Thứ Bảy – Tuần XV – Mùa Thường Niên

Thứ Bảy - Tuần XV - Mùa Thường Niên

NHÌN THA NHÂN BẰNG MẮT CHÚA

“Con ơi, các tội của con được tha rồi” (Mk 2,5)

Mk 2,1-5; Mt 12,14-21

Lm. John Trần

Có một câu chuyện cổ xưa kể rằng, Satan từng phát minh ra một tấm gương kỳ diệu – bất cứ điều gì nhìn vào nó cũng bị lật ngược, bị méo mó thành xấu xí khủng khiếp. Satan thích thú vô cùng, vì nó có thể làm tổn thương những linh hồn. Nhưng một hôm, tấm gương vỡ tan và rơi xuống trái đất, thành từng mảnh nhỏ. Kể từ đó, những hạt gương này bám vào mắt người, và họ chỉ thấy được cái xấu trong thế gian. Họ không còn nhìn thấy vẻ đẹp nữa.

Câu chuyện ấy là ẩn dụ cho lỗi lầm của chúng ta: nhìn thấy cái xấu ở người khác không phải là điều tự nhiên – đó là cái nhìn của quỷ. Nhưng chúng ta là con cái của Thiên Chúa, được tạo dựng theo hình ảnh của Ngài. Trong mỗi con người, dù khốn cùng đến đâu, vẻ đẹp của Thiên Chúa vẫn còn chiếu sáng.

Hôm nay, Phúc Âm cho ta thấy rõ điều này qua hai câu chuyện.

Trước hết là người liệt: bốn người bạn không nản chí vì tòa nhà chật ních, mà dựng thang, bẻ lợp mái nhà để hạ người bạn xuống trước Chúa Giêsu. Họ tin tưởng. Và Chúa nhìn thấy không phải lỗi lầm của người liệt, mà nhìn thấy đức tin của những người bạn ấy. “Con ơi, các tội của con được tha rồi” (Mk 2,5). Đấy là cái nhìn của Chúa – thấy được hạt giống tốt đẹp còn nép ẩn trong lòng người.

Rồi trước đó, Chúa được mô tả qua lời của tiên tri Isaia: “Cây lau bị dập Người không đành bẻ gẫy, tim đèn loe lét Người không nỡ tắt” (Is 42,3). Chúa Giêsu không ghét bỏ những kẻ yếu đuối, bệnh tật, hay những ai đã sa vào tội lỗi. Ngài không giáng phán xét cứng nhắc, mà thay vào đó, Ngài kín đáo, nhân hậu và hiền lành.

Thưa anh chị em, còn bao nhiêu người xung quanh chúng ta đang nằm trong tình cảnh thương tâm: bệnh tật, nghèo khổ, đã từng sai lầm, bây giờ mỏi mắt tìm kiếm một bàn tay cảm thông? Họ cơ cùng không phải vì lỗi riêng của họ, mà vì hoàn cảnh đã đẩy họ xuống. Thế mà chúng ta, những kẻ may mắn hơn, thường vô tình hoặc cố ý mặc họ rơi.

Chúng ta còn hay phô trương những điểm tốt của mình, trong khi loại bỏ những điểm tốt của kẻ khác. Chúng ta còn dùng ngôn từ sắc bén, hành động cứng rắn, cách nhìn lạnh nhạt. Nhưng đấy không phải là cách của Chúa Kitô.

Những người theo Chúa hôm nay, chúng ta được gọi để sống ba phẩm tính ấy: kín đáo – không tìm danh vọng; nhân hậu – luôn tìm lý do để tha thứ; và hiền lành – không bao giờ đè bẹp những đốm sáng còn lửng lơ của kẻ khác.

Khi mọi người nhìn vào cách sống của chúng ta, họ phải nhìn thấy hình ảnh của một Đức Kitô kín đáo, nhân hậu, luôn biết yêu thương. Chúng ta phải là những kẻ luôn tìm cách tắt tim đèn loe lét trong anh chị em mình thành ngọn lửa sáng.

