Năm Chẵn

YÊU THƯƠNG – CỐT LÕI CỦA MỌI ĐIỀU RĂN

“Trong mọi điều răn, điều răn nào đứng đầu?” (Mc 12,28b).

2Tm 2,8-15; Mc 12,28b – 34

Lm.John Trần

Vào thời Đức Giêsu, các luật sĩ và biệt phái đã triển khai Lề Luật thành 613 điều răn nhỏ, bao gồm 248 điều truyền làm và 365 điều cấm. Giữa một rừng luật bủa vây ngột ngạt như thế, nhiều người thành tâm bị lạc lối, không biết đâu là điều cốt lõi. Chính vì vậy, người kinh sư trong bài Tin Mừng hôm nay đã đến gặp Đức Giêsu với một câu hỏi chân thành: “Trong mọi điều răn, điều răn nào đứng đầu?” (Mc 12,28b).

Đức Giêsu không chọn ra một điều luật riêng lẻ để đối đáp, nhưng Ngài đã đan kết hai giới răn tách biệt trong Cựu Ước thành một khối duy nhất không thể phân chia: Mến Chúa hết lòng và yêu người như chính mình. Ngài khẳng định: “Yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết trí khôn, hết sức lực, và yêu người thân cận như chính mình, là điều quý hơn mọi lễ toàn thiêu và hy lễ.” (Mc 12,33). Đối với Đức Giêsu, tình yêu bên trong chính là linh hồn của Lề Luật. Nếu không có tình yêu, mọi lễ nghi phượng tự, mọi kinh nguyện dài dòng hay những hình thức đạo đức hoành tráng bên ngoài chỉ còn là những cái xác không hồn.

Yêu mến Thiên Chúa “hết lòng, hết trí khôn, hết sức lực” đòi hỏi một sự hiến dâng trọn vẹn, không tính toán hơn thiệt. Đây không phải là một thứ tình cảm hời hợt theo cảm xúc, nhưng là một quyết định liên lỉ nhằm thanh luyện trái tim khỏi những ngẫu tượng trần gian. Khi chúng ta thực sự yêu mến Chúa, chúng ta sẽ nhìn thấy hình ảnh Ngài nơi những anh chị em xung quanh, đặc biệt là nơi những người nghèo khổ, bị gạt ra bên lề xã hội.

Nhìn vào thực tế đời sống đức tin, lời Chúa hôm nay chất vấn sâu sắc mỗi chúng ta. Nhiều khi chúng ta đi tham dự Thánh lễ Chúa Nhật chỉ vì luật buộc, vì sợ tội, chứ không phải vì lòng yêu mến Thầy Chí Thánh. Chúng ta dễ dàng chi tiền cho những hoành tráng bên ngoài, nhưng lại vô cảm, giả điếc làm ngơ trước tiếng khóc than của người nghèo hay những bất công ngay bên cạnh mình.

Mẫu gương tuyệt vời về một tình yêu sát tế, “hết lòng vì Chúa và tha nhân” được thánh Phaolô khắc họa trong bài đọc một. Dù đang chịu cảnh xiềng xích trong ngục tù tăm tối, ngài vẫn can đảm thốt lên: “Vì Tin Mừng ấy, tôi chịu khổ, tôi còn phải mang cả xiềng xích như một tên gian phi. Nhưng lời Thiên Chúa đâu bị xiềng xích! Bởi vậy, tôi cam chịu mọi sự, để mưu ích cho những người Thiên Chúa đã chọn, để họ cũng đạt tới ơn cứu độ trong Đức Ki-tô Giê-su, và được hưởng vinh quang muôn đời.” (2Tm 2,9-10).

Ước gì Lời Chúa hôm nay thắp lên trong lòng chúng ta ngọn lửa của niềm vui và niềm hy vọng Kitô giáo đích thực. Xin cho chúng ta biết hoán cải đời sống, để mỗi ngày sống của chúng ta không còn là những chuỗi ngày giữ đạo máy móc, nhưng là một bài ca yêu thương, hiến dâng trọn vẹn cho Thiên Chúa và phục vụ anh chị em mình trong bình an. Amen.

TRẢ CHO THIÊN CHÚA HÌNH ẢNH CỦA NGÀI

 “Của Xê-da, trả về Xê-da; của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa” (Mc 12,17)

2Pr 3,12-15a.17-18; Mc 12,13-17

Trang Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu đã trả lời rất rõ ràng cho câu hỏi về việc nộp thuế cho hoàng đế Xê-da: “Có được phép nộp thuế cho Xê-da hay không?” (Mc 12,14). Bằng câu trả lời đầy khôn ngoan: “Của Xê-da, trả về Xê-da; của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa” (Mc 12,17), Chúa Giêsu không chỉ giải quyết một cái bẫy, mà Ngài còn làm rõ một chân lý đảo lộn mọi quan niệm trần thế về tự do và sự thuộc về.

