hướng dẫn chúng ta để chúng ta cũng có thể trở thành những chiếc máng trong suốt, đưa Chúa Kitô đến với thế giới.

Các tài liệu tham khảo:

[i] Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, ngày 6 tháng 12 năm 1998: Thăm Giáo xứ Roma Thánh Rosa Viterbo – Bài giảng

[ii] Sứ điệp của Đức Thánh Cha Leo XIV nhân dịp Hội nghị CONAMI lần thứ 17 tại Puebla de los Ángeles (Mexico)

[iii] Thông điệp của Đức Giáo hoàng Leo XIV gửi đến những người tham dự Tuần lễ Đại kết tại Stockholm nhân dịp kỷ niệm 100 năm Cuộc gặp gỡ Đại kết năm 1925

[iv] Đức Thánh Cha Leo XIV, Gửi đến những người tham gia cuộc hành hương đại kết Chính thống giáo-Công giáo từ Hoa Kỳ (17 tháng 7 năm 2025)

Chúa Nhật I Mùa Vọng –  Năm A

Bởi
Suy niệm Chúa Nhật I Mùa Vọng Năm A

Tỉnh Thức: Mặc Lấy Ánh Sáng Kitô

Lm. Gioan Trần

Mùa Vọng đã về, mang theo một nhịp điệu mới, một lời mời gọi khẩn thiết: Tỉnh thức!

Hôm nay, Tin Mừng theo thánh Matthêu vang lên như một tiếng chuông cảnh báo giữa đêm dài: “Anh em hãy sẵn sàng, vì Con Người sẽ đến vào giờ anh em không ngờ”.

Chúa Giêsu không muốn chúng ta sống trong lo sợ, nhưng trong sự sẵn sàng của tình yêu. Ngài dùng hình ảnh thời ông Nôê: người ta vẫn ăn uống, cưới hỏi, sống bình thường, nhưng lại vô tâm. Sự vô tâm ấy chính là giấc ngủ mê thiêng liêng.

Thánh Phaolô cũng thúc giục chúng ta: “Đã đến lúc anh em phải tỉnh giấc”. Tỉnh giấc để cởi bỏ những việc làm của đêm tối và mặc lấy khí giới của ánh sáng. Mùa Vọng là thời điểm để chúng ta mặc lấy chính Chúa Giêsu Kitô, Đấng là ánh sáng đích thực.

Làm thế nào để chúng ta giữ được ngọn lửa tỉnh thức không tắt?

Đức Giám mục Giáo phận Xuân Lộc đã chỉ rõ con đường trong Thư Chung năm phụng vụ này: “Lời Chúa & Thánh Thể: Nội lực và Mục đích của Loan truyền Tin Mừng”. Đây chính là nguồn sức mạnh giúp chúng ta không ngủ quên.

1. Ánh Sáng phản chiếu

Hội Thánh được ví như “Mầu nhiệm mặt trăng”. Mặt trăng không tự phát ra ánh sáng, nhưng phản chiếu ánh sáng mặt trời. Cũng vậy, chúng ta không có ánh sáng tự thân, nếu có, đó là nhờ chúng ta đón nhận và kết hợp với Chúa Kitô là “Ánh sáng thế gian”.

Lời Chúa soi đường, Thánh Thể là nguồn sức sống. Nếu chúng ta xa rời Lời Chúa và Thánh Thể, chúng ta sẽ rơi vào bóng tối của sự vô tâm. Tỉnh thức là luôn giữ mình trong sự kết hợp với Chúa Kitô.

2. Môn đệ thừa sai: ngọn lửa lan tỏa

Khi đã nhận ánh sáng, chúng ta được mời gọi trở thành “môn đệ thừa sai” , đúng như chủ đề của năm mục vụ: “Anh em là ánh sáng thế gian”.

Người tỉnh thức không chỉ lo cho mình. Họ là những “chứng nhân”, như các Tông đồ xưa, được Thánh Thần thổi hơi, mang ánh sáng và sức sống đã nhận lãnh, thông truyền cho người khác.

Việc loan truyền Tin Mừng không phải là một công việc cá nhân, mà là sự cộng tác với Thiên Chúa, dựa trên phẩm chất “Thánh Thần và chúng tôi”. Chúng ta làm việc trong sự khiêm tốn của “tôi tớ vô dụng” , ý thức rằng chính Thiên Chúa mới là Đấng làm nên hiệu quả của ơn cứu độ.

3. Loan báo Tin Mừng: Thiên Chúa đã nói

“Tin Mừng” có nghĩa là gì?

Đó là lời loan báo hùng hồn: Thiên Chúa đã phá vỡ sự thinh lặng, Người thực sự hiện hữu và đã nói. Sự kiện Thiên Chúa yêu thương đi vào lịch sử nhân loại, nhập thể, chịu chết và phục sinh trong Đức Giêsu Kitô, đó chính là Tin Mừng.

Tỉnh thức Mùa Vọng là nhận ra rằng Tin Mừng là một Ngôi Vị – Đức Giêsu. Chúng ta không loan báo một giáo lý khô khan, mà là làm chứng cho tình yêu vô bờ bến của Thiên Chúa.

Mùa Vọng là thời gian ân sủng, là cơ hội để chúng ta “đánh thức” tâm hồn mình.

Chúa Giêsu nói: “Hai người đang làm việc ngoài đồng, một người được đem đi, một người bị bỏ lại”. Điều này không phải là định mệnh ngẫu nhiên, mà là hệ quả của sự lựa chọn: tỉnh thức hay ngủ quên?

Chúng ta hãy thực hiện một vài việc làm cụ thể trong Mùa Vọng này để sống tỉnh thức:

  1. Đón nhận Lời Chúa: Dành ít phút mỗi ngày để đọc và suy niệm Tin Mừng, để Lời Chúa trở thành ánh sáng soi bước chân chúng ta.
  2. Sống Thánh Thể: Tham dự Thánh Lễ với lòng sốt sắng hơn, ý thức rằng Thánh Thể là sức sống và là nội lực cho sứ mạng thừa sai của chúng ta.
  3. Cầu nguyện xin Thánh Thần: Hãy cùng nhau đọc lời cầu nguyện với Chúa Thánh Thần mà Đức Cha Gioan đã gửi gắm, để Người “phập phồng hơi thở” trong Lời Chúa và trong tâm hồn chúng ta.
  4. Sẵn sàng ra đi: Tìm một cách cụ thể để chia sẻ ánh sáng của Chúa Kitô với những người xung quanh: một lời khích lệ, một hành động bác ái, một sự tha thứ.
  5. Chúng ta hãy cởi bỏ “những việc làm của đêm tối”  và mặc lấy Chúa Giêsu Kitô . Khi chúng ta sống trong ánh sáng của Lời Chúa và sức sống của Thánh Thể, chúng ta sẽ luôn sẵn sàng, không bị bất ngờ bởi Ngày Chúa đến.

Nguyện xin Đức Mẹ Núi Cúi, Đấng Vô Nhiễm Nguyên tội, và của Thánh Cả Giuse, Đấng Bổn Mạng Giáo phận Xuân Lộc,  giúp chúng ta biết sống Mùa Vọng này với tâm hồn tỉnh thức và sẵn sàng, để khi Chúa đến, Người thấy chúng ta đang vui mừng sống trong ánh sáng của Người . Amen.