Xin Chúa cho mỗi người chúng ta lấy lại cái nhìn của Chúa, để nhìn anh chị em không bằng mắt khoá, mà bằng mắt yêu thương và hy vọng. Amen.

Thứ Sáu – Tuần XV – Mùa Thường Niên

Thứ Sáu - Tuần XVI - Mùa Thường Niên

Xét đoán mù quáng

“Này, các môn đệ của Ngài đang làm điều cấm trong ngày Sa bát!” (Mt 12,2).

Is 38,1-6.21-22.7-8; Mt 12,1-8

Lm. John Trần

Khi các môn đệ bứt lúa trong ngày Sa bát, những người Biệt phái vội vàng tố cáo: “Này, các môn đệ của Ngài đang làm điều cấm trong ngày Sa bát!” (Mt 12,2). Nhưng họ không thấy – thực ra là không muốn thấy – cơn đói của các môn đệ. Họ chỉ nhìn thấy lỗi lầm theo quy tắc. Tâm hồn họ mù quáng bởi lòng ghen tị và tính hình thức.

Điều khác lạ là, những người có học thức, biết Luật, Kinh Thánh sâu sắc nhất lại là những kẻ xét đoán nhẫn tâm nhất. Họ đã biến Luật, vốn là phương để yêu mến, thành vũ khí để kết án. Lề Luật mà đáng lẽ đem lại sự sống đã bị họ chuyển thành gánh nặng.

Chúa Giêsu đáp lại bằng một lời rằng: “Tôi muốn lòng nhân từ chứ không muốn hy lễ” (Mt 12,7). Câu này trích từ sách Hôsê, và Chúa nhắc lại nó không phải ngẫu nhiên. Tôi muốn nhân từ – tức là tôi muốn các con thương yêu nhau, thông cảm, tha thứ lẫn nhau – những điều ấy còn quý báu hơn mọi lễ nghi.

Hãy nhớ lại cha Vianney của Ars – một người xưa bị đồng nghiệp coi thường vì “dốt kinh điển”. Những linh mục khác liền tố cáo ông lên Đức Cha rằng ông giải tội sai luân lý. Đấy là xét đoán tương tự: nhìn bề ngoài, dùng tiêu chuẩn kiến thức, không có tình thương. Nhưng khi được kiểm tra lại, thì các giải đáp của cha Vianney lại sâu sắc và khôn ngoan hơn cả.

Thưa anh chị em, chúng ta mỗi ngày có không trở thành những người Biệt phái ấy? Có bao giờ chúng ta rình mò lỗi lầm của anh chị em xung quanh, rồi vội vàng xét đoán trước khi hiểu rõ hoàn cảnh của họ? Chúng ta có quên rằng chỉ Thiên Chúa mới là Đấng Đấng chân chính xét đoán các con người?

Khi nhìn anh chị em, hãy nhìn bằng mắt tình thương. Hãy tự hỏi: họ gặp khó khăn gì mà tôi chưa biết? Hãy thương xót như Chúa đã thương xót chúng ta. Vì sự hiểu biết đích thực bắt đầu từ tình yêu, và tình yêu luôn tìm kiếm lý do để tha thứ, chứ không phải để kết án.

Ước gì mỗi người chúng ta bước ra khỏi bóng tối của sự xét đoán, để ánh sáng tình yêu chiếu sáng trong lòng mình. Khi đó, chúng ta sẽ thực sự làm làm chứng cho Tin Mừng. Amen.

Thứ Năm – Tuần XV  Mùa Thường Niên

Thứ Năm - Tuần XV  Mùa Thường Niên

ÁCH CỦA CHÚA

“Vì ách tôi êm ái, và gánh tôi nhẹ nhàng”

Is 26,7-9.12.16-19; Mt 11,28-30

Lm. John Trần

Người Do Thái xưa yêu mến Lề Luật một cách lạ lùng. Đối với họ, 613 điều khoản không phải là gông cùm, mà là dấu chỉ cụ thể cho thấy Thiên Chúa đã chọn họ làm dân riêng, khác hẳn muôn dân ngoại giáo. Vì yêu mến ơn huệ ấy, họ sẵn sàng chịu khổ, thậm chí chịu chết để giữ trọn Lề Luật. Họ sống nhờ Luật, sống với Luật và sống cho Luật.