Đồng tiền có khắc hình hoàng đế thì thuộc về hoàng đế, nhưng con người chúng ta, ngay từ thuở bình minh của công trình sáng tạo, đã được khắc ghi một hình ảnh linh thánh hơn rất nhiều: hình ảnh của Thiên Chúa Hằng Sống. Vì thế, trọn vẹn hữu thể, tâm trí và sự tự do của chúng ta thuộc về một mình Ngài.

Sự tự do đích thực của Kitô giáo hoàn toàn khác biệt với những định nghĩa mang tính tư tưởng hay ý thức hệ trần gian. Đôi khi, có những sự so sánh trần tục muốn đồng hóa ơn giải thoát của Đức Giêsu với các tư tưởng nhân loại về tự do dân tộc hay giải phóng xã hội. Đó là một sự nhầm lẫn sâu sắc về mặt thần học. Đức Giêsu Kitô không đến thế gian như một nhà cách mạng trần gian hay một vĩ nhân lập thuyết để đem lại một thứ tự do thuần túy trần thế, vốn dĩ đầy giới hạn và mang tính giai đoạn. Ngài đến để giải thoát con người khỏi ách nô lệ của tội lỗi và sự chết, đưa chúng ta vào phẩm giá làm con cái Thiên Chúa.

Trong bài Huấn từ buổi đọc kinh Truyền Tin tại Quảng trường Thánh Phêrô ngày 18 tháng 10 năm 2020, Đức Thánh Cha Phanxicô đã giải thích rõ ràng bổn phận của chúng ta đối với Thiên Chúa và làm sáng tỏ căn tính này: “Trên đồng xu của thuế có hình Xê-da, nhưng Đức Giê-su nhắc nhở chúng ta rằng trong mỗi người đều mang một hình ảnh khác — chúng ta mang nó trong trái tim, trong tâm hồn — đó là hình ảnh của Thiên Chúa, và do đó, mỗi người đều mang ơn Ngài, và chỉ riêng Ngài mà thôi, về sự tồn tại của mình, về sự sống của mình” [*].

Đức Thánh Cha Phanxicô khẳng định rằng việc trả cho Thiên Chúa những gì thuộc về Ngài chính là dâng trả trái tim, tâm trí và sự tự do cho Ngài, chứ không bao giờ để cho bất cứ hệ tư tưởng hay ngẫu tượng trần gian nào chiếm đoạt và định hình. Khi con người cố tình đặt các tư tưởng của phàm nhân ngang hàng với mạc khải của Thiên Chúa, chúng ta đang vô tình thu hẹp ơn cứu độ vĩ đại thành những khẩu hiệu mang tính thời thế.

Thánh Phêrô trong bài đọc một đã căn dặn đoàn chiên phải tỉnh thức: “Anh em thân mến, trong khi mong đợi ngày đó, anh em hãy cố gắng sao cho Người thấy anh em tinh tuyền, không chi đáng trách và sống bình an” (2Pr 3,14). Bình an của người Kitô hữu không dựa vào các thể chế hay học thuyết trần gian hạn hẹp nào, mà dựa vào niềm hy vọng vững chắc rằng chúng ta thuộc trọn về Chúa.

Ước gì lời Chúa hôm nay thức tỉnh tâm hồn chúng ta, giúp chúng ta can đảm khước từ những ngẫu tượng trần thế để luôn biết trân trọng phẩm giá cao quý của mình, sống công chính giữa đời nhưng tâm hồn luôn hướng trọn về cội nguồn tình yêu là Thiên Chúa Ba Ngôi.

“Xin Đức Mẹ Maria chí thánh giúp chúng ta tránh xa mọi sự giả dối và trở thành những công dân trung thực và có ích cho xã hội. Và xin Mẹ nâng đỡ chúng ta, những môn đệ của Chúa Kitô, trong sứ mệnh làm chứng rằng Thiên Chúa là trung tâm và là ý nghĩa của cuộc sống” [*].

Amen.

[*]. Đức Thánh Cha Phanxicô, Huấn từ trong buổi đọc kinh Truyền Tin, Quảng trường Thánh Phêrô, ngày 18 tháng 10 năm 2020. Truy cập từ https://www.vatican.va/content/francesco/en/angelus/2020/documents/papa-francesco_angelus_20201018.html

THẬT LÒNG TÌM KIẾM CHÂN LÝ

“Nếu ta nói: ‘Bởi trời’, thì ông ấy sẽ nói: ‘Vậy sao các ông không tin ông ấy?’ Còn nếu ta nói: ‘Bởi người ta’, thì họ lại sợ dân chúng” (Mc 11,31-32).

