TÂM HỒN CỦA KẺ BÉ MỌN
Con xưng tụng Cha, vì Cha đã giấu không cho những người hiền triết và khôn ngoan biết những điều ấy, mà lại mạc khải cho những kẻ bé mọn.
Is 10,5-7.13-16 ; Mt 11,25-27
Lm. John Trần
Để bắt đầu cho bài suy niệm Lời Chúa hôm nay, tôi xin kể cho cộng đoàn nghe một giai thoại rất nổi tiếng của người Nhật Bản:
Có một nhà hiền triết nọ nổi tiếng khắp vùng về sự khôn ngoan và đạo hạnh. Một ngày kia, có vị giáo sư đại học tìm đến thỉnh giáo ông. Khi vị giáo sư vừa an tọa và bắt đầu thao thao bất tuyệt phô trương về những kiến thức uyên bác của mình, nhà hiền triết lặng lẽ pha trà tiếp khách.
Ông từ tốn rót trà vào tách của vị giáo sư. Chẳng mấy chốc, tách trà đã đầy tràn, nhưng nhà hiền triết vẫn điềm nhiên rót tiếp. Nước trà nóng hổi tràn ra lênh láng cả mặt bàn. Vị giáo sư nhìn nước chảy, nghĩ thầm trong bụng: “Thì ra con người mà thiên hạ sùng bái như bậc thánh hiền lại chỉ là một lão già lơ đễnh”. Không thể kiên nhẫn thêm được nữa, ông cất tiếng gắt gỏng: – Thưa ngài, tách trà đã đầy tràn rồi, nước chảy lênh láng cả ra ngoài kia kìa! Sao ngài không dừng lại? Bấy giờ, nhà hiền triết mới mỉm cười, ngừng rót và nhẹ nhàng đáp: – Cũng giống như tách trà này, đầu óc của ngài đang chứa đầy ắp những kiến thức, tư tưởng và những định kiến của riêng ngài. Nếu ngài không chịu dốc cạn tách trà của mình trước, thì làm sao tôi có thể rót thêm triết thuyết của tôi vào tâm trí ngài được? Bởi lẽ, chân lý của tôi chỉ dành cho những tâm hồn đơn sơ và cởi mở.
Vị giáo sư với tách trà đầy ắp kiến thức kiêu ngạo kia chính là hình ảnh đại diện cho những “người hiền triết và khôn ngoan” mà Chúa Giêsu nhắc đến trong bài Tin Mừng hôm nay (Mt 11,25-27).
Chúa Giêsu đã dâng lời tạ ơn Chúa Cha bằng một lời cầu nguyện tuyệt đẹp: “Con xưng tụng Cha, vì Cha đã giấu không cho những người hiền triết và khôn ngoan biết những điều ấy, mà lại mặc khải cho những kẻ bé mọn”. Những bậc khôn ngoan thông thái theo kiểu thế gian – như các kinh sư hay người Pharisêu đương thời – luôn tự mãn với mớ kiến thức lề luật của mình. Tâm hồn họ đã “đầy tràn”, đóng kín và không còn một khoảng trống nào để dung chứa ân sủng mới mẻ của Thiên Chúa.
Ngược lại, Thiên Chúa lại ưu ái mặc khải Mầu nhiệm Nước Trời cho “những kẻ bé mọn”. Kẻ bé mọn là ai? Thưa, đó chính là những “tách trà rỗng”. Đó là những tâm hồn đơn sơ, không cậy dựa vào sức lực của chính mình, không bám víu vào quyền lực hay tự mãn về những sự hiểu biết thế gian. Tâm hồn bé nhỏ là một cõi lòng thanh thoát, rộng mở, sẵn sàng để cho ánh sáng và chân lý của Thiên Chúa tuôn đổ tràn ngập. Họ chính là những người “nghèo khó trong tinh thần” mà Chúa Giêsu đã ca tụng trong Tám Mối Phúc Thật.
Sự nguy hiểm của thói kiêu ngạo trần thế còn được khắc họa vô cùng sắc bén qua bài đọc thứ nhất, trích sách ngôn sứ Isaia (Is 10,5-7.13-16). Vua nước Át-su-a cậy mình tài giỏi, bách chiến bách thắng, đã tự kiêu cho rằng mọi thành tựu đều do sức lực và sự khôn ngoan của chính ông.
Nhưng Thiên Chúa đã dùng ngôn sứ Isaia để chế giễu sự ngạo mạn ấy bằng một hình ảnh vô cùng chí lý: “Cái rìu lại tự cao tự đại đối với kẻ cầm rìu mà chặt hay sao? Cái cưa lại tự xưng là lớn hơn kẻ cưa hay sao?” Vua Át-su-a không nhận ra rằng, ông ta vĩ đại đến mấy cũng chỉ là một công cụ nằm trong bàn tay Quan phòng của Đấng Tối Cao. Khi công cụ mà dám kiêu ngạo đòi ngang hàng với Đấng sử dụng nó, đó là đỉnh điểm của sự mù quáng.
Lời Chúa hôm nay là một lời cảnh tỉnh dịu dàng nhưng vô cùng sâu sắc dành cho mỗi chúng ta. Giữa một thế giới luôn dạy con người ta phải phô trương, phải tô vẽ cho cái “tôi” của mình thật to lớn, Chúa mời gọi chúng ta hãy trở nên bé nhỏ.
Dù chúng ta có học vị cao siêu đến đâu, dù chúng ta có thành công chốn thương trường hay đạt được những thành tựu vĩ đại cỡ nào, xin cho chúng ta luôn biết khiêm tốn. Hãy tự nhắc nhở mình rằng: Con chỉ là chiếc rìu, là cái cưa mỏng manh trong bàn tay Đấng Tạo Hóa. Mọi sự con có đều là ân sủng Chúa ban.
Để kết thúc, chúng ta cùng hướng lòng về Đức Trinh Nữ Maria. Lạy Mẹ Maria, Nữ vương của những ai khiêm nhường, Mẹ đã luôn giữ tâm hồn để thánh ý Thiên Chúa được đổ đầy. Xin Mẹ cầu thay nguyện giúp, ban cho chúng con một cõi lòng đơn sơ, bé nhỏ như Mẹ, để chúng con không chỉ biết đón nhận ơn Chúa, mà còn biết tôn trọng, yêu thương và dịu dàng với những anh chị em yếu đuối, nhỏ bé đang cần đến chúng con mỗi ngày. Amen.