Năm Chẵn

CON ĐƯỜNG HOÀN THIỆN

“Anh em hãy nên hoàn thiện, như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện.” (Mt 5,48).

1V 21,17-29; Mt 5,43-48

Lm.John Trần

Người xưa thường truyền tụng câu chuyện về Hàn Tín thời Hán Cao Tổ. Thuở hàn vi, có lúc ông không đủ ăn, phải nhờ bát cơm của một bà lão thợ giặt. Lại có lúc, để tránh cảnh đẫm máu vô ích, ông sẵn sàng nhẫn nhục chui qua háng tên đồ tể Ác Thiểu ngạo mạn. Về sau, khi đã lập công lớn và được phong làm Vua Tam Tề, Hàn Tín mang vàng đi tạ ơn bà lão. Đặc biệt hơn, ông không những không trả thù tên đồ tể mất dạy ngày xưa, mà lại còn phong cho hắn chức Trung Úy. Đứng trước sự khúm núm ngạc nhiên của kẻ từng sỉ nhục mình, Hàn Tín ôn tồn bảo: “Ta chẳng phải là kẻ tiểu nhân hay cố chấp, đem lòng cừu hận… Ngươi chớ tị hiềm mà hãy nhận chức ta ban.”

Lối đền đáp ân oán của Hàn Tín thật đáng khâm phục. Đối với người làm ơn thì ban thưởng, nhưng đối với kẻ gieo oán cũng vẫn ban ơn chứ không trả thù. Hành động của một bậc quân tử trần thế ấy như một nhịp cầu tuyệt đẹp, giúp chúng ta hướng tâm hồn về lời mời gọi thần linh của Chúa Giêsu trong bài Tin Mừng hôm nay: “Anh em hãy nên hoàn thiện, như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện.” (Mt 5,48).

Làm sao con người mỏng giòn lại có thể hoàn thiện như Thiên Chúa? Thưa, sự hoàn thiện đó không nằm ở quyền năng phép tắc, mà nằm ở tình yêu và lòng thương xót vô biên. Thế gian thường chuộng lẽ công bằng “mắt đền mắt, răng đền răng“, nhưng Chúa Giêsu đưa ra một chuẩn mực vượt bậc: yêu thương cả kẻ thù. Ngài chất vấn chúng ta: “Nếu các ngươi yêu những kẻ yêu mình, thì có được thưởng gì đâu? Những kẻ thâu thuế há chẳng làm như vậy sao? Lại nếu các ngươi tiếp đãi anh em mình mà thôi thì có lạ gì hơn ai? Người ngoại há chẳng làm như vậy sao?” (Mt 5,46-47).

Sự tha thứ và tình yêu vô vị lợi ấy chính là bản chất của Thiên Chúa. Trong bài đọc thứ nhất, vua A-háp và hoàng hậu Giê-za-ven đã làm những điều cực kỳ tàn ác khi mưu sát Na-bốt để cướp vườn nho. Thế nhưng, khi A-háp biết xé áo, ăn chay và hạ mình ăm năn, Thiên Chúa lập tức chạnh lòng thương: “Ngươi có thấy A-háp đã hạ mình rập đầu trước nhan Ta không?… Ta sẽ không giáng hoạ xuống nhà nó” (1 V 21,29). Thiên Chúa của chúng ta luôn sẵn lòng thứ tha, Ngài luôn cho mặt trời mọc lên soi sáng kẻ ác cũng như người thiện.

Kính thưa cộng đoàn, sống “lấy ơn báo oán” không phải là sự nhu nhược, mà là sức mạnh của ân sủng giúp ta chiến thắng sự dữ. Cũng vậy, nhà tư tưởng John Ray cũng có lý khi nói: “Quên đi một lỗi lầm là một sự phục thù lương hảo nhất.” Tha thứ giải thoát chúng ta khỏi ngục tù của sự cay đắng và gieo mầm bình an cho thế giới.

Ước gì trong đời sống thường nhật, chúng ta làm mọi việc không phải để báo thù hay mong muốn sự ác cho người ta, nhưng đem lại điều tốt lành cho họ, từ đó chúng ta cũng có bình an trong tâm hồn, được “nên hoàn thiện như Cha của chúng ta là Đấng hoàn thiện.”

Lạy Chúa, xin ban cho chúng con trái tim của Chúa, để con dám yêu mến và tha thứ cho những người ngược đãi chúng con. Amen.