Gđt 17,20b-25; Mc 11,27-33

Lm. John Trần

Sau khi Chúa Giêsu thanh tẩy Đền thờ Giêrusalem, những người lãnh đạo tôn giáo thời bấy giờ đã vô cùng tức giận. Khung cảnh Tin Mừng hôm nay khắc họa cuộc chất vấn đầy căng thẳng giữa họ và Chúa Giêsu: “Ông lấy quyền nào mà làm các điều ấy, hay ai đã cho ông quyền làm các điều ấy?” (Mc 11,28).

Thay vì trả lời trực tiếp, Chúa Giêsu đặt ngược lại cho họ một câu hỏi về phép rửa của thánh Gioan Tẩy Giả. Ngài làm vậy không phải để né tránh, mà để mời gọi họ bước vào một cuộc hoán cải thực sự. Thế nhưng, thái độ của các thượng tế và kinh sư đã bộc lộ sự thật cay đắng trong lòng họ. Họ bắt đầu toan tính hơn thiệt: “Nếu ta nói: ‘Bởi trời’, thì ông ấy sẽ nói: ‘Vậy sao các ông không tin ông ấy?’ Còn nếu ta nói: ‘Bởi người ta’, thì họ lại sợ dân chúng” (Mc 11,31-32). Và cuối cùng, họ buông ra một câu trả lời dối trá và hèn nhát: “Chúng tôi không biết” (Mc 11,33).

Kính thưa cộng đoàn, các nhà lãnh đạo Do Thái đã đóng kín cửa lòng mình. Họ không thực sự tìm kiếm chân lý, mà chỉ tìm cách bảo vệ quyền lợi, danh tiếng và sự an toàn của bản thân. Khi sự thật đòi hỏi họ phải thay đổi lối sống và từ bỏ đặc quyền, họ đã chọn cách quay lưng và chối từ.

Hành xử của họ cũng chính là lời cảnh tỉnh sâu sắc cho mỗi người chúng ta. Nhiều khi trong đời sống đức tin, chúng ta cũng rơi vào cám dỗ thích sự an toàn giả tạo hơn là đối diện với ánh sáng thật. Chúng ta lảng tránh Lời Chúa khi Lời ấy chạm đến những thói hư tật xấu, những lợi ích cá nhân hay những bất công mà ta đang đồng lõa. Chúng ta chọn cách nói “tôi không biết” để khỏi phải dấn thân, khỏi phải chịu trách nhiệm và khỏi phải thay đổi.

Tuy nhiên, đạo Công giáo của chúng ta không phải là một hệ thống lý thuyết để tranh luận, mà là sự gắn kết với một Ngôi Vị, chúng ta phải sống trong sự thật. Trong buổi Tiếp kiến Chung ngày 14 tháng 11 năm 2018, khi chia sẻ về giới răn thứ tám, Đức Thánh Cha Phanxicô đã nhắn nhủ rằng:

“Chúng ta hãy tự hỏi: những hành động, lời nói và lựa chọn của chúng ta – những người Kitô hữu – chứng minh cho những chân lý nào? Ai cũng có thể tự hỏi: Tôi có phải là người làm chứng cho chân lý, hay tôi chỉ là kẻ nói dối đội lốt người chân thật ? Ai cũng tự hỏi mình như vậy. Chúng ta, những người Kitô hữu, không phải là những người nam nữ đặc biệt. Tuy nhiên, chúng ta là con cái của Cha trên trời, Đấng nhân từ và không bao giờ làm chúng ta thất vọng, và gieo vào lòng chúng ta tình yêu thương anh chị em. Chân lý này không được thể hiện nhiều bằng lời nói; đó là một lối sống, một cách sống, và được thấy trong từng hành động (cf. Jas 2:18). Người đàn ông này là người đàn ông chân thật, người phụ nữ kia là người phụ nữ chân thật : người ta có thể thấy điều đó. Nhưng làm sao, nếu họ không mở miệng ra? Nhưng họ cư xử như những người nam nữ chân thật . Họ nói sự thật, họ hành động với sự thật. Đó là một cách sống tốt đẹp cho chúng ta..” [*]. Khước từ sự thật chính là khước từ Chúa Giêsu, khước từ nguồn mạch của bình an và hy vọng.

Dám đối diện với chân lý có thể khiến chúng ta xấu hổ khi nhận ra yếu đuối của mình, hoặc đôi khi đòi hỏi sự hy sinh, nhọc nhằn. Nhưng chỉ có sự thật mới mang lại tự do đích thực. Xin Chúa Thánh Thần ban ơn can đảm, soi sáng tâm trí để chúng ta không ngừng khao khát tìm kiếm Chúa, sống chân thành với Ngài, với tha nhân và với chính mình, để đời ta luôn được tỏa sáng niềm vui của Tin Mừng cứu độ. Amen.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[*]. Đức Thánh Cha Phanxicô, Huấn từ trong buổi Tiếp kiến Chung ngày 14 tháng 11 năm 2018. Vatican. Truy cập từ https://www.vatican.va/content/francesco/en/audiences/2018/documents/papa-francesco_20181114_udienza-generale.html