Thế nhưng, theo dòng thời gian, nhiều người đã biến Lề Luật thành gánh nặng, một hệ thống câu nệ hình thức khiến lòng người mệt mỏi mà không tìm được bình an. Chính giữa bối cảnh ấy, Chúa Giêsu cất tiếng mời gọi: “Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng. Anh em hãy mang lấy ách của tôi, và hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường. Tâm hồn anh em sẽ được nghỉ ngơi bồi dưỡng. Vì ách tôi êm ái, và gánh tôi nhẹ nhàng” (Mt 11,28-30).

Trong ngôn ngữ Kinh Thánh, “gánh” ám chỉ lề luật, và “mang lấy ách” nghĩa là học theo một vị thầy. Chúa Giêsu không đến để hủy bỏ Lề Luật cha ông, nhưng để đem lại cho Lề Luật một linh hồn mới: linh hồn của Tình Yêu. Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo dạy rằng: ” … Luật mới được gọi là luật của tình yêu, bởi vì dạy chúng ta hành động vì tình yêu mà Chúa Thánh Thần tuôn đổ, hơn là vì sợ hãi; Luật mới được gọi là luật của ân sủng, bởi vì mang lại sức mạnh của ân sủng để hành động nhờ đức tin và các bí tích; Luật mới được gọi là luật của sự tự do, bởi vì giải thoát chúng ta khỏi những ràng buộc về nghi thức và pháp lý của luật cũ, khiến chúng ta sẵn sàng tự nguyện hành động theo sự thúc đẩy của đức mến, và sau hết làm cho chúng ta chuyển từ thân phận của một tôi tớ “không biết việc chủ làm”, sang tình trạng là bạn hữu của Đức Kitô “vì tất cả những gì Thầy nghe được nơi Cha Thầy, Thầy đã cho anh em biết” (Ga 15,15), hoặc còn tới địa vị là một người con thừa tự nữa.” (GLHTCG, số 1972). Khi luật được đặt trên nền tảng tình yêu, nó không còn là ách nặng nề, nhưng trở thành phương thế dẫn con người đến tự do và bình an đích thực.

Bài đọc I hôm nay, trích sách Isaia, cũng vọng lên tâm tình ấy: “Lạy Chúa, chúng con những mong đợi Ngài, thánh danh và chính lòng Ngài tưởng nhớ, đó là nỗi khát khao của tâm hồn chúng con” (Is 26,8). Dân Chúa khao khát Ngài không phải vì sợ hãi hình phạt, nhưng vì lòng mến. Và ngôn sứ còn loan báo niềm hy vọng phục sinh: “Kẻ chết thuộc về Ngài sẽ sống lại” (Is 26,19) – một lời hứa được ứng nghiệm trọn vẹn nơi Đức Kitô Phục Sinh.

Thưa anh chị em, khi chúng ta đến với Thánh Lễ, chầu Thánh Thể, hay chu toàn các bổn phận đạo đức mà không có tình yêu, mọi sự sẽ trở nên nặng nề, mệt mỏi, như một nghĩa vụ phải trả cho xong. Nhưng nếu chúng ta đến với Chúa bằng một tình yêu chân thành, mọi gánh nặng cuộc đời – lo toan, đau khổ, tủi buồn – sẽ được Chúa nâng đỡ và biến thành nhẹ nhàng. Chính Chúa sẽ tiếp thêm sức mạnh để chúng ta bước đi trên hành trình về với Ngài.

Ước gì mỗi người chúng ta biết học nơi Chúa Giêsu sự hiền hậu và khiêm nhường, để tâm hồn tìm được sự nghỉ ngơi đích thực, và để ách của Ngài thực sự trở nên êm ái, gánh của Ngài thực sự trở nên nhẹ nhàng trong cuộc sống chúng ta mỗi ngày. Amen.

