TỪ BỎ – NGHỊCH LÝ CỦA TIN MỪNG
“Ai vác thập giá mình mà theo Thầy, thì mới xứng đáng với Thầy”
2V 4,8-11.14-16a; Rm 6,3-4.8-11; Mt 10,37-42
Lm. John Trần
Tôn giáo thường được thế gian coi thường như một chốn nương tựa, một liều thuốc an thần để vỗ về những âu lo của kiếp nhân sinh. Thế nhưng, nếu chúng ta lắng nghe Lời Chúa qua các bài đọc Chúa Nhật XIII Mùa Thường Niên hôm nay, chúng ta sẽ nhận ra: Tin Mừng của Chúa Giêsu Kitô không phải là một bài ca êm ái ru ngủ, mà là một sự đòi hỏi triệt để, và một nghịch lý làm đảo lộn mọi thước đo của thế gian.
Mở đầu bài Tin Mừng, Chúa Giêsu đưa ra một lời tuyên bố thoạt nghe như muốn cắt đứt mọi mối dây tình cảm tự nhiên: “Ai yêu cha yêu mẹ hơn Thầy, thì không xứng đáng với Thầy. Ai yêu con trai con gái hơn Thầy, thì không xứng đáng với Thầy.”
Phải chăng Đấng đã ban giới răn thứ tư “Thảo kính cha mẹ”, Đấng đã rơi lệ trước nấm mồ của người bạn Ladarô, nay lại trở nên một vị Thiên Chúa độc tài và ghen tuông? Không! Thiên Chúa không hủy diệt tình yêu gia đình. Trái lại, Ngài muốn tái lập một “Trật tự của tình yêu” (virtus est ordo amoris – theo cách nói của Thánh Augustinô – Đó là trật tự của những hành vi nhân đức dẫn đến Thiên Chúa, trật tự đem lại bình an đích thực. Nó cũng nằm trong câu nói nổi tiếng của ngài: “Tâm hồn con khắc khoải không ngừng cho tới khi được nghỉ yên trong Chúa” (cor nostrum inquietum est donc requiescat in Te).
Con người chúng ta rất dễ biến những thụ tạo tốt đẹp – dù đó là cha mẹ, vợ chồng hay con cái – trở thành những “ngẫu tượng” thay thế vị trí của Thiên Chúa, ngẫu tượng đem lại chút bình an mau qua. Khi chúng ta yêu một thụ tạo bằng tình yêu tuyệt đối vốn chỉ dành cho Đấng Tạo Hóa, chúng ta sẽ rơi vào bi kịch của sự chiếm đoạt, kiểm soát và mù quáng. Chúa Giêsu mời gọi chúng ta trao cho Ngài vị trí độc tôn. Bởi vì, nghịch lý thay, chỉ khi chúng ta yêu Chúa trên hết mọi sự, chúng ta mới biết cách yêu thương người thân của mình một cách đúng đắn nhất. Một tình yêu được cắm rễ trong Thiên Chúa sẽ được thanh luyện khỏi sự ích kỷ, được thăng hoa thành tình yêu tự hiến, và có sức mạnh để tha thứ cho nhau khi đối phương bộc lộ những yếu đuối, bất toàn.
Đòi hỏi thứ hai của Chúa Giêsu chạm đến tận cùng sự mỏng giòn của nhân loại: “Ai không vác thập giá mình mà theo Thầy, thì không xứng đáng với Thầy.” Và rồi Ngài khẳng định: “Ai giữ lấy mạng sống mình, thì sẽ mất; còn ai liều mất mạng sống mình vì Thầy, thì sẽ tìm thấy được.”
Chúng ta thường lo sợ khi nghe đến chữ “Thập giá”. Nhưng anh chị em hãy để ý: Chúa Giêsu không bảo chúng ta vác Thập giá của Ngài, mà là vác “thập giá của chính mình”. Thập giá của thời đại chúng ta hiếm khi là những ngọn giáo hay giàn thiêu của thời cấm đạo. Thập giá ngày nay được đẽo gọt bằng những lo toan bề bộn của cuộc mưu sinh; bằng những cơn đau đớn thể xác của tuổi già hay bệnh tật; bằng sự chung thủy kiên cường trong một cuộc hôn nhân đang gặp sóng gió; bằng sự nhẫn nại nuôi dạy những đứa con đang chìm trong sự nổi loạn của tuổi trẻ. Thập giá còn là nỗ lực mỗi ngày để khước từ sự gian dối trong làm ăn, để giữ lòng trong sạch giữa một thế giới đầy rẫy cám dỗ.
