ĐỊNH KIẾN
“Ông ấy dựa thế quỷ vương mà trừ quỷ”.
Hs 8,4-7.11-13 ; Mt 9,32-38
Lm. John Trần
Trong cuộc sống, cùng nhìn về một sự việc, nhưng mỗi người lại có một cách đánh giá hoàn toàn khác nhau. Điều đó phụ thuộc vào lăng kính của người quan sát. Phụng vụ Lời Chúa hôm nay (Mt 9,32-38) đặt trước mắt chúng ta thái độ đối lập giữa những người dân quê chất phác và giới lãnh đạo tôn giáo Biệt phái trước cùng một phép lạ Chúa Giêsu chữa lành cho người câm bị quỷ ám.
Trước quyền năng giải thoát của Chúa Giêsu, đám đông dân chúng đã kinh ngạc thốt lên: “Chưa hề thấy thế bao giờ trong dân Ít-ra-en”. Những người dân bình thường, ít học ấy lại sở hữu một cái nhìn vô cùng trong sáng. Bằng trực giác của một đức tin đơn sơ, họ lập tức nhận ra bàn tay của Thiên Chúa đang hành động. Họ công nhận lịch sử dân tộc chưa từng chứng kiến vị ngôn sứ nào làm được như vậy, và từ đó, họ hân hoan đón nhận Đức Giêsu chính là Đấng Mêsia, Đấng Cứu Thế mà họ hằng mỏi mòn ngóng đợi.
Ngược lại hoàn toàn với đám đông, những người Pharisêu – những kẻ tự xưng là mẫu mực, là giới tinh hoa lãnh đạo tinh thần – lại có một cái nhìn méo mó và tăm tối. Trước một phép lạ quá đỗi nhãn tiền không thể chối cãi, họ không thể phủ nhận sự thật, nên đã chọn cách bóp méo sự thật. Họ buông lời xuyên tạc đầy ác ý: “Ông ấy dựa thế quỷ vương mà trừ quỷ”.
Tại sao họ lại có ác tâm như vậy? Thưa, vì họ mang trong mình một căn bệnh nan y: Định kiến. Ông bà ta vẫn thường châm biếm: “Yêu nhau củ ấu cũng tròn, ghét nhau bồ hòn cũng méo”, hay “Không ưa thì dưa có dòi”. Những người Pharisêu đã đóng sập cửa lòng mình lại trước Chúa Giêsu. Họ quá hãnh diện, tự mãn với mác “người công chính” luôn giữ trọn lề luật, nên họ không chấp nhận một vị Thầy từ Galilê nghèo khó lại dám lên mặt dạy dỗ và biến cải họ.
Sự hiện diện thánh thiện và những lời rao giảng chân lý của Chúa Giêsu như một tấm gương sáng, phản chiếu lại và bóc trần những thói hư tật xấu, sự giả hình của họ. Vì thế, nếu Chúa Giêsu đúng, nghĩa là họ sai. Để bảo vệ cái tôi kiêu ngạo và quyền lực của mình, họ đành phải bôi nhọ Ngài. Kẻ kiêu ngạo thì không bao giờ chịu phục thiện; và khi đã bị thành kiến làm cho mù quáng, họ sẵn sàng vu oan giá họa, ghen ghét và tìm mọi cách loại trừ những ai đi ngược lại lợi ích của mình.
Thái độ của những người Biệt phái năm xưa cũng chính là cạm bẫy chực chờ mỗi người chúng ta sa vào trong đời sống gia đình và cộng đoàn giáo xứ hôm nay. Đã bao lần vì không ưa một người, vì những xích mích nhỏ nhặt, mà chúng ta khoác lên mình lăng kính của sự định kiến? Khi đã ghét ai, chúng ta dễ dàng phủ nhận mọi nỗ lực tốt đẹp của họ, gán cho hành động của họ những động cơ xấu xa, và thậm chí còn vui mừng khi thấy họ gặp hoạn nạn. Định kiến chính là bức tường kiên cố nhất ngăn cách con người đến với tình yêu thương.
Nhưng mặc cho sự xuyên tạc của giới Biệt phái, Chúa Giêsu không hề nao núng hay dừng lại để tranh cãi. Ngài đáp lại sự thù ghét bằng một hành trình miệt mài gieo rắc tình yêu. Bài Tin Mừng khép lại bằng một hình ảnh tuyệt đẹp: “Đức Giêsu thấy đám đông thì chạnh lòng thương, vì họ lầm than vất vưởng, như bầy chiên không người chăn dắt”.
Đó mới là cái nhìn đích thực mà chúng ta cần phải học: Cái nhìn của lòng thương xót. Trái tim Chúa luôn rung lên những nhịp đập thổn thức trước nỗi đau của nhân loại. Ngài không nhìn con người để xét đoán, để bắt lỗi, mà nhìn để xót thương và thi ân giáng phúc không mệt mỏi.
Xin Chúa Thánh Thần soi sáng, giúp chúng ta nhận ra sự thật về sự yếu hèn của chính mình, biết phá bỏ đi những lăng kính của định kiến và thói phán xét hẹp hòi. Xin cho trái tim chúng ta được hòa nhịp với Trái Tim nhân hậu của Chúa, biết nhìn anh chị em mình bằng ánh mắt của sự bao dung. Và hơn hết, xin Chúa biến đổi mỗi người chúng ta trở thành những thợ gặt lành nghề, biết can đảm ra đi, gieo những hạt giống của sự thật, và gặt hái về cho Thiên Chúa một mùa lúa yêu thương chín vàng khắp mọi nẻo đường cuộc sống. Amen.