Thứ Tư – Tuần XV Mùa Thường Niên

Thứ Tư – Tuần XV Mùa Thường Niên

TÂM HỒN CỦA KẺ BÉ MỌN

Con xưng tụng Cha, vì Cha đã giấu không cho những người hiền triết và khôn ngoan biết những điều ấy, mà lại mạc khải cho những kẻ bé mọn.

Is 10,5-7.13-16 ; Mt 11,25-27

Lm. John Trần

Để bắt đầu cho bài suy niệm Lời Chúa hôm nay, tôi xin kể cho cộng đoàn nghe một giai thoại rất nổi tiếng của người Nhật Bản:

Có một nhà hiền triết nọ nổi tiếng khắp vùng về sự khôn ngoan và đạo hạnh. Một ngày kia, có vị giáo sư đại học tìm đến thỉnh giáo ông. Khi vị giáo sư vừa an tọa và bắt đầu thao thao bất tuyệt phô trương về những kiến thức uyên bác của mình, nhà hiền triết lặng lẽ pha trà tiếp khách.

Ông từ tốn rót trà vào tách của vị giáo sư. Chẳng mấy chốc, tách trà đã đầy tràn, nhưng nhà hiền triết vẫn điềm nhiên rót tiếp. Nước trà nóng hổi tràn ra lênh láng cả mặt bàn. Vị giáo sư nhìn nước chảy, nghĩ thầm trong bụng: “Thì ra con người mà thiên hạ sùng bái như bậc thánh hiền lại chỉ là một lão già lơ đễnh”. Không thể kiên nhẫn thêm được nữa, ông cất tiếng gắt gỏng: – Thưa ngài, tách trà đã đầy tràn rồi, nước chảy lênh láng cả ra ngoài kia kìa! Sao ngài không dừng lại? Bấy giờ, nhà hiền triết mới mỉm cười, ngừng rót và nhẹ nhàng đáp: – Cũng giống như tách trà này, đầu óc của ngài đang chứa đầy ắp những kiến thức, tư tưởng và những định kiến của riêng ngài. Nếu ngài không chịu dốc cạn tách trà của mình trước, thì làm sao tôi có thể rót thêm triết thuyết của tôi vào tâm trí ngài được? Bởi lẽ, chân lý của tôi chỉ dành cho những tâm hồn đơn sơ và cởi mở.

Vị giáo sư với tách trà đầy ắp kiến thức kiêu ngạo kia chính là hình ảnh đại diện cho những “người hiền triết và khôn ngoan” mà Chúa Giêsu nhắc đến trong bài Tin Mừng hôm nay (Mt 11,25-27).

Chúa Giêsu đã dâng lời tạ ơn Chúa Cha bằng một lời cầu nguyện tuyệt đẹp: “Con xưng tụng Cha, vì Cha đã giấu không cho những người hiền triết và khôn ngoan biết những điều ấy, mà lại mặc khải cho những kẻ bé mọn”. Những bậc khôn ngoan thông thái theo kiểu thế gian – như các kinh sư hay người Pharisêu đương thời – luôn tự mãn với mớ kiến thức lề luật của mình. Tâm hồn họ đã “đầy tràn”, đóng kín và không còn một khoảng trống nào để dung chứa ân sủng mới mẻ của Thiên Chúa.

Ngược lại, Thiên Chúa lại ưu ái mặc khải Mầu nhiệm Nước Trời cho “những kẻ bé mọn”. Kẻ bé mọn là ai? Thưa, đó chính là những “tách trà rỗng”. Đó là những tâm hồn đơn sơ, không cậy dựa vào sức lực của chính mình, không bám víu vào quyền lực hay tự mãn về những sự hiểu biết thế gian. Tâm hồn bé nhỏ là một cõi lòng thanh thoát, rộng mở, sẵn sàng để cho ánh sáng và chân lý của Thiên Chúa tuôn đổ tràn ngập. Họ chính là những người “nghèo khó trong tinh thần” mà Chúa Giêsu đã ca tụng trong Tám Mối Phúc Thật.