NÊN KHÍ CỤ CỦA LÒNG NHÂN ÁI

“Thầy bảo anh em: đừng chống cự người ác, trái lại, nếu bị ai vả má bên phải, thì hãy giơ cả má bên trái ra nữa” (Mt 5,39).

1V 21,1-16 ; Mt 5,38-42

Lm.John Trần

Hôm nay, bước vào Thứ Hai Tuần XI Thường Niên, Lời Chúa mời gọi chúng ta đối diện với một trong những thử thách cam go nhất của đời sống Kitô hữu: Từ bỏ sự trả thù để chọn lấy lòng nhân ái.

Khuynh hướng tự nhiên của con người khi bị xúc phạm là muốn trả đũa, và thường là trả đũa nặng nề hơn mức người ta gây cho mình. Tục ngữ có câu: “Hòn đất ném đi, hòn chì ném lại” là vì thế. Luật Cựu Ước xưa đã cố gắng hạn chế sự trả đũa thái quá này bằng ranh giới của sự công bằng: “Mắt đền mắt, răng đền răng”. Tuy nhiên, nếu con người cứ để sự ghen ghét và lòng tham chiếm ngự, tội ác sẽ lên ngôi. Bài Đọc 1 (1V 21,1-16) là một minh chứng xót xa: Chỉ vì thèm muốn một vườn nho nhỏ bé, hoàng hậu Giê-sa-ben đã dùng quyền lực, mưu hèn kế bẩn để vu oan và tước đoạt mạng sống của ông Na-bốt. Đó là hố sâu của sự ích kỷ và bạo lực khi không có tình yêu thương soi đường.

Để bẻ gãy vòng xoáy bạo lực ấy, trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đã đưa ra một giáo huấn lội ngược dòng: “Thầy bảo anh em: đừng chống cự người ác, trái lại, nếu bị ai vả má bên phải, thì hãy giơ cả má bên trái ra nữa” (Mt 5,39).

Có một câu chuyện thời Xuân Thu Chiến Quốc minh họa rất sinh động cho chân lý này:

Nước Sở và nước Lương có chung biên giới và cùng trồng dưa. Người nước Lương siêng năng nên dưa tốt tươi, trĩu quả. Người nước Sở lười biếng nên ruộng dưa xơ xác. Sinh lòng ghen ghét, tối đến, người nước Sở lẻn sang bứt lá, nhổ gốc phá hoại ruộng dưa của nước Lương. Khi phát hiện, người dân nước Lương tức giận, định sang phá lại dưa bên nước Sở để trả thù. Nhưng vị quan sở tại đã can ngăn: “Nếu lấy ác xử ác thì chỉ gây thù chuốc oán, gieo mầm binh đao. Thay vì trả thù, ta cứ lẳng lặng sang tưới dưa cho họ, đó mới là thiện chí”.

Nghe lời, đêm đêm người Lương lén sang chăm sóc ruộng dưa cho nước Sở. Dưa nước Sở dần xanh tốt lại. Dân nước Sở sinh nghi, rình rập và phát hiện ra sự thật. Vua nước Sở vô cùng hổ thẹn, liền xuống chiếu trách phạt quan quân nước mình, rồi sai sứ giả mang thư và lễ vật sang nước Lương xin lỗi. Thế là hai nước giữ được sự bang giao yên bình lâu dài.

Kính thưa cộng đoàn, “Lấy oán báo oán, oán chập chùng; lấy ân báo oán, oán tiêu tan”. Chúa Giêsu dạy chúng ta không trả đũa, không phải vì Ngài muốn chúng ta trở thành những kẻ nhu nhược hay hèn nhát. Trái lại, nhân ái là thái độ của kẻ mạnh. Chỉ có người nào rất từ tâm, đầy bản lĩnh và tràn ngập tình yêu mới có thể chế ngự được khuynh hướng háo thắng nằm sẵn trong bản tính tự nhiên của mình.

Ước gì chúng ta luôn biết chiêm ngắm và bắt chước tình yêu của Chúa Giêsu trên Thập giá, Đấng đã cầu nguyện và xin ơn tha thứ cho những kẻ đóng đinh mình, để ngày càng có thêm lòng quảng đại tha thứ cho anh chị em chung quanh.

Lạy Chúa, xin giúp chúng con có được trái tim nhân hậu như Chúa. Giữa một thế giới đầy những hơn thua và đố kỵ, xin cho chúng con không lấy oán báo oán, nhưng luôn dùng lòng nhân ái và tình yêu mến Chúa làm kim chỉ nam để cư xử với đồng loại của mình. Amen.