Thánh Phaolô trong bài đọc thứ hai (Rm 6) đã soi sáng ý nghĩa của việc vác Thập giá rằng: “Chúng ta đã cùng được mai táng với Người… để như Đức Kitô đã sống lại từ cõi chết, thì chúng ta cũng được sống một đời sống mới.” Vác thập giá không phải là thái độ cắn răng chịu đựng của một người theo chủ nghĩa khắc kỷ. Vác thập giá là bước vào cuộc Tử Đạo âm thầm mỗi ngày, là tự nguyện chết đi cho cái tôi kiêu ngạo, để sự sống viên mãn của Đức Kitô được trổ sinh trong linh hồn chúng ta. Đừng quên rằng, chúng ta không vác thập giá một mình, mà là vác “mà theo Thầy” – bước theo dấu chân của Đấng đã đi qua cái chết để đến Phục Sinh.
Bài đọc I đem đến cho chúng ta một tấm gương tuyệt đẹp về sự tiếp đón. Người phụ nữ miền Sunem không giàu có quyền thế, bà chỉ có một sự nhạy bén thiêng liêng tuyệt vời. Bà nhận ra Êlisê là “người của Thiên Chúa”, nên đã tự nguyện dọn dẹp, xây một căn phòng nhỏ, đặt giường, bàn ghế và chân đèn để ông nghỉ ngơi. Căn phòng trống ấy là biểu tượng của một trái tim rộng mở. Và Thiên Chúa không bao giờ thua kém chúng ta trong sự quảng đại: Ngài đã ban cho bà một đứa con trai, một phép lạ hồi sinh cho một gia đình đang héo mòn vì hiếm muộn.
Chúa Giêsu nâng lòng hiếu khách lên một tầm mức cao trọng : “Ai đón tiếp anh em là đón tiếp Thầy.” Kính thưa anh chị em, nếu Bánh và Rượu là Bí tích Thánh Thể nơi bàn thờ, thì những người nghèo khổ, những kẻ bé mọn, những người đang cần đến chúng ta chính là “Bánh của người anh em”. Thiên Chúa cao cả đang ẩn mình dưới lớp áo tơi tả của một người hành khất, dưới ánh mắt rụt rè của một người di dân, hay ngay trong nỗi cô đơn của người bạn đời đang ngồi cùng mâm cơm với chúng ta.
Chỉ một “chén nước lã” thôi! Chúa không đòi hỏi chúng ta phải xây những bảo tháp nguy nga. Một cái nắm tay động viên lúc khốn cùng, một sự im lặng lắng nghe người đang mang nặng tâm sự, một ánh mắt không phán xét dành cho người trót sa ngã… Đó chính là những chén nước lã mát lành đang làm nguôi cơn khát của Chúa Kitô trên Thập giá ngày nay.
Lúa không thể thành Bánh nếu không chịu nghiền nát; nho không thể thành Rượu nếu không chịu ép vỡ ra. Sự từ bỏ mạng sống và vác Thập giá chính là quá trình chúng ta chịu “nghiền nát” cái tôi ích kỷ của mình.
Xin cho mỗi chúng ta khi tiến lên rước lấy Mình và Máu Thánh Chúa trong Thánh Lễ hôm nay, cũng lãnh nhận được sức mạnh ân sủng của Ngài. Để rồi khi bước ra khỏi ngôi thánh đường này, chúng ta dám can đảm đặt Chúa lên trên hết mọi tình yêu, dám mỉm cười vác lấy thập giá đời mình, và luôn có sẵn những “chén nước” của tình huynh đệ để trao tặng cho những người đang bước qua cuộc đời chúng ta.
Nguyện xin Tình yêu và Bình an của Chúa Giêsu Kitô – Đấng đã đến để phục vụ và hiến mạng sống vì chúng ta – hằng tuôn đổ dạt dào trên mọi gia đình trong giáo xứ. Amen.