Sự nguy hiểm của thói kiêu ngạo trần thế còn được khắc họa vô cùng sắc bén qua bài đọc thứ nhất, trích sách ngôn sứ Isaia (Is 10,5-7.13-16). Vua nước Át-su-a cậy mình tài giỏi, bách chiến bách thắng, đã tự kiêu cho rằng mọi thành tựu đều do sức lực và sự khôn ngoan của chính ông.

Nhưng Thiên Chúa đã dùng ngôn sứ Isaia để chế giễu sự ngạo mạn ấy bằng một hình ảnh vô cùng chí lý: “Cái rìu lại tự cao tự đại đối với kẻ cầm rìu mà chặt hay sao? Cái cưa lại tự xưng là lớn hơn kẻ cưa hay sao?” Vua Át-su-a không nhận ra rằng, ông ta vĩ đại đến mấy cũng chỉ là một công cụ nằm trong bàn tay Quan phòng của Đấng Tối Cao. Khi công cụ mà dám kiêu ngạo đòi ngang hàng với Đấng sử dụng nó, đó là đỉnh điểm của sự mù quáng.

Lời Chúa hôm nay là một lời cảnh tỉnh dịu dàng nhưng vô cùng sâu sắc dành cho mỗi chúng ta. Giữa một thế giới luôn dạy con người ta phải phô trương, phải tô vẽ cho cái “tôi” của mình thật to lớn, Chúa mời gọi chúng ta hãy trở nên bé nhỏ.

Dù chúng ta có học vị cao siêu đến đâu, dù chúng ta có thành công chốn thương trường hay đạt được những thành tựu vĩ đại cỡ nào, xin cho chúng ta luôn biết khiêm tốn. Hãy tự nhắc nhở mình rằng: Con chỉ là chiếc rìu, là cái cưa mỏng manh trong bàn tay Đấng Tạo Hóa. Mọi sự con có đều là ân sủng Chúa ban.

Để kết thúc, chúng ta cùng hướng lòng về Đức Trinh Nữ Maria. Lạy Mẹ Maria, Nữ vương của những ai khiêm nhường, Mẹ đã luôn giữ tâm hồn để thánh ý Thiên Chúa được đổ đầy. Xin Mẹ cầu thay nguyện giúp, ban cho chúng con một cõi lòng đơn sơ, bé nhỏ như Mẹ, để chúng con không chỉ biết đón nhận ơn Chúa, mà còn biết tôn trọng, yêu thương và dịu dàng với những anh chị em yếu đuối, nhỏ bé đang cần đến chúng con mỗi ngày. Amen.

Thứ Ba – Tuần XV Mùa Thường Niên

Thứ Ba - Tuần XVI - Mùa Thường Niên

TRÁCH NHIỆM TRƯỚC HỒNG ÂN

“Khốn cho ngươi, hỡi Khô-ra-zin…”

Is 7,1-9 ; Mt 11,20-24

Lm. John Trần

Nơi bài Tin Mừng hôm nay (Mt 11,20-24) chúng ta nghe thấy những lời quở trách gay gắt thốt ra từ miệng Đấng vốn được mệnh danh là Vị Mục Tử hiền lành. Ngài đã lên tiếng khiển trách ba thành phố sầm uất dọc bờ hồ Galilê: Khô-ra-zin, Bết-xai-đa và Ca-phác-na-um. Những lời trách cứ ấy không xuất phát từ sự hận thù, mà vang lên như một tiếng thở dài đầy đau đớn và xót xa của một Tình Yêu bị khước từ.

Khô-ra-zin, Bết-xai-đa và Ca-phác-na-um không phải là những vùng đất xa lạ hay ngoại giáo. Đó là những thành phố phồn thịnh của người Do Thái. Cư dân ở đây luôn tự hào mình là những người “đạo gốc”, là dân riêng của Chúa, hoàn toàn khác biệt với những kẻ ngoại giáo vô thần xung quanh. Để bảo vệ sự thanh sạch của tôn giáo, giới lãnh đạo của họ luôn nhấn mạnh đến việc giữ luật lệ một cách chi li, nghiêm ngặt.

Nhưng bi kịch thay, chính vì quá chú trọng đến cái vỏ bọc bên ngoài ấy, dần dà họ trở thành những con người vị luật, sống đạo bằng đôi môi chứ không bằng trái tim. Chúa Giêsu đến để đánh đổ cái lối giữ đạo hình thức ấy, nhằm thiết lập một triều đại Tin Mừng ngự trị sâu thẳm trong tâm hồn, nhưng họ đã dứt khoát chối từ.

Mặt khác, ba thành phố này là những nơi được hưởng đặc ân vô tiền khoáng hậu: Họ đã tận mắt chứng kiến phần lớn các phép lạ vĩ đại nhất của Chúa Giêsu. Lẽ ra, trước những dấu lạ tỏ tường ấy, họ phải là những người tiên phong đấm ngực ăn năn và tin thác vào Ngài.

Thế nhưng, đáp lại ân sủng chỉ là một sự dửng dưng băng giá. Chính vì thế, Chúa Giêsu mới thốt lên lời than trách: “Khốn cho ngươi, hỡi Khô-ra-zin…” Chân lý muôn đời của Nước Trời luôn là: Ai được giao nhiều nén bạc, sẽ phải sinh lời nhiều hơn. Vì họ đã nhận lãnh quá nhiều ân sủng mà vẫn ngoan cố không chịu hoán cải, nên bản án dành cho họ trong ngày phán xét sẽ còn nặng nề hơn cả những thành phố tội lỗi khét tiếng như Tia hay Xi-đôn.

Nếu Chúa Giêsu đã thốt lên những lời xót xa ấy cho các thành phố năm xưa, thì hôm nay, Ngài sẽ nói gì với mỗi người chúng ta?

Phần đông chúng ta ngồi đây đều là những người “đạo gốc”. Từ thuở lọt lòng, chúng ta đã được tắm gội trong nước Thanh Tẩy, được hấp thụ giáo huấn của Chúa, được nuôi dưỡng bằng các Bí tích. Chúng ta đã chứng kiến biết bao phép lạ Chúa làm qua những ơn lành Ngài tuôn đổ trên gia đình và bản thân trong những lúc nguy nan.

Thế nhưng, hãy nhìn lại cách sống đạo của mình. Có bao giờ chúng ta biến Đạo Thánh Chúa thành một mớ lề luật khô khan phải miễn cưỡng tuân giữ? Có những người đi lễ Chúa Nhật chỉ để “trả nợ” cho xong, còn tâm hồn thì đặt ở ngoài sân thờ hay ngoài chợ búa. Có những người xưng mình là người có đạo, nhưng sống Phúc Âm ra sao, yêu thương tha nhân thế nào lại là điều không mấy để ý tới. Đó chính là thái độ thờ ơ, lãnh đạm y hệt những dân thành bị quở trách năm xưa. Chúng ta biết Thiên Chúa hiện hữu, nhưng lại sống như thể Ngài không tồn tại, không để Lời Ngài ảnh hưởng đến các quyết định làm ăn hay cách ứng xử hằng ngày của mình.

Sự chai lì và cố chấp ấy mới thực sự là thứ tội lỗi nặng nề nhất.

Lời Chúa hôm nay là một hồi chuông cảnh tỉnh lương tâm mỗi người, nhắc nhở chúng ta về Ngày Phán Xét công minh. Chúng ta sẽ bị phán xét không chỉ vì những điều ác mình đã làm, mà còn vì những việc lành mình đã bỏ sót, vì sự lãng quên bổn phận chăm lo phần rỗi cho mình và cho tha nhân.

Xin Chúa giúp chúng ta đừng bao giờ tự mãn hay ngủ quên trên danh xưng “đạo gốc” của mình. Ước gì chúng ta luôn khắc cốt ghi tâm chân lý này: Càng được Chúa ban nhiều hồng ân, chúng ta càng bị đòi hỏi nhiều hơn trong tình yêu và sự phục vụ. Xin cho chúng ta biết tận dụng mọi ân sủng Chúa ban ngay trong giây phút hiện tại, để can đảm sám hối, thay đổi đời sống và làm trổ sinh những hoa trái đích thực của Nước Trời. Amen.